column

Ook het IJsselmeer gaat stroom leveren

In augustus hebben Ciel et Terre en Akuo een veld van 47.000 zonnepanelen, het grootste drijvende veld in Europa, in werking gesteld bij het Franse dorp Piolenc in het Rhônedal. Beeld Akuo

Zonnepanelen staan op het punt het water te veroveren. Schreef ik een vorige keer welke enorme mogelijkheden het IJsselmeer zou kunnen bieden, nu blijkt dat drijvende zonnepanelen al worden toegepast. En ja, ook in het IJsselmeer komt een flink testveld.

De afgelopen jaren heb ik al meerdere keren geschreven over drijvende zonnepanelen. De laatste maanden lijkt hun ontwikkeling in een stroomversnelling te komen. Inmiddels dobberen er wereldwijd ongeveer vier miljoen panelen op het water, zo heeft de Wereldbank berekend. De helft daarvan is dit jaar te water gelaten.

‘Wereldwijd’ mag overigens met een korreltje zout worden genomen, want het leeuwendeel drijft, niet verrassend, op Chinese meren. Japan heeft ook wat grote projecten, de rest van de wereld heeft een inhaalslag te maken.

Die inhaalslag gaat komen, vermoed ik, en ook bij ons in de buurt. Zo heeft Vlaanderen net besloten zes projecten met drijvende zonnepanelen te steunen. Daarbij gaat het in totaal om zo'n 50.000 panelen. Even verderop, in Frankrijk, is Ciel et Terre een van de grotere Europese leveranciers als het om drijvende zonnevelden gaat. Ze willen samen met een partner uit Singapore een veld van zo'n 17.000 panelen voor de kust van de stadstaat in zee leggen. Die moeten dus ook harde stormen en hoge golven kunnen doorstaan.

Het laatste lijkt een groot probleem, maar dat wordt kennelijk steeds beter opgelost zonder al te hoge kosten. Inmiddels is stroom van drijvende panelen ongeveer net zo duur als van panelen op het land. Het water biedt diverse voordelen. Tegenover de hogere kosten van de drijvende constructies staat een fors hogere stroomopbrengst. Ruimte op het water is daarnaast goedkoper dan ruimte op het land, en dat water is veelal van één eigenaar (een overheid), terwijl op het land met diverse eigenaren moet worden onderhandeld. 

Afsluitdijk 

Half november schreef ik al over de mogelijkheden voor zonne-energie in het IJsselmeer. Volgens mijn berekening zou je met panelen op  een zesde van het IJsselmeer al meer stroom opwekken dan met de vijf windmolenparken die voor de Zeeuwse en Hollandse kust worden aangelegd. 

Zo'n groot drijvend zonneveld is er voorlopig zeker niet, maar toch blijkt er voorzichtig een begin te worden gemaakt. Langs de Afsluitdijk bij Breezanddijk komt een testveld van 1 hectare in het water te liggen. Afhankelijk van het systeem waarvoor je kiest, kun je daar rond de 3000 panelen op kwijt die samen 900 tot 1200 MWh aan stroom produceren, genoeg voor ongeveer 350 huishoudens.

Subsidiefout hersteld

Een maand geleden rekende ik ook al voor dat zonnepanelen op het water niet alleen extra veel stroom opleveren doordat het water ze koel houdt. Je kunt drijvende velden ook relatief simpel met de zon mee laten draaien en dan krijg je al gauw 30 tot 40 procent meer stroom dan bij vaste panelen op het land. 

Helaas blijkt het Nederlandse subsidiesysteem niet goed uit te pakken voor zulke zonvolgende panelen. De extra kosten worden niet goed verrekend, waardoor slechter presterende vaste panelen na subsidie goedkopere stroom leveren dan zonvolgende.

Matthijs Sienot, Tweede Kamerlid van D66, bleek mijn weblog te hebben gelezen en stelde er vragen over aan minister Wiebes van economische zaken en klimaat. Die besloot daarop de subsidieregeling voor volgend jaar meteen maar aan te passen, zodat voortaan de panelen die de goedkoopste stroom leveren vóór subsidie, dat ook ná subsidie nog doen. Ik ben benieuwd wanneer de opmars van drijvende zonnepanelen in waterland Nederland echt goed op gang komt.

In zijn weblog ‘Vincent wil zon’ belicht Vincent Dekker innovaties en ontwikkelingen op het gebied van groene energie, dichtbij en ver van huis. Lees meer afleveringen op trouw.nl/vincentwilzon.

Lees ook:

Drijvende zonnepanelen wekken de meeste stroom op - alleen jammer van dat subsidiefoutje

Zonnepanelen worden steeds krachtiger. Als je ze op het water legt, leveren ze nóg meer stroom op. En als je ze met de zon mee laat draaien is het helemaal een feest. Jammer alleen dat de subsidieregeling gunstiger uitpakt voor minder goed presterende systemen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden