Nieuw licht op oorzaak bijensterfte

Beeld ANP

Bijen sterven bij bosjes. Maar hoe dat precies komt, bleef lange tijd onduidelijk. Tot nu. In een recent verschenen editie van het gerenommeerde wetenschappelijke tijdschrift 'Science', stelt een team van onderzoekers dat een combinatie van moderne spanningen het zoemende insect fataal is.

Het lijkt voor de hand liggend: een chronische blootstelling aan verschillende stressfactoren is slecht voor de bij. Maar de exacte wisselwerking tussen die elementen was tot nog toe een mysterie. "Het is makkelijk om één component te bestuderen in het lab of het veld", zegt co-auteur en professor in de biologie Dave Goulson tegen Vox Media. "Maar we hebben nog nooit geprobeerd om uit te zoeken hoe de interactie tussen de verschillende invloedsfactoren werkt."

Een van de dingen die vaak genoemd wordt als de oorzaak van de bijensterfte is de exotische varroamijt, die in 1983 overkwam vanuit Azië. De mijt valt bijen aan en verspreid virussen. Ook het gebruik van landbouwgif speelt volgens wetenschappers een rol. Al jaren wordt er fel gediscussieerd over een verbod op extreem potente pesticiden, zoals de beruchte neonicotinoïden, die het zenuwstelsel van insecten beïnvloeden. In combinatie met de teloorgang van de natuurlijke habitat van bijen - bloeiende bloemenvelden worden vervangen door boerderijen die slechts enkele gewassen verbouwen, is er minder voedsel voor de zwart-gele insecten en sterven ze massaal.

Synergie
Nu blijkt dat de schuld van de bijensterfte niet bij een van de bovenstaande ontwikkelingen kan worden neergelegd. Het is een combinatie van de factoren. Opvallend is dat de verschillende elementen elkaar vaak op onverwachtse manieren beïnvloeden.

Het gebruik van bestrijdingsmiddelen alleen is niet voldoende op hele bijenkolonies uit te roeien. Wel kunnen de verdelgers de bijen vatbaarder maken voor parasieten. En door een slechte voeding bezwijken de insecten weer eerder onder de virussen die mijten verspreiden.

Goed nieuws
Nu er meer duidelijkheid is over de oorzaken van het dalende aantal bijen, is het gemakkelijker om het probleem aan te pakken. Het creëren van een meer bloemrijke omgeving, een vermindering van het gebruik van bestrijdingsmiddelen, en meer controle op de handel in bijen (in verband met de verspreiding van buitenlandse ziektes), zou de bijensterfte kunnen doen stagneren. De wetenschappers kaarten bovendien aan dat we meer data over wilde bijen zouden moeten verzamelen. Over deze soort is erg weinig bekend.

Beeld ANP
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden