Reportage

Op safari op de Hoge Veluwe, in een ijskoude nacht

Beeld Charlot Verlouw

Je moet ervan houden: op safari in de kou en de regen. Charlot Verlouw, bepaald geen outdoortype, gaat de uitdaging aan.

Een safari op de Hoge Veluwe, in de winter, met overnachting. Die uitnodiging stuurt boswachter Henk Ruseler. Want ook nu is de natuur prachtig. Ruseler heeft het altijd al eens willen doen, zo’n safari.

Maar ik heb nog nooit gekampeerd en haal geen plezier uit afzien in de kou of de modder. Toch moet je soms je grenzen verleggen. Mijn vrienden en familie lachen als ik het vertel. “Jij? Kamperen?” Dat helpt niet echt tegen de zenuwen.

Want die zenuwen zijn er. Het ontbreekt me aan de juiste uitrusting en ik ben bang tussen de doorgewinterde outdoortypes terecht te komen. Dat laatste valt mee. De veertien deelnemers verzamelen zich bij het restaurant, het blijken gewoon wandelliefhebbers. Bij zijn openingspraatje zegt Ruseler slecht geslapen te hebben vanwege de weersvoorspellingen. Tot zijn grote genoegen ontving hij niet één afmelding. Intussen appen verschillende mensen me screenshots van Buienradar. En inderdaad, zodra de bagage in het busje is geladen en de laatste sigaretten zijn gerookt, begint het te regenen. 

Op pad dan maar, richting het kamp in het zuiden van het park. De tocht gaat dwars over de stuifzandvlakten van het Deelense veld, waar de gure wind hard waait, de grond spekglad is en de graspollen zo hoog zijn dat je er met geheven knieën overheen moet manoeuvreren. In het park is de schade van de zware storm van januari nog goed te zien, meterslange bomen liggen ontworteld op hun kant. Bioloog Jan den Ouden, die mee is voor een paar minicolleges, vertelt over de verschillende grondsoorten onder de wortels van de boom.

Het is een van de vele verhalen die Den Ouden vertelt. Hij zou uren door kunnen gaan, maar van stilstaand luisteren in de gure wind krijg je het koud. Zeker als het harder begint te regenen. Mijn jas is inmiddels doorweekt en ik hunker naar het beloofde kampvuur.

Totale stilte

Bij een safari hoort wild, maar geen dier laat zich zien. Wel zien we door zwijnen omgewoelde grond en door herten afgeknabbelde boomstammen. Aan de rand van een dichter begroeid stukje bos houdt Ruseler even stil. Het is een rustgebied voor herten. “Hier zou best wat wild kunnen zitten.” Muisstil en op een kluitje lopen we verder. De ogen op scherp, de oren gespitst. Maar helaas, geen dier te zien.

Na drie uur lopen komen we aan bij het kamp. Een open plek midden in het bos met een oude hooischuur die dient als overnachtingsplek. Enigszins wantrouwend kijk ik om de hoek van de deur. Binnen ligt een dikke laag stro, voor veertien mensen is het wat krap. Na een tijdje brandt het vuur en is het eten - stamppot en stoofvlees van het restaurant - gearriveerd, ernaast een dampende ketel glühwein. De schoenen gaan uit om een beetje te drogen. De zon is inmiddels onder, de volle maan prijkt steeds hoger aan de hemel.

Tekst gaat verder onder de afbeelding

Beeld Charlot Verlouw

Rond een uur of negen doen we de schoenen weer aan en gaan op pad. Zaklampen zijn niet nodig, zo helder is de maan. Het lijkt wel alsof iemand een bouwlamp heeft opgehangen. In stilte lopen we door het bos, hopend op wild. Daar had ik me op verheugd, totale stilte, zoals je die in de stad niet hebt. We lopen apart van elkaar, om ook het geritsel van de broeken en dikke jassen niet te horen. Maar helemaal stil is het niet. In de verte klinkt het gerommel van vliegtuigen, de wind neemt het geluid van de A12 mee. Toch is het bijzonder, zo midden op de Veluwe, wetende dat net buiten je zicht herten en zwijnen zich opmaken voor de nacht. Herten en zwijnen die zich, wederom, niet laten zien.

Houtzagerij

Dus gaan ook wij terug naar het kamp, waar iedereen z’n plekje zoekt in de schuur. Jas en schoenen uit, vest en skisokken aan, muts en capuchon op. Ik kruip diep in mijn slaapzak maar de slaap kan ik in deze bijzondere omgeving moeilijk vatten. Heel erg vind ik dat niet. Een stille nacht, met alleen de geluiden van de natuur, dat heb ik nog nooit meegemaakt. Maar helaas: met zoveel mensen in een schuur wordt er flink gesnurkt. Scharrelden er zwijnen langs op zoek naar een restje stamppot? Zat er een bosuil in de boom naast de deur? Ik zou het niet weten. Het enige wat ik hoorde was een houtzagerij, vol in bedrijf.

Tekst gaat verder onder de afbeelding

Beeld Charlot Verlouw

Na een ontbijt met broodjes en oploskoffie gaat de tocht verder. De safari wordt een echte wintersafari: eerst gaat het hagelen, dan zachtjes sneeuwen. De bossen en bomen worden bedekt onder een dun laagje sneeuw, alsof iemand een enorme bus poedersuiker heeft uitgestrooid over het landschap. Stilletjes lopen we door een oud berkenbos. En dan, ja! Twintig meter verderop zoekt een kudde herten haar weg door het landschap. Doodstil en met een lach op het gezicht kijkt iedereen toe, verrekijkers komen tevoorschijn. 

“Prachtig”, wordt er verzucht. “Zo mooi.” Nog geen vijf minuten later komen er twee wilde zwijnen aanrennen. Ze zien ons, blijven nieuwsgierig staan en dartelen verder. “Dit is toch fantastisch”, zegt Ruseler, zichtbaar blij dat het én sneeuwt, én er wild gespot is.

Onderweg stoppen we af en toe en vertelt Den Ouden weer iets over het bos. Hoe het beheerd wordt zodat er niet louter dennebomen staan. Dat een ogenschijnlijk groepje jonge bomen eigenlijk een stokoude boom is, tot de kruin begraven onder stuifzand.

We zien nog een kudde herten een pad over steken, moeflons huppelen in de verte voorbij. Maar hoe mooi het wild ook is, het enthousiasme is tanende: het gaat weer regenen, lopen over de heide is zwaar, soms gaat iemand onderuit door de gladde ondergrond.

De wandeling naar het restaurant is nog lang. Twee deelnemers trekken het niet meer, zij worden opgehaald. De warme jeep waar zij in kruipen lonkt, maar nu opgeven is voor mij echt geen optie. Dus we gaan door, met verzuurde kuiten, verkrampte bovenbenen en een doorweekte jas.

Dan doemt het restaurant op in de verte. Binnen staat de lunch klaar. Een kopje tomatensoep en broodje kroket smaakten nog nooit zo lekker.

Bijzondere tochten op de Veluwe

Wie ook graag op wintersafari gaat, moet nog even geduld hebben. Volgend jaar hoopt boswachter Henk Ruseler er weer een te organiseren. Wie wel op nachtsafari wil maar niets heeft met de winterkou, kan ook ’s zomers mee met de boswachter. Verder zijn er nog meer bijzondere ontdekkingstochten in het park, zoals een avondwandeling met een sterrenkundige, een moeflonsafari of het Vroege Vogels-concert. Kijk voor alle mogelijkheden op hogeveluwe.nl/nl/agenda

Lees hier meer over wandelen en fietsen.

Lees ook: Tuinieren met dieren op De Hoge Veluwe

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden