Groene ClaimBomen planten

Kunnen we de planeet herbebossen met één muisklik?

Niet praten maar planten, is het motto van Browsy. Met een online aankoop steun je herbebossingsprojecten zonder dat het iets (extra’s) kost.

Het leven van een digitale nomade valt niet mee als je gevoelig bent voor vernieling en milieuvervuiling, ontdekte online marketeer Christian Bleeker. Hij reisde een paar jaar door populaire bestemmingen in Azië, waar leeftijdgenoten met hun laptop aan het strand zaten te werken. Diezelfde stranden lagen vaak bezaaid met aangespoeld plastic afval, terwijl de begroeiing in steden zwart zag van de smog.

Terug in Nederland ontwikkelde Bleeker ­samen met software engineer Janek Ozga een gratis plug-in voor webbrowsers. Als je Browsy installeert, gebeuren er twee dingen. Ten eerste lichten sommige zoekresultaten in Google groen op. Zo weet je direct of een bedrijf samenwerkt met Browsy. Als je vervolgens iets bestelt bij een van de 2800 aangesloten webshops, kun je Browsy via een pop-up activeren. Afhankelijk van de afspraken met die webshop wordt 1 tot 6 procent van het aankoopbedrag aan Browsy overgemaakt. Van dat bedrag doneren Bleeker en Ozga 80 procent aan organisaties die bomen planten.

Eigenlijk benutten ze met Browsy het affi­liate marketingmodel van online verkoop. Dat is gebaseerd op commissie. In dit model zoeken webshops die hun online publiek willen vergroten partners die daarbij kunnen helpen. Partijen als Jumbo en Skyscanner dragen een commissie af als klanten via partnerorganisaties, in dit geval Browsy, de webshop binnenkomen.

Een zaailing voor 25 cent

Hoe meer mensen via Browsy iets kopen bij de aangesloten webshops, hoe meer bomen er dus worden geplant. “Met Chrome en Firefox samen gebruiken in totaal 210 mensen Browsy dagelijks,” zegt Bleeker. “Dat betekent dat ze webshops bezoeken, maar niet per se een product kopen.” Sinds november is er 385 euro overgemaakt aan Eden Reforestation Project, waarmee in arme landen als Haïti en Madagaskar 1539 ‘bomen’ zijn geplant. Het betreft hier door de lokale bevolking in het bos verzamelde zaailingen die, na wat maanden opkweken,  weer zijn uitgeplant. 

Ontbossing in het Braziliaanse Amazone-gebied. Beeld EPA

Experts zijn gematigd positief over Browsy. Elke geplante boom is er één, vinden ze, zelfs al is dat een druppel op een gloeiende plaat. “CO2 blijft honderden tot duizenden jaren in de atmosfeer,” zegt Rik Leemans, hoogleraar Milieusysteemanalyse aan de Wageningen Universiteit. “Elk CO2-molecuul dat er niet in terechtkomt, heeft effect. Tegelijkertijd lost bomen planten niks op als we niet ook in dertig jaar de uitstoot van fossiele brandstoffen naar nul terugbrengen.”

Nog belangrijker dan bomen planten is het voorkomen van kap, zegt hij. “Boskap is verantwoordelijk voor 10 procent van de menselijke CO2-uitstoot. Stoppen met kappen heeft dus direct een effect. Als we al het beschikbare landoppervlak zouden beplanten met bomen, zouden we ongeveer dertig jaar van de huidige mondiale uitstoot kunnen opvangen. Dat betreft echter ook landbouwgrond.”

Hoelang staat zo’n boom?

Daan van Soest, hoogleraar Milieueconomie aan de universiteit in Tilburg, noemt verschillende voorwaarden voor het slagen van herbebossing. Zo is het essentieel dat de aangeplante bomen het eerste jaar overleven en vol­groeid kunnen raken. Vervolgens is de vraag wat er gebeurt als de bomen doodgaan of worden gekapt. “Als er houtskool van wordt gemaakt, komt de CO2 die tijdens de groei is opgeslagen weer in de lucht. Het is beter als de bomen lang blijven staan of als het hout na kap voor huizen wordt gebruikt.”

Een andere factor is de kwaliteit van de grond. “Als bomen op gedegradeerde grond worden geplant, kan het totale bosoppervlak groeien en is er een positief effect. Als voor de aanplant van bomen natuur of landbouwgrond wordt platgebrand, is het een ander verhaal. Voor de productie van biobrandstof wordt bijvoorbeeld op grote schaal bos gekapt voor palmolieplantages. Dat is weinig effectief en zeer schadelijk voor de biodiversiteit. Soms ontstaat er een waterbedeffect, waarbij tot bos omgevormde landbouwgrond ontginning van landbouwgrond op een andere plek veroorzaakt, inclusief nieuwe kap.”

Continue betrokkenheid is vereist

Lars Hein, hoogleraar Ecosysteemdiensten en klimaatverandering aan de Wageningen Universiteit, vraagt zich af hoe duurzaam de herbebossingsprojecten van het Eden Refore­station Project zijn. “De langetermijnbescherming van bossen is alleen gegarandeerd als er controle is en een belang om niet te kappen. Dat vereist continue betrokkenheid en samenwerking met de lokale bevolking. Het monitoren van aanplantprojecten kan met satellietbeelden, maar daar zie ik niets van terug op de website. Ook wordt niet vermeld of de bebossingprojecten gecertificeerd zijn.” De andere organisatie die Browsy zegt te steunen, is WeForest. Zij voeren het Gold Certificate, mede ontwikkeld door het Wereld Natuurfonds. Dat is volgens Hein een indicatie van transparantie en professionaliteit bij herbebossing.

Hoewel het directe effect van Browsy waarschijnlijk beperkt is, is Reyer Gerlagh, hoogleraar milieueconomie aan de Tilburg University en hoofdauteur bij het IPCC klimaatpanel, enthousiast over de plug-in. “Als Browsy 0,8 procent van de aankoopwaarde inzet om bomen te planten, zijn grote stappen mogelijk. Idealiter wil je dat de overheid het milieu beschermt door beperkende maatregelen en/of milieu­belastingen. Zolang dat niet gebeurt, kan een bedrijf een bijdrage leveren door burgers te mobiliseren en bewustwording te creëren.”

In de serie Groene Claim worden als duurzaam aangeprezen producten kritisch bekeken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden