Gevaarlijke stoffen

Nederlands beleid rond gevaarlijke stoffen deugt niet

Microplastics zitten in tandpasta en in make-up. Beeld Colourbox

De manier waarop in Nederland met gevaarlijke stoffen wordt omgegaan is achterhaald, vindt een adviesraad.

De toelating van stoffen die gevaarlijk kunnen zijn voor mens en milieu is niet op orde. Het toezicht ook niet. Beleidsmakers en toezichthouders lopen achter de feiten aan, blijkt uit een rapport van een adviescollege van de overheid.  

De Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli) vindt dat burgers te veel op afstand staan. Juist zij zouden ‘met hun activisme tegen bedrijven en overheden een belangrijke aan­jager kunnen zijn voor een veilige leefomgeving’, aldus het advies dat gistermiddag aan minister Van Veldhoven van milieu is aangeboden.

In het rapport staan enkele voorbeelden van gevaarlijke stoffen die recent tot problemen hebben geleid:

* Pfas-stoffen waarmee producten water-, vuil-, stof- of verfafstotend worden gemaakt en die soms kankerverwekkend zijn.

* Medicijnresten in oppervlaktewater.

* Microplastics (minuscule stukjes kunststof uit make-up, schoonmaakmiddelen, wasmiddelen en verf).

* Bestrijdingsmiddelen in de landbouw.

In het beleid wordt geen rekening gehouden met de ‘stapeling’ van stoffen in mens en milieu. Als een nieuw middel op de markt wordt gebracht, kijkt de overheid alleen naar de giftigheid voor mens en milieu van die ene nieuwe stof. Er wordt niet gekeken naar de gezondheidseffecten door eventuele reacties met bestaande chemische middelen.

landbouwgif webversieBeeld Trouw

De Rli is een onafhankelijk adviescollege van regering en parlement. De raad stelt na gesprekken met bijna veertig experts dat gevaarlijke stoffen zich steeds meer verspreiden. “In hoog tempo komen er nieuwe stoffen op de markt. Bestaande stoffen worden in grotere hoeveelheden toegepast. De verspreiding van gevaarlijke stoffen wordt onvoldoende beheerst.”

Volgens de Rli worden mens, dier en milieu blootgesteld aan ‘diffuus verspreide mengsels van stoffen’, die in combinatie met bestaande stoffen schadelijk kunnen worden. “Op alle fronten is meer kennis en een groter bewustzijn nodig”, zegt Co Verdaas, oud-staatssecretaris van economische zaken en voorzitter van de Rli-commissie die het advies opstelde.

De raad komt met tien aanbevelingen. Zo moet er een systeem komen (track & trace) om de toepassing van gevaarlijke stoffen in de hele keten te kunnen volgen. Ook moeten overheden alleen nog tijdelijke milieuvergunningen afgeven voor gevaarlijke stoffen, zodat bedrijven kunnen worden aangesproken op hun plicht de impact van middelen op de leefomgeving zo klein mogelijk te maken. Dat gebeurt nu nauwelijks, aldus het rapport.

Lees ook: 

Advies: Burger, maak je druk over de risico’s van gevaarlijke stoffen

De overheid moet meer grip krijgen op gevaarlijke stoffen zoals Pfas, microplastics, medicijnenresten en landbouwgif, aldus een advies aan regering en parlement. En burgers mogen zich best wat meer roeren.

‘Nederland schiet tekort in aanpak van pesticidegebruik’

De EU krijgt ervan langs, Nederland ook. Bij overtreding van pesticideregels legt het geen sancties op.

Wat is Pfas en hoe gevaarlijk is het eigenlijk?

Pfas is een verzamelnaam voor zo’n 6000 verbindingen die worden gebruikt in onder meer teflon, waterafstotende kleding en blusschuim. 

De aanpak van microplastics zit vol haken en ogen

Microplastics zijn een bron van milieuvervuiling. De EU wil ze daarom aanpakken, maar welke precies is nog vaag. 

De milieurisico’s van medicijnresten in het water zijn zwaar onderschat 

De milieurisico’s van medicijnresten in oppervlaktewater zijn veel groter dan tot dusver gedacht. Dit blijkt uit een grote wetenschappelijke studie van milieukundigen van de Radboud Universiteit in Nijmegen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden