Milieugroepen eisen direct verbod op bijengif

Beeld thinkstock

Natuur en Milieu, Greenpeace en de Vogelbescherming eisen dat de Nederlandse toezichthouder op bestrijdingsmiddelen, Ctgb, alle insecticiden waarin het bijengif neonicotinoïde zit, per direct van de markt haalt. De bewijzen stapelen zich op dat deze middelen op grote schaal insecten en vogels doden, aldus de drie milieuorganisaties.

Ze willen dat het Ctgb, dat de middelen toeliet, deze beslissingen zo snel mogelijk terugdraait. Volgens de drie is duidelijk dat de oorspronkelijke toelatingen inmiddels niet meer voldoen aan de eisen. Uit Europees onderzoek blijkt dat de bestrijdingsmiddelen niet alleen plaagdieren in de land- en tuinbouw doden, maar ook bestuivers zoals vlinders, hommels, wilde bijen, zweefvliegen en weidevogels.

Het verzoek aan het Ctgb, dat vandaag wordt verstuurd, vormt de aanzet tot een juridische procedure. De organisaties stappen naar de rechter als het Ctgb niet voor 1 november gehoor geeft aan het verzoek.

Bijensterfte
Het gaat om negentien veel toegepaste bestrijdingsmiddelen in de land- en tuinbouw met neonicotinoïden, een krachtig zenuwgif, als werkzame stof. Sinds enkele jaren wordt gedacht dat de middelen een grote rol spelen bij de bijensterfte. Uit recent onderzoek blijkt dat de middelen veel meer dieren doden.

Het Ctgb wil komende maand de gevolgen van de Europese studie in kaart brengen. De milieugroepen stellen dat die evaluatie maar tot één conclusie kan leiden: intrekking van de toelatingen. Volgens de drie organisaties blijkt uit watermonsters dat ondanks aangescherpte lozingsvoorschriften in de glastuinbouw, de concentraties neonicotinoïden in het oppervlaktewater van tuinbouwgebieden niet is gedaald. De normen worden er ernstig overschreden.

Zuiveringsplicht
Juist vorige week schreef staatssecretaris Mansveld (milieu) aan de Tweede Kamer dat zij de zuiveringsplicht voor lozingen door tuinders, die op 1 januari 2016 zou ingaan, met twee jaar opschort. De sector kan volgens haar niet al op korte termijn aan de verplichting voldoen.

"Dit is een reden te meer om de toepassing van deze bestrijdingsmiddelen opnieuw te overwegen", aldus de drie milieuorganisaties.

Alarmerende studies

De Academies van Wetenschappen in Europa stelden in april dat neonicotinoïden al in zeer lage doses grote effecten hebben op organismen waarvoor het gif niet is bedoeld, zoals 'wilde bestuivers'. Neonicotinoïden werden in 2013 in de Europese Unie voor twee jaar verboden voor gewassen die veel bijen aantrekken. Eind dit jaar moet de Europese Commissie een besluit nemen over dit moratorium.

Onderzoekers van de Radboud Universiteit in Nijmegen en Sovon Vogelonderzoek Nederland publiceerden vorig jaar een studie waarin de insecticiden werden aangewezen als oorzaak van de achteruitgang van insectenetende vogels als spreeuw, veldleeuwerik, boerenzwaluw en ringmus. De vogelsterfte treedt vooral op in gebieden met hogere concentraties van het 'bijengif' in het oppervlaktewater. De hoeveelheden zijn soms vijftien keer hoger dan de maximum norm.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden