Nederland is rijp voor verduurzaming, maar verdeel de kosten wel eerlijk

null Beeld ANP
Beeld ANP

Duurzaamheid leeft, ziet het Planbureau voor de Leefomgeving. Dus moet de overheid het ijzer smeden nu het heet is. Maar laat ze de lasten die aan verduurzaming vast zitten wel goed verdelen. Want vlees en vliegen moeten niet alleen voor de rijken worden.

Charlot Verlouw

Er zit een kabinet dat zich het groenste ooit noemt. Wellicht maakt dat de toon van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) een stuk positiever dan twee jaar geleden. In zijn nieuwste versie van de Balans op de Leefomgeving, dat donderdag verscheen, schrijft het dat er nog hardnekkige problemen liggen: de uitstoot van broeikasgassen, de intensieve landbouw, de afname van de biodiversiteit en het grote verbruik van grondstoffen. Maar er is ook daadkracht, ziet het Planbureau, en dat is precies waar het in 2016 om vroeg.

Twee jaar geleden was de toon van de Balans, een rapport over de staat van het milieu, de natuur en de ruimte, somber. Toen waren er verkiezingen in aantocht, en de boodschap luidde dat milieudoelen alleen met drastische beslissingen gehaald kunnen worden. ‘De samenleving wacht met ongeduld op daadkracht van de rijksoverheid’, schreef het PBL toen.

Duurzaamheid leeft, constateert het Planbureau. ‘In de maatschappij en bij het beleid krijgt verduurzaming veel aandacht, vooral waar het gaat om klimaatverandering zijn burgers, bedrijven, ngo’s en overheden duurzaamheidsinitiatieven gestart’. PBL-directeur Hans Mommaas: “Het zijn enorme opgaven, dat zeggen we al jaren. Maar we maken nu echt de draai naar aanpak. Op alle dossiers worden cruciale stappen gezet.”

Voorbeelden: het klimaatakkoord, de brief van staatssecretaris Van Veldhoven over de circulaire economie en de ophanden zijnde landbouwvisie van minister Schouten.

Alleen voor de rijken

Om die lijn vol te houden moet het land dus op de schop: ‘Er moet nú worden doorgepakt.’ Daarbij heeft het Planbureau ook een waarschuwing: zorg ervoor dat de lusten en de lasten eerlijk verdeeld worden. Boeren kunnen hun eigen werkwijze niet zomaar verduurzamen, de hele productieketen moet die verantwoordelijkheid dragen, een landbouwakkoord kan daarbij helpen.

Een belasting op vlees en vliegreizen kan het klimaat helpen, maar voorkom dat alleen rijke mensen nog met het vliegtuig op vakantie kunnen of vlees kunnen eten. Alle woningen in 2050 aardgasvrij maken kost een hoop geld en moeite, verdeel ook die lasten eerlijk tussen burger, bedrijfsleven en overheid.

Mommaas: “Als de burger zich benadeeld voelt, of als er ongelijkheid ontstaat, is er geen draagvlak voor verandering.” Hij noemt het een goed teken dat duurzaamheid leeft. “Daarom moeten overheid en burger samenwerken. Hoe geven we burgers anders vertrouwen en zekerheid?”

Lees ook:

Lage inkomens dreigen op te draaien voor klimaatkosten

De ene wijk vol energieneutrale huizen en stekkerauto’s, de andere vol woningen die zo zijn lek als een mandje, en bewoners die hun energierekening niet meer kunnen betalen. Milieudefensie voorziet een sociale kloof als de kosten van het klimaatbeleid niet rechtvaardiger worden verdeeld.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden