Milieudefensie is woedend: Boeren mogen van de NVWA aangelengde fipronil-mest uitrijden

Pluimveebedrijf in Barneveld. Beeld ANP

Een versoepeling van de regels biedt pluimveehouders een uitweg voor de berg met fipronil-mest. De boeren zijn blij, Milieudefensie is razend.

Kippenboeren die met fipronil vervuilde mest in hun maag zitten, hebben weer wat lucht. Ze mogen nu hun verontreinigde mest vermengen met schone, waardoor de gemiddelde concentratie van fipronil daalt en de mest toch kan worden uitgereden. Ook kan het naar de vergister of de verkorrelaar. De Nederlandse Voedsel-en Warenautoriteit (NVWA) heeft een protocol van de sector die dit mogelijk maakt goedgekeurd, zo werd gisteren bekend.

Hennie de Haan, voorzitter van de Nederlandse Vakbond Pluimveehouders, is gelukkig met de oplossing: "Het heeft zes maanden moeten duren maar ik ben heel blij met deze stap. Met dit nieuwe protocol is de bemonstering wat vereenvoudigd en is er eindelijk een oplossing voor verwerking van met name te natte pluimveemest. Mengen van meststromen is een logische en goede optie om de voorraden mest van deze bedrijven goed te kunnen verwerken."

Milieudefensie is daarentegen razend over het door de NVWA goedgekeurde protocol. Bart van Opzeeland, campagneleider voedsel bij de organisatie, zegt: "Ik zou dit als fraude willen bestempelen. Dit is gewoon aanlengen van een giftige stof. Ze brengen de concentratie terug en niet het probleem. Verbazingwekkend dat de NVWA dit als oplossing goedkeurt. Echt, ik heb hier geen woorden voor."

De Haan vindt de stelling van Milieudefensie 'onzin': "Mengen is een gebruikelijke aanpak voor het verlagen van gehaltes. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu heeft een norm berekend waaronder mest eco-toxicologisch kan worden verwerkt. 93 procent van de Nederlandse pluimveemest komt niet op Nederlandse akkers. Voor de veiligheid bij de bedrijven is het noodzakelijk dat deze mest zo snel mogelijk verantwoord kan worden afgevoerd. Daarin voorziet dit protocol."

Dat betekent dat die mest dan met een lager fipronilgehalte weer kan worden uitgereden over het land of naar de verkorrelaar of vergister kan.

Sinds de pluimveebranche afgelopen zomer werd geconfronteerd met de in eieren aangetroffen insecticide, zitten veel kippenboeren in hun stallen opgescheept met vervuilde fipronil-mest.

Die kunnen ze niet kwijt omdat BMC Moerdijk, de enige afvalcentrale die speciaal ontworpen is voor de verwerking van pluimveemest, zes weken dichtgaat voor groot onderhoud. BMC Moerdijk is goed voor de verwerking van zo'n 1000 ton vervuilde mest per week.

Bij de getroffen pluimveehouders ligt nu een vervuilde mestberg van minimaal 11.500 ton te wachten op verwerking. Die opgeslagen mesthopen vormen geen direct gevaar voor de volksgezondheid. Toxicologe Ivonne Rietjens van de Universiteit Wageningen: "Als blootstelling met fipronil onder de veilige grens blijft is er geen gevaar."

Wel is het zo dat bij hogere temperaturen de mest kan gaan broeien, wat de kans op ziektes verhoogt. Verontreinigde pluimveemest moet worden verbrand omdat fipronil bij andere verwerkingsmethoden, zoals compostering of droging, onvoldoende wordt afgebroken.

Kippenboeren werden eind vorig jaar wel tijdelijk uit de brand geholpen door afvalenergiecentrale ARN in Weurt, dat met name mest die uit minder dan de helft uit droge stof bestaat kan verwerken. Het ging toen om 2500 ton. Maar ARN mist de capaciteit om het probleem op te lossen en is bovendien technisch niet toegerust op mestverbranding.

Eierhandelaren gaan schade claimen bij pluimveehouders

De fipronil-affaire kan voor pluimveehouders nóg een staartje krijgen. Dit bleek deze week tijdens een bijeenkomst van getroffen pluimveebedrijven. Verschillende eierhandelaren hebben aangekondigd om werk te maken van de schade die ze door de eieraffaire hebben geleden. Zij willen die verhalen op de kippenboeren. Hoe hoog die claims kunnen uitpakken hangt samen met de omvang van de bedrijven, de afzetmarkt en de geleden schade. "Hoeveel eierhandelaren een claim zullen indienen is niet precies bekend", zegt Jan Workamp van het meldpunt fipronil Gelderse Vallei.

Lees ook:

Zo'n achthonderd Nederlandse pluimveehouders werden dit jaar geraakt doordat hun eieren verontreinigd waren met bestrijdingsmiddel fipronil. De schade bedraagt zo'n 70 miljoen euro. Boer Eelco Jansen en moeder Belina uit het Gelderse Lunteren blikken terug.

Fraude, fosfaat, fipronil – boerenvoorman Marc Calon holt van crisis naar crisis. ‘Zelfs in een politiestaat glippen slimmeriken door de mazen van de wet’. Marc Calon, voorzitter van LTO Nederland, geeft tekst en uitleg. "Toe maar. Wat wil je weten?"

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden