Natuurfotografie: het líjkt zo makkelijk

Beeld buitenbeeld

Vermijd de groene soep! En fotografeer ze nu het nog kan: de vliegjes, de bijtjes en de vlindertjes in de tuin. Trouw bespreekt drie boeken en twee apps voor en met natuurfotografie.

Pincetje bij de hand

Hoe vaak valt die veelbelovende sfeerfoto van een mooie, warme najaarszon die door de herfstbladeren straalt in de praktijk niet vies tegen? Of die close-up van een dieprode vliegenzwam? Een hinderlijk dennennaaldje kan zomaar het beeld verpesten. Altijd een pincetje bij de hand hebben, is het advies van tuinfotografe Caroline Piek. Dan kun je het beeld vooraf met wat simpel chirurgisch handwerk vervolmaken.

Piek schreef samen met haar collega Hans Clauzing een praktijkboek voor planten- en tuinfotografie. Vol met foto's van hoe het moet, hoe het kán en ook vol met praktische tips. Bij het fotograferen van tuinen is lijnwerking het sleutelwoord, zo blijkt.

Piek kent de ergernis van net niet gelukte foto's. In het hoofdstuk over de compositie van foto's, legt ze uit hoe je overzichtsfoto's maakt van een weelderige tuin, zonder dat het eindresultaat een groene soep wordt van borders, struiken en bomen. Eerst eens goed rondkijken, adviseert ze, een standpunt kiezen, heel veel kijken en niet te snel opgeven. Maar vooral eerst kijken. "Je wilt niet een verdwaalde parasolvoet op het terras op de foto tegenkomen. Dan gaat de camera van frustratie nog net niet het raam uit."

Caroline Piek is gespecialiseerd in tuin- en natuurfotografie. Haar natuurfoto's verschijnen onder meer in groene tijdschriften. Ook Hans Clauzing fotografeert vooral tuinen, zijn passie. Hij gaf er zijn baan als biologieleraar voor op. Piek en Clauzing geven workshops, onder meer in botanische fotografie.

Beiden pleiten in het praktijkboek voor eigenzinnigheid en originaliteit: "Ga eens op je rug liggen en fotografeer omhoog. Zo lijkt een bloemenveld boven je uit te torenen en creëer je een geheel ander effect."

'Praktijkboek planten- en tuinfotografie', door Caroline Piek en Hans Clauzing, uitg. Pixfactory Nijkerk, 179 blz. € 27,90

Tekst loopt door onder de afbeelding.

Beeld rv

Wondere wereld

Voor het lijvige fotoboek 'De Blauwe Planeet II' hebben fotografen gebruik gemaakt van ultra-HD-technieken om het leven in de diepte van oceanen in beeld te brengen. Dit boek is een uitvloeisel van de BBC-natuurdocumentaire 'The Blue Planet', waarvan de eerste serie in 2001 in Groot-Brittannië in première ging. Die serie sloeg toen enorm aan, omdat er nieuwe technieken werden gebruikt die het onderwaterleven haarscherp vastlegden.

Inmiddels is deze week in Engeland de eerste aflevering van de tweede serie uitgezonden. The Blue Planet II moet het succes van de eerste evenaren. Het zal nog wel even duren voordat de natuurdocumentaire in Nederland wordt uitgezonden. Voor die serie is gebruik gemaakt van nog betere, hypergevoelige onderwatercamera's. De trailer van de serie werd wereldwijd 43 miljoen keer bekeken.

Voor het tweede deel zijn 6000 duikuren gemaakt tijdens 125 expedities. Toen de eerste reeks in 2001 werd uitgezonden, klonk er wereldwijd applaus voor de vele prachtige en haarscherpe onderwaterbeelden. Deze keer gebruikte de BBC de allernieuwste opnametechnieken om de eerste reeks visueel nog te overtreffen.

Een fraai uitgevoerd en goed gedrukt fotoboek, waarin ook aandacht wordt gevraagd voor de serieuze bedreiging van oceanen, het klimaat, het drijvend plastic, de watervervuiling en het ongebreideld volbouwen van de kusten wereldwijd.

'Blauwe Planeet II', door James Honeyborne en Mark Brownlow. Kosmos Uitgevers Utrecht, 321 blz. € 29,99

Tekst loopt door onder de afbeelding.

Beeld rv

Het is mooi 'Aan zee'

Vader en zoon Jan en Mart Smit zijn natuurfotografen die voor hun fotografiehobby weliswaar hun tuin mijden, maar daarentegen het strand en de zee hebben omarmd. De twee publiceerden een bijzonder fotoboek over de dynamiek van het strand. Het is een groot formaat (24 x 30 cm), met weinig tekst en veel prachtige opnamen van het Nederlandse strand. Jan en Mart Smit zoeken hun fotomomenten graag bij extreem weer, als de zonzoekers hun handdoekjes hebben opgerold en zijn gaan schuilen. Of bij nacht en ontij, als de natuur puur is.

Jan Smit (58) is een natuurfotograaf uit de kop van Noord-Holland. Mart (26) leerde als jonge jongen het fotograferen van zijn vader. Smit jr. werd dit jaar door de Groene Camera, tijdens de eerste fotowedstrijd voor fotografen uit Nederland en België, gekozen tot Natuurfotograaf van het jaar.

Het strand is veel meer dan een plek om te baden, schrijven vader en zoon in hun voorwoord. "Het is een dynamisch gebied waar de natuurlijke elementen en menselijke invloeden - soms strijdend, soms verzoenend - vorm aan geven. Hierdoor is elke dag aan zee weer anders." Mooi opgeschreven. En ze kunnen allebei nog fotograferen ook. Een bladerboek met een boodschap: het strand is een uniek ecosysteem met een adembenemende flora en fauna.

'Aan Zee, de dynamiek van het Hollandse strand', door Jan en Mart Smit, uitgeverij smitaanzee.nl Lutjewinkel, 144 blz. € 35,-

Tekst loopt door onder de afbeelding.

Beeld rv

Twee apps voor de natuurfotograaf

De serieuze tuinfotograaf weet, ongeveer, wanneer de zon opkomt en ondergaat. In bijna ieder jaargetijde biedt de korte periode van een zonsopkomst of zonsondergang een uitgelezen kans op mooie sfeervolle foto's. Met de app Photographer's Ephemeris - gratis voor op de pc, € 3,09 voor de telefoon - kun je voor elke plek op de wereld vooraf het exacte tijdstip vaststellen waarop de zon opkomt en ondergaat.

Ook is met de app de richting van de zon en de stand van de maan te zien. Vandaag is de zon in het zuidoosten op om 7.33 uur en gaat hij in het zuidwesten onder om 17.09 uur. De maan is vannacht in het westen ondergegaan om 3.32 uur en komt vanmiddag in het oosten op om 16.22 uur.

Foto's maken van insecten en andere dieren in de tuin is één ding, maar de bepaling van de soort is niet voor iedereen weggelegd. Terwijl het toch veel leuker is om in het onderschrift bij een foto van een vlieg op een roos, te kunnen schrijven: 'schorpioenvlieg op roos'. Moet je dan maar net weten. Dat probleem wordt mogelijk in de nabije toekomst opgelost door een nieuwe app van de stichting Natuurbank Nederland, Obsidentify. Deze app, die wordt ontwikkeld in samenwerking met het biodiversiteitscentrum Naturalis, is in staat dieren op basis van een foto automatisch te determineren. De app is er alleen nog voor Android, is nog in ontwikkeling en zit er soms lelijk naast ('Mijn kat werd gedetermineerd als een 'behaard lieveheersbeestje', aldus één van de eerste gebruikers).

De eerste reacties zijn wel positief. Timo Roeke van de website waarneming.nl (een natuurplatform dat jaarlijks ongeveer zeven miljoen waarnemingen registreert) legt uit: "De gebruiker maakt een foto van bijvoorbeeld een vlinder, de app vertelt vervolgens welke vlinder het is en geeft educatieve informatie." De app werkt nu nog alleen met de soortgroepen dagvlinders, nachtvlinders, wantsen, libellen en lieveheersbeestjes. Maar sinds deze week is er ook een plantenversie van Obsidentify te downloaden, waarin ongeveer 1300 wilde planten uit Nederland en België staan, dus geen tuinplanten. In een later stadium wordt de app uitgebreid met meer soortgroepen zoals vogels, schelpen en veren. De app werkt offline, wat handig is omdat in de vrije natuur de ontvangst niet altijd optimaal is.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden