Op veel Nederlandse daken liggen spookpanelen, en dat is goed én slecht nieuws

Woningen met zonnecellen in Leiden. Beeld Hollandse Hoogte / Marco Okhuizen

Een kwart van de zonnepanelen op daken van huizen is niet geregistreerd. Voor de veiligheid op het elektriciteitsnet moet dat wel.

Netbeheerder Stedin wist wel dat niet iedereen doorgeeft dat er zonnepanelen op dak liggen, maar de onderneming dacht aan een procent of tien, misschien twintig. Na het bestuderen van satellietbeelden van wijken in Rotterdam en Delft blijkt dat een kwart van de zonnepanelen niet bij hen is gemeld.

Als dit voor heel Nederland geldt, dan wordt er veel meer groene stroom opgewekt dan tot nu toe werd aangenomen. "We missen in onze registratie een kwart van alle zonnepanelen. Als je dat doortrekt voor heel Zuid-Holland en Utrecht, ons verzorgingsgebied, dan zou er voor 81,5 megawatt aan vermogen zonnestroom onbekend zijn. Dat zijn omgerekend zo'n 326.000 zonnepanelen", licht Stedin-woordvoerder Koen de Lange toe.

Stedin heeft die informatie over het aantal zonnepanelen wel nodig om het elektriciteitsnet goed te kunnen beheren. Het niet opgeven van aangesloten zonnepanelen kan voor veiligheidsproblemen zorgen bij het onderhoud aan de honderdduizenden kilometers aan kabels en buizen. De netbeheerder moet weten wat de spanningssituatie is. En ook moet ze weten wanneer het net vol zit, om storingen te voorkomen. "Dan kunnen we een kabel vervangen door een grotere, zodat die meer capaciteit heeft", vertelt De Lange.

Vergeten? Privacy?

Het is Stedin een raadsel waarom mensen niet opgeven dat ze zonnepanelen op het dak hebben gelegd. De Lange: "Wellicht weten ze het niet." Maar wordt dat dan niet gezegd door de installateur? "Jawel, de installatiebranche doet de voorlichting heel goed. Ze vertellen dat de gebruiker het moet melden, soms doen zij de registratie voor de klant. Maar zelfs als de consumenten het weten, doen ze het toch vaak niet."

Misschien vergeten ze het weer, gokt De Lange. "Of ze willen het niet, dat zou ook kunnen, om privacyredenen. Wij mogen niets doen met de informatie over het elektriciteitsgebruik en zeker niet delen met anderen, maar veel mensen zijn misschien toch bang dat dat gebeurt. Dat vermoeden we, dat hebben we niet onderzocht."

Over de angst voor de digitale slimme meter, die automatisch de meterstanden doorstuurt naar de energieleverancier en netbeheerder, is wel eerder gepubliceerd. Doordat de meters op afstand zijn af te lezen, vrezen mensen dat hackers zien wanneer er weinig stroom wordt verbruikt. Inbrekers zouden kunnen concluderen dat je niet thuis bent.

Vanzelf achteruit

De meeste huishoudens waarvan de netbeheerders niet weten dat zij zonnepanelen bezitten, zullen waarschijnlijk nog een oude conventionele meter hebben. Deze meter loopt vanzelf achteruit als er meer zonnestroom wordt geleverd dan verbruikt. De consument krijgt dus uitbetaald in natura. Niemand kan registeren hoeveel precies is teruggeleverd.

Bij zonnepanelenbezitters met een slimme meter wordt het verbruik en teruggave van energie met elkaar verrekend, de zogeheten salderingsregeling. Als de zon meer stroom levert dan het huishouden verbruikt, krijgt de consument geld terug. Dan moet de eigenaar wel hebben aangemeld dat hij panelen bezit. Deze regeling gaat echter van de baan. Na 2020 komt er een andere methode, de terugleversubsidie, waarvan de details nog niet bekend zijn.

Ondanks dat dus niet alle zonnepanelen in beeld zijn, kon Stedin gisteren wel melden dat het geregistreerde vermogen van zonnepanelen op huishoudens in hun gebied wederom een record had gebroken. In de eerste helft van 2018 groeide het vermogen twee keer zo hard als in dezelfde periode het jaar ervoor.

Wettelijk verplicht

Iedereen die zelf energie opwekt, is wel wettelijk verplicht dat te melden bij het Productie Installatie Register. Dat kan via www.energieleveren.nl. Maar er staan geen sancties op als het niet gebeurt. In België worden sinds 2017 wel boetes uitgedeeld aan particulieren die niet melden dat ze zonnepanelen op het dak hebben liggen.

Lees ook: 

In zijn weblog Vincent wil Zon belicht Vincent Dekker allerlei innovaties en ontwikkelingen op het gebied van groene energie, dichtbij en ver van huis. U leest er onder meer: 

Te veel zonnepanelen bij de buren, en dus staakt mijn zonnesysteem

Zonnepanelen worden bij mij in de straat nu toch echt populair. Da's leuk, maar het heeft me wel flink wat kiloWatturen gekost die ik niet meer van mijn dak naar het net kreeg.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden