De kolencentrale in de Groningse Eemshaven.

Broeikasgassen

Nederland lijkt het Urgenda-doel tóch te halen, maar de vlag hoeft niet uit

De kolencentrale in de Groningse Eemshaven.Beeld Kees van de Veen

Nederland slaagde er in 2020 mogelijk in om 25 procent minder CO2 uit te stoten, aldus nieuwe RIVM-sommen. Als dat is gelukt, hoeft de vlag niet uit. Meer klimaatbeleid is hard nodig.

Het kwartje valt misschien tóch de goede kant op. Met de hakken over de sloot voldoet de Nederlandse Staat mogelijk aan de wettelijke verplichting om de uitstoot van broeikasgas in 2020 zeker 25 procent te verlagen ten opzichte van 1990. De laatste rekensommen van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) laten zien dat broeikasgassen zoals CO2, die bijdragen aan gevaarlijke opwarming, waarschijnlijk 24 tot 27 procent lager uitvallen. Eerder nog lieten rekensommen zien dat de CO2-reductie net ónder het verplichte doel blijft, dat de klimaatorganisatie in 2015 met succes afdwong bij de rechter.

null Beeld Sander Soewargana
Beeld Sander Soewargana

Urgenda koos die 25 procent vermindering van broeikasgassen (naast CO2 ook methaan, lachgas en F-gas) niet lukraak. De organisatie toonde aan dat Nederland daaraan minimaal moet voldoen, omdat de Staat anders niet op koers ligt voor de eigen klimaatambities. Nog beter zou een vermindering van 40 procent broeikasgas zijn, maar de rechter hanteerde de ondergrens van 25 procent. In het klimaatakkoord van ‘Parijs’ beloofde Nederland langs die curve de broeikasgasuitstoot te verlagen. Haalt Nederland in 2020 die tussenstap van 25 procent niet, oordeelde de rechter, dan zijn dat loze woorden en zijn burgers onvoldoende beschermd tegen klimaatrisico’s, zoals zeespiegelstijging, droogte en extreme regen.

Dat de Staat nu, na jaren dralen en juridisch verzet tegen de Urgenda-vonnis, toch de 25 procent CO2-reductie lijkt te halen, komt deels door succesvol beleid. Het kabinet sloot een kolencentrale, waardoor een schoorsteen met hoge CO2-emissies verdween. Ook de corona-uitbraak droeg bij, omdat een deel van de economie een tandje werd teruggezet en er minder auto’s de weg op gingen. Personenauto’s en kleine busjes reden in 2020 zo’n 17 procent minder dan een jaar eerder, mede door het thuiswerken. Er was ook minder vliegverkeer dan ervoor. In het totale plaatje noemt het RIVM de milieuwinst van rustige autowegen ‘beperkt’. Vanuit de industrie kwam geen klimaatwinst: de broeikasgasuitstoot van fabrieken bleef even hoog.

De klimaatcrisis bereikt het Torentje

Begin 2022 maakt het RIVM de definitieve rekensommen bekend. Dan is pas duidelijk of de Staat in 2020 inderdaad aan het Urgenda-arrest voldeed. Als dat in 2020 zo was, zo liet Urgenda-directeur Marjan Minnesma weten, dan wil dat nog niet zeggen dat de Staat het Urgenda-vonnis adequaat uitvoert. Volgens haar volgt uit de rechterlijke uitspraak dat Nederland de uitstoot van broeikasgas – afkomstig van bedrijven, verkeer, gebouwen en energiecentrales – zodanig moet afbouwen dat de emissie élk jaar 25 procent onder het niveau van 1990 ligt.

Omdat de Nederlandse uitstoot in het eerste halfjaar van 2021, mede als gevolg van corona-versoepelingen, alweer fors steeg, houdt de Staat zich volgens Urgenda nog steeds niet aan de uitspraak van de rechter. Eerder dit jaar kondigde Urgenda nieuwe juridische stappen aan, om het kabinet opnieuw tot toereikend klimaatbeleid te verplichten. Hoewel het kabinet de kantjes ervan afliep met het Urgenda-doel, lijkt de urgentie van de klimaatcrisis het Torentje te bereiken. Demissionair premier Rutte sprak bezorgde woorden over het recente, alarmerende IPCC-rapport.

Naar verluidt zal het Rijk 6 à 7 miljard euro extra uittrekken voor klimaatbeleid.

Lees ook:

Urgenda stapt naar Europese Hof omdat Nederland nalatig is met nakomen klimaatafspraken

Urgenda stapt naar het Europees Hof voor de rechten van de mens, zo maakte de klimaatorganisatie eind juni bekend, omdat Nederland de rechterlijke uitspraken over terugdringing van broeigassen niet nakomt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden