null Beeld

ColumnVincent wil zon

Nederland is vicekampioen zonnepanelen, met dank aan Urgenda

Vincent Dekker

Nederland is na Australië de vicewereldkampioen ‘zonnepanelen per hoofd van de bevolking’. We hebben Duitsland naar de derde plaats verdrongen, en meteen al met een redelijke marge. De eerstkomende jaren lopen we verder op onze oosterburen uit.

Het kan verkeren. Nederland is lang niet zo groen bezig als zou moeten, en Urgenda heeft de staat voor de rechter moeten slepen om af te dwingen dat we ons aan de beloofde verduurzaming van onze energievoorziening houden. Maar ondertussen hebben we het toch ook aan datzelfde Urgenda te danken dat we nu dus wereldwijd te boek staan als een land met een enorme hoeveelheid zonnepanelen.

Nieuwbouw in het Groningse Kropswolde. De daken zijn helemaal van zonnepanelen en bovenaan staan warmtepompen die met zonnestroom de gasverwarming overbodig maken. Beeld Vincent Dekker
Nieuwbouw in het Groningse Kropswolde. De daken zijn helemaal van zonnepanelen en bovenaan staan warmtepompen die met zonnestroom de gasverwarming overbodig maken.Beeld Vincent Dekker

Dat blijkt uit het nieuwste overzicht van SolarPower Europe in zijn jaarlijkse Global Market Outlook. Daarin worden de ontwikkelingen van zonne-energie in alle landen op een rij gezet en wordt vijf jaar vooruit gekeken. Over 2021 zijn de cijfers inmiddels definitief vastgesteld en vervolgens meldt het rapport wat er verwacht mag worden voor de jaren 2022 tot en met 2026. Met hun voorspellingen zaten ze de afgelopen jaren heel goed.

Nummer twee en groeiend

Uit de lijstjes blijkt dat Nederland eind 2021 panelen had staan met een totale capaciteit van 13,99 miljoen kW, oftewel 13,99 GW. Daarmee staat Nederland op de tiende plaats op de wereldranglijst. China voert, uiteraard, de ranglijst aan met maar liefst 308,3 GW, gevolgd door de VS (112,9), Japan (77,6), Duitsland (60,6) en India (60,1). Voor een klein land als Nederland is die tiende plek al bepaald niet slecht.

Als je de omvang van de bevolking in de berekeningen meeneemt, dan ziet de top er echter heel anders uit. Kampioen is dan Australië, dat al zonnepanelen met een capaciteit van 1049 W per hoofd van de bevolking heeft. En Nederland komt dan met 825 W, zeg maar 2,5 moderne panelen, op een fraaie tweede plaats. Duitsland is gezakt naar de derde plek, met 714 W per inwoner, gevolgd door Japan (616) en België (599). In deze top tien komen China en de VS niet eens voor.

Urgenda-actie

Ik denk dat je veilig kunt stellen dat we dit groene imago voor een groot deel aan Urgenda hebben te danken. Toen die eind 2010 een eerste gezamenlijke inkoopactie voor zonnepanelen organiseerde, was zonne-energie in Nederland nog iets voor de happy few die iets van de schamele subsidie wisten te bemachtigen en zelf veel geld voor hun duurzame stroom konden uittrekken. Dankzij Urgenda werden panelen betaalbaar en rendabel zonder subsidie. En al snel ontdekten steeds meer Nederlanders dat het slim was zo eigen stroom op te wekken.

De verwachting voor de komende jaren is dat Nederland heel fors blijft investeren in zonne-energie. Over vijf jaar zullen we ruim 2,5 keer zoveel zonne-energie kunnen opwekken als eind vorig jaar: 36,11 GW eind 2026 tegen de 13,99 van 2021. Duitsland groeit iets minder hard en zal ons dus zeker niet inhalen. Anderzijds zullen wij Australië niet inhalen.

Australië groen ondanks regering

Dat Australië de wereldkampioen is bij zonne-energie per capita, lijkt wellicht vreemd als je bedenkt dat het een conservatieve regering heeft die fossiele brandstoffen steunt en zich voortdurend negatief uitlaat over duurzame energie. Maar in Australië zijn de inwoners, bedrijven en deelstaatbesturen veel groener dan die fossiel-denkende centrale regering. Bovendien heeft Australië heel veel woestijn waar je makkelijk enorme zonneparken kunt aanleggen.

Australië zal komende jaren trouwens mede dankzij een Nederlandse uitvinding veel meer zonnepanelen gaan installeren. Het Australische bedrijf FFI heeft een groot belang genomen in HyET, een Nederlandse start-up die een nieuwe techniek voor zogeheten dunne-film zonnepanelen heeft ontwikkeld. De panelen worden op een dunne folie geprint en zullen veel goedkoper zijn dan de huidige panelen. HyEt gaat er in Australië een grote fabriek voor bouwen en FFI wil met de folie groene stroom gaan produceren om daarmee waterstof te maken. Australië wordt over een paar jaar een grote exporteur van waterstof, zo is de bedoeling.

Zondag al 33 procent groene stroom

In Nederland zorgt zonne-energie ondertussen voor een steeds groter deel van onze stroombehoefte. Martien Visser, lector aan de Hanzehogeschool/Entrance in Groningen, houdt die ontwikkeling voortdurend bij en kon de afgelopen dagen melden dat op zondag 8 mei al 33 procent van al onze stroom uit zonnepanelen kwam. Midden op de dag was het zelfs even 90 procent. Aangezien de dagen nog steeds langer worden, zal dat record de komende maanden zeker een paar keer gebroken gaan worden. En door het voortdurend bijplaatsen van zonnepanelen zullen die percentages ook de komende jaren nog fors blijven stijgen.

In zijn weblog ‘Vincent wil zon’ belicht Vincent Dekker innovaties en ontwikkelingen op het gebied van groene energie, dichtbij en ver van huis. Lees meer afleveringen op trouw.nl/vincentwilzon. Vincent Dekker heeft nu ook podcast, onder meer over warmtepompen, batterijen en zonnepanelen - beluister die via deze link of zoek hem op via de bekende kanalen.

Lees ook:

Hoe hard kan het gaan? Volop inspiratie op weg naar duurzame energie

Een ontdekkingsreis van tien jaar op weg naar duurzame energie: hoe inspirerend kan dat zijn? Het gaat ons misschien nog te langzaam, maar het gaat anderzijds toch ook echt hard de goede kant op. En een aangename verrassing: Nederland blaast een flinke partij mee!

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden