Groen Doen

Nuud is een piepkleine deo die lang meegaat; alleen jammer van dat microzilver

Duurzame deo is minder deo, vindt cosmeticamerk Nuud. Het bedrijf verkoopt anderhalve maand zweetgeurbestrijding ter grootte van een lippenbalsem.

Een erwtje Nuud-deo op je vinger schijnt genoeg te zijn voor een halve tot een hele week zonder zweetgeur. Uit een online poll onder zo’n zesduizend klanten van het bedrijf bleek dat de helft zeven weken met een tube van 15 milliliter deed. Sommige klanten kunnen daar drie maanden mee toe, anderen amper een maand. Nuud schijnt effectiever te worden als je het langer gebruikt.

In veel deodoranten en bijna alle anti-transpiranten zitten aluminiumzouten, die de poriën afsluiten en zweetvocht tegengaan. Aluminiumzouten zijn al jaren een bron van commotie, omdat enkele onderzoekers ze in verband brengen met Alzheimer en borstkanker. Veel andere wetenschappers betwisten dat verband.

Nuud mengde zich vorig jaar in de discussie door te verkondigen dat zijn product veiliger is dan ‘gewone’ deodorant. Nuud zou zelfs zo veilig zijn dat je het kunt eten. Consumentenprogramma’s ‘Radar’ en ‘Kassa’ gaven het bedrijf de wind van voren. Na een aanvullende berisping van de Reclame Code Commissie trok Nuud de beweringen in.

Niet onschuldig

Dat betekent niet dat aluminium een onschuldige grondstof is. Het Internationaal Agentschap voor Kankeronderzoek in Lyon classificeerde aluminiumproductie in 2012 als kankerverwekkend voor de mens. Dat komt vooral door de hoge concentratie polycyclisch aromatische koolwaterstoffen (paks, die ook in tabaksrook en roet zitten) die vrijkomen in aluminiumsmelterijen.

Voor een kilo aluminium is bovendien vier kilo bauxiet nodig, dat wordt gewonnen in mijnen waar regelmatig regenwoud voor moet wijken. Bij de productie van aluminium ­ontstaat red mud, een restproduct van geoxideerde metalen. Deze giftige modder wordt vaak opgeslagen in dammen die wel eens doorbreken, zoals onlangs gebeurde met de dam van een ijzermijn in Brazilië.

Nuud vindt zilver dan ook een goed alternatief voor aluminium. “Als je elke maand een spuitbus leegmaakt, gebruik je jaarlijks zo’n 2 liter ingrediënten,” zegt medeoprichter Martijn van Seters. “Met Nuud breng je dat terug tot 130 milliliter. Dat is veertien keer zo weinig.” 

Het voordeel van zilver is dat het geur voorkomt in plaats van maskeert, zegt hij. “Baksoda voorkomt ook geur, maar verandert daarbij de pH-waarde van de huid sterk. Dat tast niet alleen de bacteriën aan die de zweetgeur veroorzaken, maar ook die nodig zijn om de huid te beschermen. Een teveel aan baksoda kan tot irritatie en zelfs huidbeschadiging leiden.”

Microzilver

Ewa Delezuch-Ntambala, biochemicus, scheikundige en consultant voor cosmeticabedrijven, ziet op de ingrediëntenlijst van Nuud voornamelijk plantaardige oliën, klei en een was. “De samenstelling lijkt op lippenstift. Deze deodorant werkt hetzelfde als anti-transpirant, omdat het de okselhuid afsluit en de zweetporiën blokkeert. Het zilver kan een antibacteriële werking hebben.”

Per keer dat je Nuud gebruikt, smeer je iets meer dan een microgram zilver per oksel. Het gaat om metallisch microzilver, niet om nanodeeltjes of zilverdeeltjes die zijn opgelost in een vloeistof. In ziekenhuizen wordt micro­zilver voor wondverzorging gebruikt.

Renata van der Weijden, onderzoeker aan de Wageningen Universiteit, ziet vooral een milieurisico bij het afwassen van het zilver onder de douche. “Nanozilver wordt op steeds grotere schaal toegevoegd aan sokken, doekjes en zelfs tandpasta. Het komt via het riool terecht in het slib van de afvalwaterzuivering. Als dat slib wordt ontwaterd of gestort, kan het zilver schade veroorzaken aan water- en bodemorganismen. Microzilver is misschien minder een probleem omdat het minder reactief is dan nanozilver, maar daar weten we nog weinig van. Bovendien zijn microzilverdeeltjes zo klein dat ze moeilijk terug te winnen zijn als grondstof.”

Ernst Worrell, hoogleraar energie, materialen en technologische veranderingen aan de Universiteit Utrecht, beaamt dat. “Deze toepassing leidt tot een vernietiging van de grondstof, terwijl wel veel energie is gebruikt en afval is vrijgekomen bij de winning.”

Zilver wordt eveneens gewonnen in mijnen en is voornamelijk een bijproduct van de winning van lood, zink, koper en goud, zegt Worrell. Zo’n 60 procent van het zilver komt uit primaire productie, zo’n 40 procent uit recycling. Vooral bij de winning van zilver uit goudertsen kunnen milieuproblemen ontstaan, omdat daarbij cyanides worden gebruikt.

Conflictmineraal

Gisela ten Kate van Stichting Onderzoek Multinationale Ondernemingen (Somo) noemt zilver een conflictmineraal, omdat het onder andere wordt gewonnen in zeven landen in een conflictsituatie.

Van Seters weet niet waar het zilver in Nuud-deodorant vandaan komt, maar wijst erop dat het een Ecocert-certificaat voor natuurcosmetica heeft. Dat certificaat zou vakbondsvrijheid, een maximale werkweek van 48 uur en een gegarandeerd minimumloon vereisen en kinderarbeid en dwangarbeid verbieden. Op milieugebied stelt het certificaat eisen aan het bedrijfsplan waar het gaat om energie- en watergebruik en afvalbeheer.

Ecocert laat echter weten dat Nuud zijn naam en logo ongeoorloofd gebruikt. Alleen cosmeticaproducten die voldoen aan de eisen van het keurmerk mogen het logo dragen. Dat geldt niet voor losse ingrediënten.

Van Seters zegt dat Nuud nog geen Ecocert-certificaat voor het hele product heeft aangevraagd vanwege de kosten. Hij stuurt een document op waarin het zilver door Ecocert wordt erkend als grondstof.

Tenslotte is er de verpakking. De tubetjes van Nuud zijn volledig recyclebaar en gemaakt van bioplastic op basis van suikerriet, zegt Van Seters. “Voor elke kilo suikerriet die wordt geproduceerd, wordt vier kilo CO2 uit de lucht gehaald. De jaarlijkse productie van 250.000 ton suikerriet haalt de uitstoot van 1 miljoen auto’s uit de lucht.”

Worrell vindt vier kilo CO2 per kilo suikerriet wel erg hoog. Bovendien worden bioplastics nog niet gerecycled. “Ze kunnen zelfs problemen veroorzaken als ze niet goed gescheiden zijn in de huidige plasticrecycling.”

Sytske de Waart van voorlichtingsorganisatie Milieu Centraal zegt dat de besparing ten opzichte van auto’s alleen geldt als de tubes heel lang in roulatie blijven. “Het gaat hier over kortcyclisch CO2, dat weliswaar met de groei van het landbouwgewas uit de lucht gehaald wordt, maar er net zo hard in terugkomt als de tube wordt verbrand.”

In Groen Doen worden als duurzaam aangeprezen producten kritisch bekeken. Lees hier eerdere afleveringen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden