null Beeld

NatuurdagboekKoos Dijksterhuis

Ook in Friesland gaan veel vlinders achteruit, maar het is niet alleen maar kommer en kwel

In Dagvlinders in Fryslân zijn alle in Friesland voorkomende dagvlinders te vinden, compleet met de mooiste foto’s en uiteraard tekst en uitleg. De ondertitel luidt ‘Veranderingen vastgelegd’ en nou ja, dan weet je het wel, dat wordt een tranendal.

Op een paar klimaatvluchtelingen na, zoals de gehakkelde aurelia en de koninginnenpage, zijn vrijwel alle vlindersoorten op hun retour. De belangrijkste oorzaken zijn vaak maaien, het verwijderen van overhoekjes, het rooien van hagen, het kappen van bomen. Voor elke soort zijn verspreiding en aantallen gegeven in de perioden 1990-2000 en 2010-2020. Hier en daar lijkt een vlinder zijn leefgebied te hebben uitgebreid, maar dan blijkt dat vooral te komen doordat er nieuwe gebieden zijn geïnventariseerd. De verspreiding lijkt dan te zijn gegroeid, terwijl de dichtheid is gedaald.

Vele vrijwilligers van de Vlinderwerkgroep brachten de vlinderstand in de in hokken opgedeelde provincie in kaart. Tientallen van hen schreven de teksten. Het is een belangrijk boek geworden, want al weten we intussen wel dat we onze andersoortige medelanders aan het verdrijven zijn, het moet vastgelegd worden. Al was het maar omdat we dan de foto’s tenminste nog hebben.

Behalve aantalsontwikkelingen komen veranderde vliegtijden aan bod. Sommige soorten, zoals oranjetipjes, vliegen vroeger in het jaar dan voorheen, wat te maken heeft met de eerdere bloeitijd van hun waardplanten, in casu pinksterbloemen. Uit de graslanden van Friesland zijn die pinksterbloemen grotendeels verdwenen. Toch is het oranjetipje er niet achteruit gegaan, de soort handhaaft zich goed in steden en dorpen. Het is kennelijk niet alleen kommer en kwel in de vlinderwereld.

Het bont zandoogje boekt zelfs vooruitgang! Dat komt doordat de soort tegen warmte en droogte kan. Hij komt ook op het grootschalige boerenland voor, zij het veel minder.

Drie keer per week schrijft bioloog Koos Dijksterhuis over iets wat groeit of bloeit.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden