Niet de containerramp, maar honger nekte tienduizenden zeekoeten

De Universiteit Utrecht deed bij honderd zeekoeten onderzoek naar de doodsoorzaak. Beeld ANP

De massale sterfte onder zeekoeten dit jaar kwam niet door de containerramp maar door honger, blijkt uit onderzoek. Er zat geen troep in hun lijf, wel bleken ze jong en ondervoed. 

De link was snel gelegd. Na de containerramp begin januari, waarbij een giftige lading in zee kwam, spoelden veel dode zeekoeten aan. Noordzee-experts waren gewend aan jaarlijkse koetensterfte in de winter. Maar dit massale dodental (zo’n 20.000 zeekoeten) gaf te denken, zo kort na de containerramp met het schip MSC ZOE. Een onderzoek volgde.

Nee, blijkt nu uit die studie ‘De ZOE en de zeekoet’, er is geen causaal verband. De 342 losgeslagen containers, die (plastic) spullen verloren, veroorzaakten de vogelsterfte niet. Dat concluderen de experts van de universiteit van Wageningen en Utrecht, na het onderzoeken van 139 dode zeekoeten, in opdracht van het Rijk. In de maag van de vogels vonden ze ‘geen grote hoeveelheden plastic’ uit de containerlading – wel ander klein plastic. De dieren waren ook niet ziek of vergiftigd.

Slechte start

Wat ging dan mis? De zeekoeten waren wel jong (een half jaar), ondervoed en sterk vermagerd. De onderzoekers denken dat de gestorven vogels als kuiken al met ondergewicht hun kolonie hadden moeten verlaten. Want het is een zwaar jaar voor de zeekoeten, bevestigen onderzoekers in Schots broedgebied. De fragiele koeten konden daarna slechts kleine prooien (vis) vangen, is de aanname. “Kuikens met een slechte start in het leven komen als regel hun eerste winter niet door”, schreef minister Carola Schouten (Natuur, ChristenUnie) daarover in een toelichting aan de Tweede Kamer.

Maar puur toeval is het niet, dat de koeten precies na de containerramp aanspoelden. Een storm was de oorzaak dat MSC ZOE containers kwijtraakte. Diezelfde rukwind deed de verzwakte zeekoeten zeer waarschijnlijk definitief de das om, aldus de onderzoekers. De totale populatie is ondanks de massasterfte niet in gevaar. Er zijn 1,5 miljoen zeekoeten in de Noordzee over.

Ondertussen blijft de containerramp potentieel desastreus voor de natuur en dieren in het Noordzeegebied, aldus minister Schouten. Zij sluit schadelijke gevolgen op langere termijn niet uit. De stukken plastic en gifstoffen kunnen zeedieren, door de voedselketen, schaden. Schouten kondigt vervolgonderzoek aan. Dankzij vrijwilligers en inzet van het leger was zichtbaar vuil op de Waddenstranden in januari snel weg. Nieuw afval kan op de Noordzeestranden blijven aanspoelen, aldus Schouten. 

Lees ook:

Heeft de sterfte van zeekoeten op de Noordzee te maken met de gezonken containers?

In de winter hebben zeekoeten het nooit makkelijk, maar dat deze vogels begin januari massaal op de Wadden aanspoelden was niet normaal. Een onderzoek begon: was er een verband met de gezonken containers?

Vervuiling aangespoelde containers ‘ramp voor de natuur’, leger helpt opruimen

Defensie kwam helpen met het opruimen van aangespoelde containers en de inhoud daarvan op de Waddeneilanden. De burgemeester van Schiermonnikoog had daarvoor een hulpverzoek ingediend. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden