Met de Belgen in actie voor statiegeld op alle flessen en blik

Uit een rapport van CE Delft bleek eerder dit jaar dat de invoering van statiegeld op flesjes en blikjes de hoeveelheid zwerfafval in Nederland met negentig procent zou doen afnemen. Beeld anp

De druk uit de samenleving om met uitbreiding van statiegeld het zwerfafvalprobleem aan te pakken, neemt snel toe. Negentien organisaties in Vlaanderen en Nederland werken sinds vandaag samen om de overheden in beide landen te manen tot opschaling van retourpremies op drankflesjes en -blikjes.

In Vlaanderen heeft onder meer TestAankoop, een consumentenorganisatie met 350.000 leden, zich aangesloten bij de Statiegeldalliantie. Het platform is een initiatief van de milieuorganisatie Recycling Netwerk Benelux. In België doet ook Limburg.net mee. Deze organisatie zamelt in 45 gemeenten in Belgisch Limburg en Vlaams Brabant namens de overheid afval in. Verder tekende de KVLV, een Vlaamse vrouwenorganisatie met 90.000 leden.

In Nederland hebben de gemeente Weert, het Milieucentrum in Rotterdam en Utrecht en negen organisaties en burgerinitiatieven die streven naar minder plastic afval zich aangemeld bij de alliantie.

De bredere Belgische steun voor de Statiegeldalliantie komt volgens Tom Zoete van Recycling Netwerk doordat het maatschappelijk middenveld in België beter is georganiseerd dan in Nederland.

Het platform wil in beide landen een snel besluit over uitbreiding van statiegeld op verpakkingen die nu nog op grote schaal in het milieu belanden. In Nederland gaat het om statiegeld op kleine flesje en blikjes. In België zou de uitbreiding nog ingrijpender zijn: daar is er nu alleen statiegeld op sommige glazen flessen en (bier-)kratten, niet op grote plastic flessen.

Draagvlak

De komende weken worden cruciaal voor de statiegelddiscussie in Nederland, zegt Merijn Tinga, die als Plastic Soup Surfer campagne voert om plastic flesjes in het zwerfafval terug te dringen. Donderdag houdt de Tweede Kamer een hoorzitting over zwerfafval. Tinga heeft zich aangesloten bij de Statiegeldalliantie.

De Kamer gaf eerder dit jaar brede steun aan een voorstel van Tinga om het aantal rondslingerende drankflesjes binnen drie jaar met 90 procent te reduceren. De vorige staatssecretaris van milieu, Sharon Dijksma (PvdA), nam het voorstel over. Half december staat de petitie op de agenda van de Tweede Kamer.

Met de Statiegeldalliantie wil het Reclycing Netwerk duidelijk maken dat er een breed draagvlak is voor uitbreiding van statiegeld, zegt campagneleider Inge Luyten. “De Belgische consumentenorganisatie Test­Aankoop heeft in maart een enquête gehouden. Daaruit bleek dat 66 procent van 1150 ondervraagde leden voorstander is van statiegeld op flesjes en blikjes. In Nederland hield het tv-programma ‘Radar’ eind 2016 een peiling. Liefst driekwart van 1500 ondervraagden was voor uitbreiding van statiegeld. Het wordt nu echt tijd voor een serieuze aanpak.’’

Oplossingen

Volgens Merijn Tinga zijn de fabrikanten in Nederland gevoelig voor de druk uit de samenleving. De actievoerder zat afgelopen week om tafel met frisdrankfabrikanten, bierbrouwers en de levensmiddelenbranche. Tinga had de raden van bestuur van tien bedrijven gedreigd een deurwaarder op ze af te sturen, om topbestuurders met een officieel document ervan te doordringen dat ze medeverantwoordelijk worden gehouden voor de milieuschade door hun verpakkingsmateriaal.

Het overleg met de branche leverde volgens Tinga niet veel op. “Ik heb sterke aanwijzingen dat bedrijven zoals Coca-Cola en Heineken best uitbreiding van statiegeld willen, maar het zijn de supermarkten die dwarsliggen.’’ Tinga stuurt overmorgen de eerste deurwaarder naar het hoofdkantoor van Albert Heijn.

In een reactie op het overleg met Tinga zeggen de koepels van de levensmiddelenindustrie (FNLI) en de supermarkten (CBL) dat de branche zich medeverantwoordelijk voelt en wil bijdragen aan oplossingen. De koepels zeggen aan een plan te werken om binnen drie jaar te komen ‘tot een zo hoog mogelijke reductie van het zwerfafval’. Statiegeld wordt niet als optie genoemd.

In september bleek uit een studie van CE Delft dat de invoering van statiegeld op blikjes en flesjes de hoeveelheid zwerfafval in Nederland met negentig procent kan reduceren. Trouw schreef uitgebreid over de discussie die dat op gang bracht tussen voor- en tegenstanders: Is het welles-nietes rond statiegeld nu voorbij?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden