Nationale Energieverkenning: steek geld in windparken, niet in CO2-opslag

Akkerland en windmolens in Flevoland. Beeld ANP

Nederland gaat klimaatdoelen voor 2020 niet halen, blijkt uit een nieuwe studie. De bouw van windparken gaat te traag. Het is maar zeer de vraag, zeggen milieuclubs, of het nieuwe kabinet al milieugeld kan missen voor het beoogde paradepaardje, CO2-opslag.

Er gloort een mooie toekomst voor schone energie, maar voorlopig gaat het nog te traag. Nederland haalt belangrijke klimaatafspraken voor 2020 niet. Dat lieten de experts van ECN, PBL en het CBS vanmiddag zien, bij de presentatie van de Nationale Energieverkenning (Nev). Nederland voldoet niet aan het Urgenda-vonnis (dat Nederland gebiedt een beter milieubeleid te voeren), de bouw van windmolens gaat te langzaam, bedrijven besparen te weinig energie.

Nee, zeiden de experts, dit is geen vonnis bij het regeerakkoord van Rutte III. Maar het laat wel zien hoe de vlag er bij hangt. En voorlopig hangt die eerder halfstok dan trots in de mast. Het Nev-rapport noemt ‘horden op de weg’, bij het halen van 2020-milieudoelen.

De scenario’s voor 2023-2030 zijn gunstig en optimistisch. Maar de huidige praktijk is ‘weerbarstig’, waardoor het de komende jaren - de komende regeertermijn dus - onvoldoende opschiet. Nederland haalt geen 14 procent schone energie, maar 12,4 procent. Het Urgenda-vonnis (dat 25 procent minder CO2 in 2020 verplicht) ligt niet binnen bereik. Nederland stevent af op 23 procent verlaging.

Al wilden de experts er nog geen uitspraken over doen: het beeld tekent zich af dat Rutte III flink aan de bak moet, om de 2020-afspraken alsnog te halen. De coalitie van VVD, ChristenUnie, D66 en CDA presenteerde ook forse klimaatambities. Maar hoe die te bereiken? Dat ligt nog goeddeels open. Een concrete keuze van Rutte III is wel: CO2 afvangen en opslaan moet heel belangrijk gaan worden.

Is CO2-opslag wel betaalbaar?

Nu duidelijk is dat er extra inzet nodig is voor schone energie en zuinige bedrijven dringt zich de vraag op: kan het kabinet wel geld missen voor de afvang en opslag van CO2 (CCS), het broeikasgas dat de aarde opwarmt? Hoofdonderzoeker Pieter Boot van het PBL beaamt dat. “Het beeld ontstaat dat er een geldprobleem kan ontstaan. Je kunt de subsidie maar één keer uitgeven”, zegt hij. CCS is bovendien ‘niet goedkoop’, zegt Boot. Een understatement, want het staat bekend als peperdure techniek. De laatste CCS-poging in Nederland sneuvelde op geldtekort.

De milieuorganisaties Greenpeace en Natuur & Milieu zijn teleurgesteld dat Nederland belangrijke klimaatdoelen in 2020 mist. Zij vragen aan de nieuwe minister van Economische Zaken en Klimaat: steek ‘groen’ subsidiegeld’ snel in extra windmolens en windmolenparken. “En niet in grootschalige CO2-opslag.” Rutte III wil het geld voor CCS uit dezelfde pot gaan halen. De belangenclub van groene energiebedrijven NVDE zegt: “Er is geen enkele ruimte om dit geld de komende vier jaar te benutten voor andere doelen, zoals CCS.”

PBL-onderzoeker Boot wijst nog op twee belangrijke onzekerheden. Windparken worden snel goedkoper. Dus misschien kunnen ze binnen afzienbare tijd wel zonder subsidie. Verder wil het kabinet ook een minimale CO2-belasting invoeren. Dit kan ook veranderen welke techniek hoeveel steun nodig heeft van de overheid. Boot: “Niemand heeft een perfecte glazen bol.” Over anderhalve week komen de onderzoekers met hun oordeel over de milieuparagraaf van Rutte III. 

In het regeerakkoord staat dat Nederland in 2030 49 procent minder CO2 moet uitstoten. Deels dus dankzij CO2-opslag. Maar ook goeddeels door een nieuw energieakkoord, dat bedrijven en milieuclubs nog samen moeten schrijven. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden