Bergeenden. Beeld Koos Dijksterhuis

Natuurdagboek Koos Dijksterhuis

Op Schier zijn de bergeenden verdwenen

In augustus was ik op Schiermonnikoog en daar zag ik niet één bergeend, terwijl de bergeend zo’n typerende eilandbewoner is. In juni nog zag ik de woerden in de duinen op de uitkijk staan. Hun vrouwen zaten op het nest. Weldra zouden de koddige, zwart-witte kuikens uit hun eieren en holen kruipen.

Bergeenden broeden in konijnenholen. Samen met hun ouders waggelen de kuikens het eiland over naar de Waddenzee. Daar vinden ze voedsel. De duizenden piepkleine wadslakjes zijn nog te hard, die eten de eenden pas als ze groot zijn. Die slakjes bestaan uit zoveel slakkenhuis, dat ze inefficiënte kost zijn, meent Albert Beintema in zijn lezenswaardige boek ‘De Bergeend’, de nieuwste monografie in de vogelreeks van Atlas Contact. De bergeenden moeten al die slakkehuisjes in hun maag vermalen en poepen de schelpenkalk weer uit. Soms passeren de slakjes zelfs levend het hele maag-darmkanaal van de eend. Het eten van wadslakjes moet toch wel uit kunnen, tenzij ze de ongewenste maar onvermijdelijke bijvangst zijn van andere prooien.

Laat de kuikens met rust 

Die kuikens wandelen naar zee door enkele kilometers duin, polder of kwelder, soms sloten en paden overstekend. Met wat mazzel stuiten ze op een slenk waardoor ze de trip zwemmend kunnen afleggen. Onderweg worden ze belaagd door meeuwen die in de kwelder broeden. De oudereenden jagen meeuwen weg, maar zijn kansloos tegen fietsers die afstappen om vertederd naar de kuikens te kijken. Dan houden de oudervogels afstand. Na vertrek van de fietsers zijn de kuikens extra kwetsbaar voor meeuwen. En soms nemen fietsers de ogenschijnlijk verlaten kuikens mee naar het dorp.

Op het wad blijven de eendjes doorlopen en -peddelen. Onder begeleiding van enkele volwassenen kiezen ze het ruime sop. De volwassen eenden zonder jongen vliegen alvast naar het wad in de Duitse Bocht, waar duizenden bergeenden in augustus ruien. Daarom zag ik ze niet op Schier.

Iedere dag verwondert bioloog Koos Dijksterhuis zich over iets dat groeit of bloeit.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden