No Clothes 2019: een jaar geen nieuwe kleren kopen is best moeilijk

Door discountwinkels als Primark is het kopen van nieuwe kleding steeds laagdrempeliger. Beeld BELGA

Nu de winter voorbij is, is het ineens verdacht stil in de appgroep ‘No Clothes 2019’. Een jaar geen kleren kopen blijkt best moeilijk, merkt Jann Ruyters. Hoe weersta je de lentecollecties?

Een vriendin appt me in januari. Ze gaat meedoen met een duurzaamheidsactie: een jaar lang geen nieuwe kleren kopen. Is dat niet ook wat voor mij? We hebben er dankzij een stuk in de Volkskrant over de massa’s retourzendingen bij bol.com net een kerstdiner met goed gesprek over de wegwerpmaatschappij op zitten, dus haar timing is prima.

Haar voorstel klinkt ascetisch, maar ook wel als een aanlokkelijk soort activisme: niet iets wél, maar iets níet meer doen. Bovendien ontsla ik mezelf een jaar lang van keurende blikken van verkoopsters, en hoef ik even niet meer voor een spiegel te constateren dat die Dietrich-broek zich om mijn benen net anders plooit. Misschien is dat wel zo rustig.

Veel wordt makkelijker met het ouder worden, maar kleren kopen niet per se. Ik werd volwassen in de onverzorgde vroege jaren tachtig, en daar wordt dezer dagen nogal op afgegeven, maar in sombere sjofelheid was dat wel mijn tijd. Korte haren, slobbertruien, militaristische broeken met grote zakken. Heerlijk.

Slordig jong zijn

Op de middelbare school liep ik zelfs een tijd op klompen, omdat die leuke jongen in het alternatieve clubje waar ik bij wilde horen dat ook deed. De gezinsverzorgster bij ons thuis waarschuwde me dat ik mijn voeten verpestte en dat ik net als de nare stiefzussen van Assepoester nooit meer pumps zou kunnen dragen, maar dat kon me toen niet schelen. Pumps! Ik?

Mijn eerste eigen geld besteedde ik in Amsterdam op het Waterlooplein aan nog een slobbertrui, zwart met brede streep, een koksbroek met kleine ruit, en een veel te log en zwaar tweedehands leren jack. De androgyne kledingstijl die toen in de mode was, in ondergrondse kringen tenminste, hield ik lang vol. Vrouwelijkheid is maskerade leerde ik op de universiteit, conform de tijdgeest. Het was me uit het hart gegrepen. Jurken en juwelen voelden als travestie.

In de kringloopwinkel liggen de duurzame alternatieven voor nieuwe kleding voor het oprapen. Beeld Werry Crone

Alleen: slordig jong zijn gaat prima, slordig oud worden is lastiger. Boven de veertig kan dat echt niet meer, merkte een vriendin op, toen ze iemands moeder met lange grijze vlecht in slonzige winterjas in de tuin zag staan. Ik zie haar nog zo voor me, die grijze oudere vrouw. Ik vond haar wel leuk excentriek eigenlijk, die vlecht, zo’n moeder die niet oogde als andere moeders, autonoom. Patti Smith, denk ik nu.

Hoepeljurk

‘Kleren veranderen de wijze waarop wij de wereld zien en die waarop de wereld ons ziet’, schrijft Virginia Woolf in 1928 in ‘Orlando’ nadat haar held van de ene op de andere dag van een man in een vrouw is veranderd. Ik pik dit citaat op in de kort voor de Boekenweek verschenen ‘Nieuwe feministische leeslijst’ van Marja Pruis. Na de geslachtsverandering is Orlando innerlijk dezelfde gebleven, maar eenmaal in korset en hoepeljurk zijn mannen galant voor haar en ontwikkelt ze flauwtes. Als vrouw zal ze af en toe weer mannenkleren dragen om de dingen te doen die men haar anders niet toevertrouwt.

Ik herinner me de film met de Britse actrice Tilda Swinton die als beide seksen met evenveel benijdenswaardige flair wist te overtuigen. Voor gewone stervelingen is dat vrije verkeer binnen het man/vrouw-continuüm niet zomaar weggelegd. Zo ging ik, meer gefortuneerd en beter aangepast, in de loop der jaren met vrouwelijker modes mee. Ik kocht net als de anderen steeds hogere hakken, maar zonder veel succes. Mijn voeten zijn als zwemvliezen - vast die klompen, denk ik dan.

In The Guardian staat een stuk over de internationale afscheidingsbeweging waar ik nu deel van uitmaak. Steeds meer mensen kopen geen nieuwe kleren meer of alleen nog tweedehands, schrijft de krant. Een kledingstuk is maar 2,2 jaar rendabel. Men schat dat er zo’n 30 miljard aan ongebruikte kledingstukken in garderobes hangen in het Verenigd Koninkrijk. Elke week worden er 38 miljoen kledingstukken bij gekocht en verdwijnen er 11 miljoen in het afval. Britse cijfers, maar dat zal in Nederland procentueel gezien ongeveer hetzelfde zijn.

Verdacht stil

In mijn ‘No Clothes 2019’-appgroep, waarin de deelnemers elkaar ter ondersteuning schouderklopjes geven voor het weerstaan van de lentecollecties, wordt het na een stroom enthousiaste appjes in het begin, de laatste weken steeds stiller. Verdacht stil wel. Zijn de anderen al afgehaakt? We zijn pas drie maanden op weg. Duurzaam, goedkoop, maar kaal is het ook, een jaar lang geen nieuwe kleren kopen. Een vriendin appt dat ze het zat is en verlangt naar een vrolijke blouse, een ander dat het tijd wordt voor een ruilbeurs.

Mij bevalt de onthouding nog wel. Ik kijk op tv naar de schoenen van de weervrouw van het journaal en vind er niet zo heel veel meer van. Ik hou zaterdags tijd over en negeer het gestalk van Filippa K.

Ik tel mijn winst, die tegenvalt, blijkbaar gaat er toch meer geld in de horeca zitten. Ik schat dat er zeker vijftig nauwelijks gedragen kledingstukken in mijn kast hangen. Ik koop suède ellebooglappen bij een fourniturenwinkel om een geliefd vest daarmee een tweede leven te gunnen, en ik vis een vergeten, niet versleten, broek met wijde pijpen op - zeg maar soulbroek -die nu weer helemaal terug is in het straatbeeld.

Tweedehands of huren of ruilen

Verduurzamen kun je ook op andere manieren doen dan door te stoppen met kleren kopen, toch wat radicaal tenslotte. Zo organiseert Sustainable Wardrobe ruilbeurzen, net als Little Green Dress.
Kleding lenen (huren) kan via kledingbibliotheken die je online vindt, maar ook in plaatsen als Amsterdam, Den Haag en Arnhem.
Hou je van designkleding maar koop je liever tweedehands dan kun je terecht op websites als Thenextcloset, maar ook gewoon op Marktplaats. Jongeren kopen en verkopen tweedehands via de United Wardrobe-app.
Voor info over de cijfers in de Nederlandse kledingindustrie zie Awearness Fashion.nl

Lees ook:

Word allemaal lid van de kledingbieb

Nooit meer een miskoop? Ga dan eens shoppen in de kledingbibliotheek. Zo bent u meteen duurzaam en verantwoord gestyled dit najaar.

‘Ik koop al heel lang geen nieuwe kleding’

‘Ik verzamel al een jaar of 17 tweedehands jurken. Als tiener vond ik het leuk om mijn eigen stijl te ontwikkelen. Ik merkte dat jurken uit de jaren vijftig, zestig en zeventig meestal beter pasten dan kleding van de H&M. Ook was die vaak goedkoper en vond ik die kleding mooier’.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden