AnalyseKlimaatbeleid

Met de VS weer aan boord, komt ‘Parijs’ beter in zicht

Weer hoop voor het klimaat, nu een Democraat in het Witte Huis trekt. Maar het zal niet gemakkelijk worden voor Joe Biden om zijn plannen voor schone energie uit te voeren.

Gillend van blijdschap deed Christiana Figueres zaterdag een rondedansje door de huiskamer. De reactie van de Costaricaanse, een van de architecten van het Klimaatakkoord van Parijs, is typerend voor de golf van vreugde en opluchting die dit weekend over klimaatwetenschappers en beleidsmakers stroomde. Nu Joe Biden heeft gewonnen, is het nog mogelijk de opwarming van de aarde binnen leefbare grenzen te houden, denken ze.

De dag na de Amerikaanse presidentsverkiezingen gingen de emoties nog diametraal de andere kant op. Op woensdag 4 november stapten de VS als enige land ter wereld officieel uit het in 2015 afgesproken klimaatverdrag. Maar Biden zal weer aan boord springen. ‘Op mijn eerste werkdag’, heeft hij beloofd, op 21 januari 2021. De VS kunnen zich zo voegen bij de groeiende groep landen en gebieden die in 2050 op netto nul uitstoot van broeikasgassen willen uitkomen.

Een president die campagne voerde voor het klimaat

Dat doel was prominent in de campagne van de Democraat en dat is een primeur. Het is de eerste keer dat het klimaat zo’n grote rol speelt bij de Amerikaanse verkiezingen. De VS zijn de één na grootste uitstoter van de wereld, na China. Als de VS weer meedoen, maakt dat dus veel uit. Wijfelende landen, zoals Brazilië en Mexico, hebben bovendien geen groot voorbeeld meer van een mogendheid die het klimaatprobleem in de wind slaat.

Biden wil een schone-energierevolutie ontketenen – het pad van Obama weer opzoeken – met 2000 miljard dollar aan investeringen die tegelijk miljoenen banen moeten opleveren. Over vijftien jaar zou alle elektriciteit in de VS uit hernieuwbare bronnen zoals zon en wind moeten komen. Het zijn ambitieuze plannen, maar de nieuwe president zal ook moeten puinruimen. Huidig president Trump heeft meer dan honderd milieuregels versoepeld, wetenschappers op een zijspoor gezet, de fossiele industrie ruim baan gegeven en organisaties zoals milieubureau EPA uitgekleed. Het is bovendien nog niet duidelijk hoe de politieke verhoudingen in de Senaat zullen uitvallen.

Doen de Republikeinen mee?

De eerste test zal al in 2021 zijn. Biden wil de door corona geplaagde Amerikaanse economie een fikse, groene injectie geven. Klimaatbeleid moet daar onderdeel van zijn, op dezelfde manier als landen zoals Duitsland en Frankrijk de economie klimaatbestendig stimuleren. Of Republikeinen tegen gaan stemmen vanwege die groene saus, ook als ze daarmee miljoenen Amerikanen perspectief op werk zouden onthouden, is de grote vraag. Praktische oplossingen, zoals investeringen in hernieuwbare stroom, elektrisch vervoer en energiebesparing kunnen Republikeinen eerder over de streep trekken.

Klimaatwetgeving invoeren zal voor Biden moeilijker zijn, daar is steun van 60 procent van de Senaat voor nodig, in plaats van de helft plus één. Los van Senaat en Congres kan een Democratische regering wel van alles doen, maar het zal dan meer een potpourri van maatregelen worden. Via regels voor bedrijven bijvoorbeeld om klimaatrisico’s te rapporteren en energienormen aan te passen, zaken die politieke besluitvorming kunnen omzeilen.

Een groen opperhoofd

Biden denkt er verder over een klimaatkantoor in het Witte Huis te openen, volgens financieel persbureau Bloomberg, met aan het hoofd een soort ‘klimaat-tsaar’. Dat moet de inspanningen coördineren op alle verschillende beleidsterreinen en van alle verschillende instanties. Het groene opperhoofd zou dichtbij de president moeten opereren, om het belang te borgen.

De federale overheid staat er niet alleen voor. Veel Amerikaanse staten, steden, bedrijven en andere organisaties zijn de afgelopen jaren onder Trump doorgegaan met het terugdringen van emissies. Met deze inspanningen bij elkaar kan de uitstoot van de VS in 2030 met 37 procent lager liggen dan in 2005, zo rekende de klimaatorganisatie America’s Pledge vorig jaar uit. Nog niet genoeg voor Parijs, maar wel haalbaar. Nu de macht wisselt, komt volgens de organisatie het oorspronkelijke doel van 49 procent reductie weer in zicht, mits de nieuwe regering stevig klimaatbeleid voert.

Lees ook:

Klimaattop 2019: hoe lang kun je volhouden dat dit de laatste waarschuwing is?

In de aanloop naar de klimaattop in Madrid trekken wetenschappers aan de bel. Tijd voor actie. Maar komt de boodschap over?

Het grote ijs is in beweging gekomen

De ijskap van Antarctica is de grote onzekere factor in de voorspellingen voor de zeespiegelstijging. Wetenschappers proberen te begrijpen wat daar gebeurt. ‘Alle tekenen wijzen erop dat de ijskap op zoek is naar een nieuw evenwicht.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden