Pronkjewailpad Beeld Annemarie Bergfeld

Het Mooiste Nederland Wandelroute

Op het Pronkjewailpad maakt u kennis met Groninger gastvrijheid

Het Pronkjewailpad rijgt niet alleen de highlights van Groninger cultuur en natuur aaneen maar belooft ook beleving, traktaties, ontmoetingen en verhalen.

Een kopje thee onder de preekstoel van een 12de-eeuws wierdekerkje, zelf een appel uit de boomgaard plukken, een borg van binnen bekijken, de jonge geitjes op de boerderij aaien, een glas loeiverse melk bij de landwinkel drinken; het Pronkjewailpad is niet zomaar een wandelroute. De makers noemen het een evenement, waarin Groningers voorproefjes van hun gastvrijheid tonen. 

Vorig jaar werd de noordelijke lus (250 kilometer) van het pad geopend, dit voorjaar gevolgd door de zuidelijke route van 350 kilometer. Aan het eind van het eerste seizoen stond het digitale gastenboek vol prijzende woorden, van ‘een cadeau van begin tot einde’ tot ‘een aaneenschakeling van prachtige momenten en ontmoetingen’. De wandelaars konden stemmen op hun favoriete Pronkjewailpost. Huiskamercafé ’t Hemeltje van Johan en Elisabeth Fluks in het gehucht Woudbloem won met overmacht. 

Winnaars maken nieuwsgierig dus kiezen wandelgenoot en ik het traject Woudbloem-Appingedam als onze ontdekkingsetappe van het pad. Tussen deze plaatsen ligt ook ’t Roegwold, een lint van nieuwe natuurgebieden met moeras en water – lekker voor een voorjaarszondag die zomers belooft te worden. ’t Kon minder, zouden de Groningers zeggen.

Beeld Annemarie Bergfeld

Ouwewijvenkoek

Het tuinschuurtje waarin huiskamercafé ’t Hemeltje is gevestigd, is op de vroege ochtend nog een beetje kil. Maar dat deert het echtpaar Fluks (80-plus) allerminst. Er worden een kan koffie, een kan thee en ouwewijvenkoek in een rieten mandje naar binnen gedragen. Het boek ‘Honderd jaar Woudbloem’ komt op tafel en de schilderijen en volkswijsheden aan de lage wanden worden een voor een doorgenomen. Of we ook de zelfgebouwde plaggenhut willen zien? En de galerie met mevrouws schilderkunst? Ter verhoging van de feestvreugde neemt meneer nog maar eens achter het keyboard plaats om het Grönnens Laid, het Groninger volkslied, voor zijn gasten te zingen: ‘Van Laauwerzee tot Dollart tou, van Drìnthe tot aan t Wad, Doar gruit, doar bluit ain wonderlaand, rondom ain wondre stad. Ain Pronkjewail in golden raand is Grönnen, Stad en Ommelaand.’

Beeld Annemarie Bergfeld

Het valt niet mee om weg te komen van zo veel gastvrijheid, maar er wachten meer pronkjuwelen – de naam van het pad is ontleend aan het pronkjewail uit het volkslied. Een app met routebeschrijving plus een papieren stempelkaart leidt Woudbloem uit. De route belooft gemiddeld elke vijf kilometer een stop om kennis te maken met Groningen en zijn bewoners. Enkele posten zijn niet bemand, daar stempel je zelf. De eerste ligt meteen buiten Woudbloem: een bankje met een dondersmooi uitzicht en een metalen bakje met stempel ‘Staatsbosbeheer-’t Roegwold’. De route voert over rijkbebloemde paden en houten bruggetjes, langs koeien, de buurtschap Denemarken, het snoezige Haanssluisje en over een lang vlonderpad door het Dannemeer – met stempelpost en alweer een heerlijk bankje, deze keer op een piepklein eilandje.

Nieuwe natuur

De zon schijnt allervriendelijkst, rond onze voeten kabbelen kleine golfjes, we kijken uit op honderden grauwe ganzen die aan zondagsrust geen boodschap hebben. ’t Roegwold heeft zich razendsnel ontwikkeld tot een natuurgebied van formaat. Nog geen twintig jaar geleden werd begonnen met de omvorming van boerengraslanden. De 1700 hectare nieuwe natuur met moerassen, rietvlaktes en ruige graslanden trok al snel vogels bij de vleet.

Beeld Annemarie Bergfeld

In het landschap staat een grote fotolijst, waarin Campingrestaurant De Otter en het Schildmeer te zien zijn. De golfclub slaan we over. Een mini-clinic putten deden we al eens, en we bleken talentloos. Liever lopen we rustig verder langs het Schildmeer. Op de strandjes spelen kindjes met de bal, op het water glijdt een enkel bootje langs. Fietsers zijn er volop, in colonne trappen ze de zomer ­tegemoet. Het laatste stuk naar Appingedam is een kluifje. Het fietspad naast de weg is recht, het land zielloos vergeleken met het ongepolijste Roegwold. Maar dan is daar de knusse stadshaven van de stad die bekendstaat om zijn hangende keukens. Bij Paviljoen Overdiep mogen we een Damster Klokje tappen, de plaatselijke kruidenbitter. En dan is daar ook, aan de overkant van het water, de kolossale Nicolaïkerk. Gezang klinkt achter de spitsboogvensters. ‘Vandaag niet toegankelijk wegens verhuur’, meldt een A4 op de deur. Kan gebeuren. En geef de kerk eens ongelijk.

Beeld Annemarie Bergfeld

Wie een Pronkjewailpost gesloten aantreft, kan een digitale stempel maken, meldt de app. Ik vind het wel even goed, zo belangrijk is het nou ook weer niet. Als de mevrouw van het tegenovergelegen Museum Stad Appingedam me een stempel en een speldje van het stadswapen met drie pelikanen overhandigt, raken we over de verhuurde kerk in gesprek. Ze veert op. “Ik ben daar ook vrijwilliger, ik weet waar de stempel ligt. Loop maar mee, ze vinden het vast niet erg als we die even pakken.” Er is geen ontkomen aan, Groninger gastvrijheid reikt van kroeg tot kerk.

Beeld Annemarie Bergfeld

Praktisch

Nergens anders in Europa staan zo veel laatmiddeleeuwse kerken als in Noord-Nederland. De Stichting Oude Groninger Kerken, die er 91 onder haar hoede heeft, bestaat vijftig jaar, een goede aanleiding om vijftig kerken voor de Pronkjewail­lopers open te stellen. In alle deelnemende kerken zijn kwartetkaarten te verzamelen voor een kerkenkwartetspel. groningerkerken.nl

De Pronkjewail-stempelposten zijn dit jaar open t/m 31 oktober, van donderdag t/m zondag 10-17 uur. De tocht is individueel en in eigen tempo te lopen. Wie in elk dorp minimaal één stempel haalt, wordt uitgenodigd voor het slotevenement in november in de Martinikerk in Groningen. pronkjewailpad.nl

Voor ‘Het mooiste Nederland’ probeert de redactie van Trouw de mooiste fiets- en wandelroutes door Nederland uit. Lees meer in ons dossier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden