Duurzame 100 Kledingbieb

Modebibliotheek Lena: Kijken, lenen, niet kopen

Elisa Jansen. Beeld Patrick Post

Lena is de eerste kleding­bibliotheek van Nederland. De inloopkast voor milieu­bewuste modeliefhebsters, die hier hun hele garderobe kunnen huren. Dit initiatief in hergebruik van drie zussen en een vriendin staat op nummer 11 in de Duurzame 100.

Van buiten ziet Lena aan de Westerstraat in Amsterdam eruit als een doodnormale kledingwinkel. Eenmaal binnen doet de zaak anders vermoeden. Achter de kassa rommelt een rij wasmachines, op de muur spellen felroze neonletters de woorden ‘Eat, sleep, recycle’, en aan kledingstukken hangen kaartjes met een puntenaantal in plaats van louter de maat en prijs.

Lena is een modebibliotheek. In principe kun je er je volledige kastinhoud huren, van jassen tot jurken, blouses, sieraden en tassen. Mannen moeten nog even wachten op een eigen modebieb, Lena richt zich uitsluitend op vrouwenkleding. Je kunt een item eenmalig lenen of abonnee worden. Voor 25, 40 of 50 euro per maand kun je kledingstukken huren voor respectievelijk honderd, tweehonderd en driehonderd punten. Een retro jas van het Finse merk Bevell is honderd punten waard. Een nette vintage broek telt zestig punten, waar een tweedehands blouse of top misschien twintig punten kost.

Dit legt mede-oprichter Elisa Jansen (34) uit, gehuld in een felrode wollen trui en broek in dezelfde kleur. Haar babyroze gympen en gouden kettingen maken het tenue tot een kleurrijk geheel. “Je kunt de kleding zo lang als je wilt lenen, er is geen leentermijn”, vertelt ze. “Of je wisselt hem in voor iets anders uit de collectie. Zo zijn er klanten die een jas lenen en deze per seizoen omruilen.”

Swap-punten

Eind 2014 opende Lena haar deuren. Destijds was dit de eerste modebibliotheek in Nederland, vertelt Jansen, die het bedrijf met haar zussen Angela (39), Diana (37) en vriendin Suzanne Smulders (34) oprichtte. Twee jaar later kwam ook de online winkel erbij.

“Geleende kleding komt altijd retour, en we zijn geen Zalando die zonder verzendkosten kan rondkomen.” Daarom zijn er zogenaamde Swap-punten in het leven geroepen. In de eigen winkel, maar ook die van bevriende ondernemers in Amsterdam, Utrecht, Den Haag en Arnhem kunnen klanten hun online bestelling ophalen en meteen een vorig geleend artikel inleveren.

Een gemiddelde garderobekast in Nederland telt 173 kledingstukken, blijkt uit onderzoek van de Hogeschool van Amsterdam. Vijftig hiervan blijven een jaar lang ongebruikt in de kast liggen. In dezelfde periode kopen we gemiddeld 46 nieuwe kledingstukken en gooien we er 40 weg. Zonde, vindt Jansen: “Het is dubbel zonde als die kleding ook nog in slechte arbeidsomstandigheden is gemaakt, met materialen die een aanslag doen op het milieu.”

Duurzaam is duurder

Volgens Jansen zijn consumenten er wel achter dat de goedkope hemdjes van H&M en Primark niet op een eerlijke manier zijn gemaakt. De vraag is dan, wat dan wel? “Duurzame merken zijn veel duurder dan fast fashion. Dat blijft voor veel mensen een drempel. Hier kun je op een toegankelijke manier kennismaken met een aantal van die merken.”

Klanten die enthousiast zijn over een kledingstuk kunnen dit ook kopen bij Lena. De eerder genoemde jas van Bevell kost 75 euro. Volgens Jansen probeert Lena mensen in de eerste plaats bewuster te laten kopen. Zo koop je als het goed is alleen stukken waar je echt dol op bent en die lang meegaan: “Je weet pas of je iets met plezier zult dragen als je het eerst kunt uitproberen.”

Lieselot Moed (34) bezoekt Lena voor de derde keer en heeft haar oog op een crèmekleurige broek laten vallen. Ze heeft haar vorige twee bezoeken iets gekocht, maar durft nog geen abonnement te nemen: “Ik zit niet graag ergens aan vast.” Rondneuzende abonnee Katrin Marx (30) wil van haar middelgrote abonnement af. Ze deelde dat eerst met een vriendin, en alleen komt ze niet aan haar tweehonderd maandelijkse kledingpunten.

Geen vast maandelijks bedrag

Volgens Jansen moet het huidige abonnementsmodel op de schop. Klanten van Lena zijn tenslotte milieubewust. Kopen doen zij alleen wanneer ze tijd en behoefte hebben aan een nieuw kledingstuk. De modebieb schommelt daarom al twee jaar rond de driehonderd abonnees. “Het abonnement wordt binnenkort vervangen door een model waarbij je alleen betaalt voor de dagen dat je iets in je bezit hebt, in plaats van een vast maandelijks bedrag.”

Moed heeft de broek inmiddels over haar arm gehangen. Naar eigen zeggen leeft ze zo duurzaam mogelijk. Ze organiseert kledingruilavonden met vrienden en koopt voor zichzelf en haar zoon altijd tweedehands, van kleding tot boeken en speelgoed: “Kinderkleding met elkaar uitwisselen gebeurt al jaren. Waarom zou het voor volwassen kleding anders zijn?”

De rekken in het Amsterdamse pand zijn voor een deel gevuld met tweedehands kleding uit de jaren ’50 tot en met ’90. Jansen koopt die in bij vintage groothandels. “De kledingbakken op straat zijn van liefdadigheidsinstellingen. De inhoud daarvan wordt verkocht aan sorteerders. Een deel gaat naar het buitenland, maar er wordt ook gesorteerd op vintage.”

Het gros van het assortiment bestaat echter uit merken van jonge ontwerpers. Het liefst zoveel mogelijk duurzaam, maar er zijn ook merken te leen die geen biologische materialen gebruiken. Fast fashion zoals H&M en Zara komt er niet in.

Eigenhandig wassen

Belangrijker is dat kleding van hoge kwaliteit is en jarenlang meegaat, aldus Jansen. Dat moet wel als je kledingstukken keer op keer uitleent. In het begin wilde de modebieb alle geleende stukken eigenhandig wassen. Simpele 30-gradenwasjes doen klanten nu zelf: “Ze vinden het fijner om items schoon bij ons in te leveren.” Jassen en jurken met een uitgebreider wasvoorschrift worden wel door Lena gewassen. Bij het inleveren worden items nog eens extra gecontroleerd op vlekken en geurtjes.

Kleding die op den duur gaat slijten, herstelt Lena waar mogelijk. Als een kledingstuk zijn beste tijd heeft gehad, recyclet de modebieb het. Versleten stukken gaan naar projecten die oude kleding vermaken tot iets nieuws, zoals de ontwerpers van Political Catwalk.

Over de grens is het huren van kleding wel bekend. Je dagelijkse kledingkast bij elkaar lenen komt daarentegen zelden voor. Buitenlandse ondernemers die ook een modebieb willen beginnen, kloppen daarom vaak aan voor advies: “We skypen met ze, of nodigen ze hier uit om hen op weg te helpen.” Bang voor concurrentie? “Ons doel is niet om duizend Lena’s te openen. We willen dat kleding lenen normaal wordt.”

Lees alle alles over de Duurzame 100 op Trouw.nl/Duurzame100

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden