Milieuclubs willen dat EU de Nederlandse boeren intoomt

Een boer schept mest bij een melkveehouder in Bunnik. Beeld ANP XTRA

Nederlandse boeren willen meer mest uitrijden dan de Europese regels toelaten. Daar moet Brussel niet aan meewerken, vinden milieuorganisaties. Morgen valt de beslissing.

Als het aan Eurocommissaris Karmenu Vella van milieu ligt, wordt dit de deal: Nederlandse boeren mogen de komende twee jaar méér mest op hun land brengen dan wat in de EU de norm is. Die norm wordt uitgedrukt in kilo's stikstof uit dierlijke mest per hectare landbouwgrond en is vastgesteld op 170 kilo. Nederland vraagt 'Brussel' om een uitzondering op die regel: een Nederlandse hectare grasland zou tot wel 250 kilo per jaar aankunnen, omdat het groeiseizoen hier veel langer is dan in andere landen.

Vanaf 2006 kreeg Nederland die toestemming, net als bijvoorbeeld Denemarken, Ierland en enkele regio's in Italië, telkens voor vier jaar. Zover wil Vella nu niet gaan. Hij is ontstemd over berichten over mestfraude in Nederland. Omdat de Nederlandse overheid daar volgens hem onvoldoende tegen optreedt, stelt Vella voor om Nederland slechts twee jaar mestontheffing te verlenen.

Excessen

Maar zelfs dat gaat te ver, schrijven elf Nederlandse natuur- en milieuorganisaties in een gezamenlijke brief aan de Europese Commissie. Volgens hen blijven 'de excessen van de veehouderij' in stand als Brussel de Nederlandse boeren hun zin geeft.

"De Nederlandse veehouderij overschrijdt op veel punten de milieugrenzen, zonder dat het openbaar bestuur daar serieus mee aan de slag gaat", zegt Valentijn Wösten namens de briefschrijvers. Wösten is jurist in Den Haag en actief voor de Nijmeegse milieuorganisatie Mobilisation for the Environment. Die voert regelmatig - en vaak met succes - juridische procedures in milieuzaken. Volgens de briefschrijvers wil Nederland alleen maar een mestontheffing om zo meer mest te kunnen produceren.

Boeren wijzen er juist op dat een van de voorwaarden van de ontheffing is dat een boer een verplichte hoeveelheid grasland moet aanhouden. Zonder mestontheffing zou dat groen verdwijnen. Ook zou het leiden tot meer gebruik van kunstmest.

"Die natuur- en milieuvoordelen zijn een fooi", zegt Wösten. "Een scherpe ontkenning van het kernprobleem: al sinds de jaren zeventig heeft Nederland een mestoverschot, veroorzaakt door een teveel aan vee. Veeboeren weten van gekkigheid niet waar ze hun mest moeten laten. Dan kan je er gif op innemen dat er gesmokkeld gaat worden, en dat wordt erger naarmate de overheid waardelozer handhaaft."

Wetenschappelijk bewijs

Een woordvoerster van Eurocommissaris Vella zegt in een reactie dat hij het Nederlandse verzoek om een ontheffing toch gedeeltelijk wil inwilligen.

"Nederland heeft wetenschappelijk bewijs aangedragen waaruit blijkt dat het grasland meer mest kan opnemen zonder dat het risico's oplevert voor de waterkwaliteit." Want dat is de voorwaarde: meer mest mag niet leiden tot meer watervervuiling. Omdat illegaal uitrijden van mest voor vervuiling kan zorgen, moet Nederland volgens Vella 'rigoureus' optreden tegen mestfraude.

Nederlandse boeren wachten de stemming morgen gespannen af. Zij hopen dat het geen herhaling wordt van het debat over pulsvisserij eerder dit jaar. Toen leken Nederlandse vissers de feiten aan hun zijde te hebben, maar stemden de Europarlementariërs toch in hun nadeel.

Valentijn Wösten denkt daarom dat de last-minutebrief van de elf milieuorganisaties toch effect kan hebben. "Juist op het laatste moment zijn politieke besluiten vatbaar voor invloed."

Nederland kreeg vorige maand een berisping van de Europese Commissie. Die vindt ook dat Nederland te weinig doet tegen mestfraude.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden