Zoeken naar oplossingen

Meer natuur en minder vee, dat is volgens natuurclubs het antwoord op de stikstofcrisis

Premier Mark Rutte en minister Carola Schouten ontvingen woensdagavond deskundigen en vertegenwoordigers van natuurorganisaties voor een gesprek over de stikstofproblematiek. Beeld ANP BART MAAT

Na de boeren gaan de Nederlandse natuurorganisaties met de minister om de tafel om te spreken over de aanpak van de stikstofproblematiek. Ze pleiten voor meer natuur en minder vee.

Schrap geen natuurgebieden om de stikstofproblemen aan te pakken, maar investeer juist in meer natuur. Die boodschap hebben tien natuur- en milieuorganisaties gisteravond overgebracht aan premier Mark Rutte en minister Carola Schouten (landbouw, natuur en voedselkwaliteit). De groep, waaronder Greenpeace, het Wereld Natuur Fonds (WNF) en Natuurmonumenten, roept ook op tot een warme sanering van de veehouderij.

Het kabinet zoekt maatregelen om de afgifte van vergunningen voor onder meer de bouw van wegen vlot te trekken. Die kwam tot stilstand door een uitspraak van de Raad van State. Die oordeelde in mei dat het Nederlandse stikstofbeleid in strijd was met natuurwetgeving en dat te makkelijk toestemming werd gegeven voor projecten, waarbij stikstof wordt uitgestoten.

‘Krimp van de veestapel is onvermijdelijk’

Een van de opties die het kabinet bekijkt, is of het aantal beschermde natuurgebieden kan worden verminderd. “Onacceptabel”, stelt Kirsten Schuijt van het WNF. “Terwijl er enorme verontwaardiging is over het ontmantelen van beschermde gebieden in de Amazone, wil Nederland hetzelfde doen met zijn eigen natuur.”

Met de andere natuurorganisaties sprak het WNF in het Catshuis met Rutte en Schouten. Volgens de organisaties is juist meer natuur nodig. “Een teveel aan stikstof is niet alleen slecht voor de natuur, maar ook voor onze gezondheid. Tijd voor een omslag die iedereen ten goede komt.”

Minister Schouten zou daarvoor een ‘ambitieuze uitvoering’ moeten geven aan de kringlooplandbouw die zij voor ogen heeft. “Krimp van de veestapel is dan een onvermijdelijke uitkomst”, stellen de natuurorganisaties.

Ook Mobilisation for the Environment, de Nijmeegse organisatie die de Nederlandse stikstofaanpak aanvocht bij de Raad van State, zat aan tafel in het Catshuis. Volgens MOB moet de regering ingrijpen in de landbouwsector, zoals eerder bij de Limburgse mijnen. Een halvering van de stikstofuitstoot van de landbouw is in tien jaar mogelijk, volgens MOB. De regering zou daarbij boeren een sociaal plan moeten bieden, en begeleiden naar ander werk.

Maatregelen voor boeren nog altijd niet bekend

Met hun pleidooi voor een sanering van de landbouw staan de natuurorganisaties lijnrecht tegenover partijen uit de agrarische sector, die zich hebben verenigd in het Landbouw Collectief. Deze groep wil van geen krimp weten en verwacht dat technische maatregelen het stikstofprobleem kunnen oplossen. Het collectief vraagt daarvoor drie miljard euro van de minister. 

Maandagochtend heeft het Landbouw Collectief een ontbijt­overleg met Rutte en Schouten. “We willen dat het kabinet de door ons aangedragen oplossingen voor de stikstofimpasse overneemt”, zei voorzitter Aalt Dijkhuizen van het collectief deze week. Welke stikstofmaatregelen de boeren moeten nemen, is een half jaar na de uitspraak van de Raad van State nog grotendeels onduidelijk.

In de spoedwet met kortetermijnmaatregelen – die is aangenomen door de Tweede Kamer, maar nog door de Eerste Kamer moet – staat dat boeren hun veevoer kunnen aanpassen, zodat dieren minder stikstof produceren. Verder heeft minister Schouten met provincies afspraken gemaakt: boeren in de buurt van natuurgebieden die hun bedrijf beëindigen, mogen hun vergunning om stikstof uit te stoten slechts gedeeltelijk doorverkopen. Daardoor zal de uitstoot daar uiteindelijk omlaag gaan.

Een heikel punt is nog het weiden van vee. Voor de stikstofuitstoot is het gunstiger om dieren buiten te houden, maar de Raad van State oordeelde dat boeren in de buurt van natuurgebieden hiervoor voortaan een aparte vergunning moeten aanvragen. Het adviescollege stikstof onder leiding van oud-minister Johan Remkes zal hierover volgende week een advies uitbrengen.

Lees ook:
Wrevel binnen de natuurbeweging over stikstofcrisis

De stikstofcrisis kon ontstaan door een lakse houding van Natuurmonumenten, zegt milieugroep Mob, die de Nederlandse stikstofaanpak succesvol aanvocht.

Schrappen in natuurgebieden wordt een moeilijk verhaal

Onverwachts wil het kabinet toch schrappen in Natura 2000-gebieden. Twee maanden geleden noemde minister Carola Schouten (landbouw) dit nog ‘juridisch ongelooflijk ingewikkeld’, woensdag zei zij dat ze deze optie wil voorleggen aan de Europese Commissie. Wat is er in de tussentijd veranderd?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden