Russisch gas

Lang niet bij elk bedrijf gaat de thermostaat omlaag: ‘We zijn niet van plan om mensen in de kou te zetten’

null Beeld Brechtje Rood
Beeld Brechtje Rood

Om sneller van het Russische gas af te komen, verlaagt de overheid de temperatuur in al haar gebouwen naar 19 graden. De campagne ‘Zet ook de knop om’ moet kantoren inspireren om hetzelfde te doen. Volgen grote bedrijven het voorbeeld? Een rondvraag.

Maarten van Gestel

In alle Rabobankkantoren en -banken werd het twee weken geleden plots iets koeler. De op een na grootste bank van Nederland besloot al voor de oproep van het kabinet om overal de thermostaat twee graden lager te zetten, van 21 naar 19 graden. “Zo zijn we minder afhankelijk van het Russische gas”, zegt woordvoerder Daniëlle Brouwer. “Het is ook goed voor het klimaat en voor de portemonnee. Exact hetzelfde als wat klimaatminister Rob Jetten zegt.”

Maar het verlagen van de thermostaat blijkt voor grote bedrijven geen vanzelfsprekendheid. Zo is de ING – de grootste bank van Nederland – huiverig om de temperatuur in haar gebouwen van 20 tot 19 graden te verlagen. “We willen wel een omgeving waarin mensen goed kunnen functioneren”, zegt woordvoerder Karin van der Pol. Het bedrijf zegt wel ‘te kijken’ naar de mogelijkheden om de temperatuur te verlagen, maar lijkt tegelijkertijd bang om mensen in de kou te zetten, met name bankklanten. “Je wilt ook een omgeving creëren waar je iemand prettig kunt ontvangen. De temperatuur speelt een rol bij de gemoedstoestand van de mens.”

Trui mee naar kantoor

De verschillende reacties van de banken zijn illustratief voor de reactie vanuit het bedrijfsleven op de oproep snel gas te besparen, met als doel net als Litouwen helemaal geen Russisch gas meer nodig te hebben. Enkele bedrijven geven aan direct de knop omlaag te hebben gezet naar 19 graden – zoals betaalbedrijf Adyen, met drie kantoren in Amsterdam. Maar de meeste bedrijven zeggen wat tijd nodig te hebben om ‘te onderzoeken’ of ze de temperatuur kunnen verlagen. “Het heeft ook consequenties”, zegt een woordvoerder van verzekeraar Aegon. “Werknemers moeten bijvoorbeeld misschien een trui meenemen.”

Bedrijven die de thermostaat niet lager zetten, benadrukken vooral al veel met verduurzaming bezig te zijn. Zo zegt ING dat haar meeste stadskantoren al niet worden verwarmd door gas en dat de LED-verlichting op de werkvloer ’s nachts al met sensoren uit gaat.

Action niet van plan ‘mensen in de kou te zetten’

Met name supermarkten en winkelketens staan niet te springen om de temperaturen in hun filialen per direct te verlagen. Zo geeft Action aan dat al 60 procent van haar panden van het gas af is, en dat de discounter niet van plan is om mensen nu ook nog ‘in de kou te gaan zetten’. Ook Zeeman, dat zich nadrukkelijk profileert als duurzaam bedrijf, geeft aan winkels niet te hebben gevraagd ‘de verwarming lager te zetten’. AholdDelhaize – het moederbedrijf van onder meer Albert Heijn, Etos en Gall&Gall – geeft nog geen uitsluitsel over het wel of niet koeler zal worden in de winkels, net zoals de Jumbo. Ook supermarktketen Plus ‘kan nog niet veel vertellen’ over het wel of niet verlagen van temperaturen in winkels, kantoren en distributiecentra.

Ondertussen blijkt wel dat energiebesparende maatregelen nu meer dan ooit tevoren leven bij bedrijven, met name ook om financiële redenen. FrieslandCampina kijkt hoe het de thermostaat op haar 25 Nederlandse locaties ‘zo snel mogelijk’ met twee graden kan verlagen. Het zuivelbedrijf wil vooral voorkomen dat haar melkboeren te veel de dupe worden van de stijgende prijzen – zoals bijvoorbeeld ook transportkosten. Door een hogere energierekening bij FrieslandCampina kunnen “Tuurlijk willen we van het Russische gas af”, zegt woordvoerder Jan-Willem Avest, “maar onze prioriteit is vooral om onze leden te beschermen.”

Een aantal grote bedrijven loopt tegelijkertijd tegen praktische problemen aan. “Ik dacht dat het makkelijk zou zijn om de thermostaat met twee graden te verlagen”, zegt woordvoerder Tim Preger van adviesbureau Arcadis, met elf kantoren in Nederland. “Maar dat is het niet.” Arcadis huurt kantoorruimtes. Wie bepaalt dan of de temperatuur omlaag gaat – de eigenaar van het pand om de huurders samen? “Dat is best ingewikkeld. Maar we onderzoeken hoe we de temperaturen spoedig kunnen verlagen. We claimen een heel duurzaam bedrijf te zijn. Als de overheid ons dan oproept om minder gas te verbruiken, dan vinden wij dat dit past bij onze missie.”

Bij het UWV is het ook koeler

Overheidsgebouwen worden koeler, maar hoe zit het met semi-overheidsinstellingen zoals het UWV, met pakweg veertig kantoren? “We hebben maandagochtend per direct besloten dat wij het voorbeeld van de overheid volgen”, zegt woordvoerder Michael Verheul. Organisaties als het UWV zijn niet verplicht om te verkoelen, maar lijken wel druk te voelen om het goede voorbeeld te geven.

Bij de NS ging drie weken geleden de temperatuur op alle kantoren en werkplaatsen al omlaag. Daar is het verlagen van de energiekosten echter ook nodig vanwege de financiële klap die de coronacrisis toebracht aan het openbaar vervoer, met nu ook nog eens de stijgende gas- en energieprijzen.

Lees ook:

Overheid roept op thermostaat lager te zetten, doet dat zelf ook

Het kabinet roept op, onder meer in advertenties in de landelijke kranten, om korter te douchen en de thermostaat op maximaal 19 graden te zetten om energie te besparen.

IPCC: klimaatverandering wordt onomkeerbaar als we nu geen actie ondernemen

De klimaatverandering is niet meer te beperken als de wereld niet meteen snel meer actie onderneemt. Er is meer uitstoot van broeikasgassen dan ooit en die moet zo snel mogelijk omlaag.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden