Zwerfafval

McDonald’s wil weten waarom u frietbakjes op straat gooit terwijl er gewoon afvalbakken staan

Hamburgerketen McDonald’s wil af van zwerfafval. Per 2022 moet álle verpakkingsmateriaal van de 250 restaurants in Nederland ook weer worden ingezameld. Megaklus. Hoe? De firma wil schone klanten gaan belonen en vraagt psychologen om advies.

Waarom gooit iemand fastfoodafval uit het autoraampje? Waarom laat iemand frietdoosjes en mayonaisebakjes op straat vallen, terwijl overal afvalbakken staan? McDonald’s wil de diepere drijfveren van de veroorzakers van zwerfafval doorgronden. 

Floor Uitterhoeve, duurzaamheidsmanager bij McDonald’s Nederland, heeft onlangs Dirk Groot, overtuigd criticus van fastfoodketens als het om zwerfvuil gaat, naar negen vestigingen van McDonald’s gestuurd. ’s Lands best gedocumenteerde afvalraper – hij registreert werkelijk alles – moest nagaan waar bij de fastfoodrestaurants de ‘hotspots’ zijn, de plekken waar de meeste troep ligt. “Daar hebben we van geleerd”,  zegt Uitterhoeve.

“Bijvoorbeeld rond onze vestiging in Goes. Daar bleek dat bij op- en afritten naar de snelweg relatief veel zwerfafval ligt. Dat is moeilijk op te ruimen, omdat je daar snel met onveilige situaties te maken hebt. Wij hebben met Rijkswaterstaat contact gezocht en gevraagd hoe we dat probleem daar samen kunnen oplossen. Misschien moet er betere of andere verlichting komen, of een camera. Misschien moeten wij meer en beter met onze gasten in Goes communiceren. Daar gaan we mee aan de slag. We willen naar een gebiedsaanpak en wij willen onze verantwoordelijkheid nemen.”

Floor Uitterhoeve, Manager duurzaamheid bij McDonald's Nederland. Beeld Patrick Post

Uitterhoeve ziet kansen in samenwerking met andere bedrijven, met overheden, gemeenten vooral. “We willen effectiever zwerfafval in een ruimere omgeving opruimen. We doen al veel: om de paar uur gaat in iedere McDonald’s iemand naar buiten om de omgeving op te ruimen. Bij sommige restaurants rijden we met bakfietsen rond om in de ruime omgeving zwerfafval op te pikken.”

In de hele afvalketen van McDonald’s is zwerfafval een van de meest hardnekkige en meest zichtbare. Troep rond je restaurant kun je nog opruimen en je kunt zorgen voor voldoende afvalbakken. Je kunt zelfs afspraken maken dat je gemeentelijke afvalbakken in de omgeving van restaurants periodiek leegt. Maar wat doe je tegen verpakkingen die onderweg uit een autoraam worden gekieperd en in wegbermen, bij afritten, op parkeerplaatsen, in plantsoenen belanden?

@Zwerfinator

Uitterhoeve: “Heel veel mensen vinden het vervelend dat er zo veel zwerfafval op straat ligt. Ik denk dat wij dat nóg vervelender vinden dan ieder ander, omdat óns merk op straat ligt. Daar willen we echt vanaf.”

Klinkt goed. Van de top-20 aan merken die @Zwerfinator Dirk Groot in de voorbije jaren aantrof in het zwerfafval staat McDonald’s ruim bovenaan. Groot raapte voor onderzoeken in opdracht van gemeenten en bedrijven 151.518 stuks afval – hij is graag exact. Van de hoeveelheid verpakkingen waarvan het merk herkenbaar was (45.050 stuks) was ruim 12 procent  (5485 stuks) afkomstig van McDonald’s, gevolgd door Red Bull, Antaflu (plastic snoepwikkels), Heineken en Marlboro.

Een score van 12 procent voor een keten van 250 restaurants  is niet iets om blij van te worden. Al moet ook worden aangetekend dat  McDonald’s wekelijks 3,2 miljoen gasten bedient.

Het zijn vooral plastic sausbakjes, plastic deksels van drinkbekers, plastic rietjes en kartonnen bekers en doosjes die Groot in het zwerfafval met het M-logo aantreft. Chef duurzaamheid Floor Uitterhoeve van de hamburgerketen vindt dat het roer verder om moet.

McDonald’s staat bovenaan in de lijst van merken die worden aangetroffen op zwerfafval. Beeld REUTERS

Er wordt bij McDonald’s al veel gedaan aan terugdringen van verpakkingen, aan scheiding en recycling van afval, maar er moet een stevig tandje bij, zegt ze. Sinds kort wordt het prullenbakafval van de restaurants bij een verwerker nagescheiden: kunststof en papiervezels worden uit het restafval gehaald om er nieuwe producten van te maken, bijvoorbeeld isolatiemateriaal dat kan worden gebruikt bij de bouw van nieuwe hamburgerrestaurants. Sinds vorig jaar wordt alle koffiedik – 400 ton per jaar – verwerkt tot bio-energie.

Maar er moet meer gebeuren. Volgens Uitterhoeve wordt 92 procent van de verpakkingen die gasten meekrijgen al ingezameld. De rest, bijna 8 procent worden ergens anders weggegooid, deels thuis of elders in andere openbare afvalbakken, of als zwerfafval op straat en in openbaar groen. McDonald’s zoekt naar oplossingen om ook dat restant uit het milieu te houden. “Die opdracht is best ingewikkeld, omdat de situatie bij elk restaurant weer anders is. We zitten in gebieden met scholen, in uitgaanscentra en langs wegen, waar we vooral met automobilisten te maken hebben. Overal zijn andere problemen.”

Daarom vroeg ze zwerfvuilraper Groot om advies. Maar hem niet alleen, ze vroeg gedragspsychologen te achterhalen wat de drijfveren zijn van klanten om hun afval te dumpen. De hamburgerketen zoekt naar trucs om veroorzakers van zwerfafval van hun gedrag af te brengen.

Spiegels ophangen

“We weten dat mensen makkelijker wat weggooien als ze zich onbespied wanen. Misschien moeten we spiegels gaan ophangen bij onze McDrives, zodat mensen zichzelf zien in de auto. Van de 250 McDonald’s-vestigingen in Nederland hebben er 171 een McDrive. Verder denken we na over het vergroten van de verbinding van mensen met hun omgeving. We willen uitzoeken of we routes waar meer dan gemiddeld zwerfafval ligt, kunnen laten adopteren door scholen of sportclubs, om samen met ons de boel schoon te houden. We gaan experimenten met teksten op de zakken, waarin we de bestellingen doen: ‘Dit is ook je afvalzak’. We willen borden plaatsen bij de ­balies om aan onze gasten te vragen afval niet in de natuur te gooien. Misschien moeten we auto-afvalbakjes gaan weggeven. Misschien zullen we prullenbakken, die nu vaak onopvallend groen of grijs zijn, zichtbaarder moeten maken. Misschien gaan we verlichting plaatsen bij sommige afvalbakken. Dat soort dingen.”

En er wordt nagedacht over het belonen van klanten die de troep netjes in prullenbakken gooien. Die krijgen iets. Wat die beloning is, wil Uitterhoeve nog niet zeggen, de plannen zijn nog niet rond. Vanaf morgen houdt McDonald’s op een onlineplatform bij wat de vorderingen zijn op afvalgebied: samenmeerdoenvoorminderafval.nl.

Lees ook:

Zwerfafval rapen helpt niet

Treurig nieuws voor al die vrijwilligers die in Nederland zwerfafval rapen langs de openbare weg: het helpt wel iets, maar het voorkomt niet. Het is een misvatting dat in een schone omgeving mensen minder makkelijk een blikje, flesje of snoepwikkel weggooien.

We produceren evenveel afval, maar we scheiden het beter

Nederlanders scheiden hun afval beter. De vuilnisberg blijft wel gelijk, blijkt uit cijfers over 2018. 

McDonald’s doet marktonderzoek met plantaardige hamburger

Hamburgergigant McDonald’s gaat een plantaardige hamburger serveren als test. Het bedrijf maakte donderdag bekend dat de ‘PLT-burger’ – plant, sla en tomaat (plant, lettuce, tomato) – vanaf eind september 12 weken lang in 28 restaurants zal worden verkocht in de Canadese provincie Ontario.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden