Nederland loopt achter met biologische landbouw

Een biologische paprikateler. Beeld ANP

Nog niet genoeg agrariërs werken duurzaam, zegt brancheorganisatie Bionext. De staat moet 'bio' beter stimuleren.

Minister van landbouw Carola Schouten presenteert morgen haar visie op de toekomst van de landbouw. Bavo van den Idsert, directeur van branchevereniging Bionext, verwacht dat biologische thema's hoog op de agenda van Schouten staan. Want hoewel de biologische sector in Nederland groeit, blijft ons land achter bij ontwikkelingen op biologisch gebied in de rest van Europa.

Qua marktaandeel moet de Nederlandse biologische sector veel Europese landen voor zich dulden. In Denemarken, Zweden, Oostenrijk en Zwitserland is het marktaandeel van biologisch voedsel tussen de 9 en 13 procent van de totale voedselomzet, vergeleken met 3,4 procent in Nederland. Bionext verwacht op basis van verkoopcijfers uit 2017 dat in de vier genoemde landen het bio-aandeel in 2025 boven de 20 procent uitkomt, ten opzichte van een 'schamele' 7 procent in Nederland.

Het blijkt uit een trendrapport van Bionext met daarin de laatste Nederlandse en mondiale ontwikkelingen van de biologische landbouw en voeding.

Beeld Jorris Verboon

Ook in Duitsland en Frankrijk groeit de biologische sector harder dan in Nederland. Van den Idsert vindt dat Nederland bij onze oosterburen moet kunnen aanhaken. Daarbij hoopt de directeur van Bionext op extra steun van minister Schouten. "In veel Europese landen wordt de groei van de sector aangewakkerd door streefcijfers die nationale overheden hebben voor de biologische landbouw." Zo koerst Duitsland af op 20 procent biologische landbouw in 2030 en Frankrijk op 15 procent in 2022. In Oostenrijk en Zweden wordt 20 procent van de totale landbouwgrond al daarvoor gebruikt. "In Nederland ligt dat cijfer eind 2018 naar verwachting op 3,9 procent, dus de achterstand is aanzienlijk", zegt Van den Idsert.

Beperkte ruimte voor alternatief

De directeur van Bionext baalt van het feit dat Nederland 'heel goed is in veel voor weinig'. Van den Idsert: "Die situatie omdraaien is lastig. Nederland is de kampioen in kostenefficiënte landbouw. Die kwaliteit hebben we zo ver doorgevoerd dat het voor ons moeilijker is om aan te passen dan voor boeren in Frankrijk en Duitsland." Begin dit jaar beschreef het Planbureau voor de Leefomgeving al iets soortgelijks: Voor veel Nederlandse boeren is de bewegingsruimte om een alternatief pad te kiezen beperkt, mede vanwege keuzes uit het verleden.

De afgelopen periode sprak Van den Idsert regelmatig met ambtenaren van het ministerie van landbouw. Onder meer over het Deense model, een land waarin de biologische sector vorig jaar met 30 procent toenam, door toedoen van stimuleringsmaatregelen van de overheid. "Denemarken heeft bijvoorbeeld een nationaal certificeringsprogramma voor horeca en catering gekregen", zegt hij. "Zo'n 2500 bedrijven hebben daar nu een certificaat, in Nederland zijn er maar 50 horecabedrijven met een Eko Keurmerk. Overheidsbeleid heeft dus invloed, dat mis ik in Nederland."

Druk vanuit de consument

Bionext is in zijn trendrapport echter ook optimistisch. De omschakeling naar biologische landbouw in Nederland gaat in 2018 voor het tweede opeenvolgende jaar veel sneller dan in de jaren daarvoor. De branchevereniging constateert een aanhoudende druk op de landbouw om te werken aan het klimaat, biodiversiteit en bodemvruchtbaarheid. Druk die ook door consumenten wordt uitgeoefend.

Die trend wordt bevestigd door Martijn Rol, sectorspecialist Food bij de Rabobank. "We zien dat de consument meer waarde hecht aan biologisch. Thema's als gezondheid en duurzaamheid worden door mensen automatisch geassocieerd met biologische producten", zegt Rol. "De vraag is of de overheid biologische landbouw specifiek moet stimuleren, biologisch is een weg naar duurzaam, maar niet de enige weg."

Reguliere landbouw en voedselproductie wordt namelijk ook steeds duurzamer, weet Rol. "Op het gebied van natuur, dierenwelzijn, minder CO2-uitstoot en antibioticagebruik zet de landbouw flinke stappen. Ik ken producten zonder het stempel biologisch, die aan bijna alle biologische eisen voldoen. Daarnaast spreek ik regelmatig mensen uit de reguliere landbouw die stellen duurzamer te werken dan een biologische boer."

Lees ook:

Boeren met liefde voor natuur

Het is nog een proef: grond van Staatsbosbeheer wordt gepacht door boeren. Op een deel daarvan laten die de natuur haar gang gaan. Tot tevredenheid van beide partijen. Hoeve Stein bouwt mee aan een natuurvriendelijke agrarische sector.

De Staat van de Boer

Fipronil-eieren, het melkquotum, bijengif, mestfraude; het agrarisch bedrijf haalt de afgelopen jaren met grote regelmaat de kolommen van de krant, en vaak in negatieve zin. In de debatten die daarop volgen wordt vooral over de boer gesproken, niet mét hem. Volgens Trouw is het tijd die boer eens op te zoeken. Hoe gaat het anno 2018 met hen?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden