Reportage Droogte

Moet de mais vanwege de droogte dan maar wijken voor gerst?

Beeld Herman Engbers

De Achterhoek zucht onder de aanhoudende droogte. Trouw wandelt een week met experts langs het Pieterpad door het droogste stukje Nederland, van Vorden naar Millingen aan de Rijn. In aflevering 3: op pad met boerin Suzanne Ruesink.

Misschien kan hij voortaan beter cactussen of palmbomen planten, grapt Herman Veldkamp. De tuin bij zijn bed & breakfast in Gaanderen staat er verzorgd bij, maar ook hier laat het gebrek aan regen sporen na. Hij wijst naar dode stukken in de heg en de bruine struiken aan de voorkant. Zelfs de beuken hebben het zwaar, verzucht zijn vrouw Truus. “We wonen hier al dertig jaar, maar dit is zo nog nooit gebeurd. Het is tenhemelschreiend. We zijn aan het nadenken over andere planten.”

Vanaf Gaanderen maken we vandaag een klein uitstapje naar boerin Suzanne Ruesink (33) uit Aalten om te wandelen op het melkveebedrijf dat ze met haar familie runt. Ook zij overwegen een overstap naar andere gewassen die beter tegen droogte kunnen, nu de mais verpietert en het gras nauwelijks groeit. Ze trekt een piepklein kolfje tevoorschijn uit een gelige plant die zeker een meter korter is dan normaal. “Kijk, dit is eigenlijk alleen maagvulling voor de koeien. Er zitten nauwelijks voedingsstoffen in.”

Beeld Sander Soewargana

Krachtvoer

Ruesink – een kordaat type met kort bruin haar en Achterhoekse tongval – heeft 160 melkkoeien die normaliter de hele dag in de wei staan om te grazen. Dat heeft ze teruggeschroefd naar vier uurtjes per dag, aangezien de koeien anders bijna letterlijk op een houtje staan te bijten. Het is een puzzel om te zorgen dat hun energie op peil blijft, zegt Ruesink. Door de droogte bevat de mais te weinig voedingswaarde en gras is er simpelweg te weinig. “Ik koop nu krachtvoer bij. Dat is prijzig, maar anders krijgen ze niet genoeg binnen.”

Terwijl we in de zon door de koeienwei lopen, wijst ze naar een exemplaar met twee kale plekken in haar vacht. Die kwam onlangs in de problemen door een energietekort, vertelt Ruesink. Daardoor at ze niet genoeg meer en steeg haar lebmaag op. “Ik merkte het omdat ze geen melk meer gaf. Ze is pas geopereerd. Het gaat nu weer prima, maar die plekjes en hechtingen die je ziet, zijn nog van de operatie.”

In plaats van mais overweegt de familie om voor een deel gerst te gaan verbouwen. Dat kan beter tegen droogte en is ook geschikt als veevoer. Tussen het gras heeft ze op sommige plekken witte klaver gezaaid, dat dieper wortelt en als ‘hulpje’ voor het gras fungeert doordat het water omhoog trekt. Of dat echt werkt, valt nog te bezien.

Droge zomer 

Het ziet er hier groen uit, zegt ze, maar als je even graaft is het kurkdroog. Ter illustratie steekt ze met een schep een stukje grond uit om de wortels van het gras te controleren. Als die goed groeien zitten er witte puntjes aan, zegt Ruesink, maar er is niets te zien. De kluit verkruimelt tussen haar vingers. “Drie jaar geleden liep alles hier nog onder water in juni. Nu lijkt het wel Zuid-Frankrijk.”

Niemand kan voorspellen of het volgend jaar weer zo’n droge zomer wordt, maar Ruesink en haar familie anticiperen daar wel op. Naast plannen voor nieuwe gewassen is ze – net als veel andere boeren in de Achterhoek – bezig om het organisch stofgehalte in de grond te verbeteren zodat die meer water vasthoudt. Ook breiden ze hun houtwallen uit zodat de koeien meer schaduw hebben.

Gelukkig zijn er lichtpuntjes, zegt Ruesink. Bepaalde onkruidsoorten groeien minder hard, en ze hoeft het drogende hooi niet te verpakken in plastic. En doordat er weinig te doen is, heeft ze veel in haar zelfgebouwde zwembad gelegen. “Je hebt de hele zomer niets te doen. Dat is rustig. Alhoewel: in je hoofd is het dat niet.”

Lees ook de eerdere delen van deze serie over droogte in de Achterhoek


Deel 1: De Baakse Beek bij Vorden is helemaal drooggevallen. Tot verdriet van Hein Pieper, dijkgraaf van het droogste stukje Nederland: ‘Dit draai je niet zomaar terug’

Deel 2: Door de droogte nemen plaagsoorten explosief toe, vertelt Udo Hassefras van Natuurmonumenten op het landgoed van Kasteel Slangenburg. Andere dieren dreigen juist te verdwijnen.

Deel 3:  Zelfs de Zumpe, een kwetsbaar natuurgebied dat normaliter een groot deel van het jaar onder water staat, is drooggevallen.  

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden