SITE Artikel Nieuws Typografie illustratie

Landbouwakkoord

Kritische reacties op het landbouwakkoord: ‘Er moet méér geld naar vergroening en verduurzaming’

SITE Artikel Nieuws Typografie illustratieBeeld Anita Huisman

De EU-landen en het Europees Parlement zijn het eens geworden over de verdeling van honderden miljarden aan landbouwsubsidies voor de komende jaren. Het akkoord, dat drie jaar op zich liet wachten, moet de Europese landbouw klimaat- en milieuvriendelijker maken. Maar de reacties zijn kritisch.

Redactie Trouw

Boeren en tuinders zijn niet positief over het nieuwe Europese landbouwakkoord. Er worden namelijk meer verduurzamingsmaatregelen gevraagd, terwijl het budget voor subsidies omlaaggaat. Brancheorganisatie LTO Nederland zegt het ondanks die “tegenstrijdigheid” wel goed te vinden dat er met het compromis uit Brussel duidelijkheid komt voor de boeren. Ook zou het uiteindelijke akkoord “realistischer” zijn dan eerdere voorstellen.

LTO-voorzitter Sjaak van der Tak merkt op dat het Europese landbouwbeleid steeds meer verschuift “van betaalbaarheid en zekerheid van voedsel naar een verduurzamingsinstrument voor klimaat en biodiversiteit”. Boeren en tuinders willen volgens hem ook verder verduurzamen, maar dat zou dan wel financieel haalbaar moeten zijn.

Het is nu zaak om bij de uitwerking van dit compromis ervoor te zorgen dat het zo aantrekkelijk mogelijk wordt voor boeren en tuinders om mee te doen, geeft Van der Tak aan. “Zodat we niet alleen een bijdrage kunnen leveren aan de verdere verduurzaming, maar dat ondernemers daar ook de vergoeding voor krijgen die helaas nog niet in de prijs van het product terugkomt.”

Grote impact

De details uit het akkoord krijgen waarschijnlijk een grote impact op de uiteindelijke mogelijkheden voor boeren en tuinders, denkt LTO. Maar die details worden deels nog uitgewerkt in nationale regelgeving. De landbouwministers van de EU-landen en het voltallige parlement moeten de Europese principeovereenkomst ook nog goedkeuren. De nieuwe afspraken zouden dan gelden van 2023 tot 2027, maar de landen krijgen wat tijd om de overgang te maken.

Ook vanuit de hoek van natuur-, milieu- en agrarische organisaties klinkt een kritisch geluid. De organisaties zijn “uiterst teleurgesteld” over het vrijdag gesloten akkoord, laten ze weten in een gezamenlijke verklaring. “Ondanks alle beloften wordt het budget van honderden miljarden euro’s, afkomstig van de Europese belastingbetaler, wederom niet gebruikt voor de vergroening van de landbouwsector”, stellen ze.

“Dit betekent een voortzetting van het huidige landbouwbeleid waarbij intensieve, grootschalige landbouw wordt bevoordeeld, met alle schadelijke gevolgen voor natuur, milieu en klimaat”, aldus de organisaties. Volgens hen komt het nu op de de individuele lidstaten aan om het Europese geld in hun eigen land toch zo duurzaam mogelijk in te zetten.

De verklaring is afkomstig van LandschappenNL, Vogelbescherming Nederland, Natuurmonumenten, Wereld Natuur Fonds, SoortenNL, Milieudefensie, Greenpeace, De Natuur en Milieufederaties, Toekomstboeren, Caring Farmers, Federatie van Agro-ecologische Boeren en Stichting Demeter.

Onvoldoende draagvlak

Ook volgens landbouwminister Carola Schouten had wat Nederland betreft een groter deel van de EU-landbouwsubsidies naar vergroening en verduurzaming moeten gaan. Maar daar was onvoldoende draagvlak voor bij de overige lidstaten.

Nederland had er in de onderhandelingen op ingezet dat een derde van het budget naar duurzame vormen van landbouw zou gaan. Maar dat is uiteindelijk een kwart geworden. “Dat is in ieder geval al wel een verbetering ten opzichte van de huidige situatie”, zegt Schouten. “Maar wat Nederland betreft had dat hoger mogen zijn.”

Boeren in Nederland zijn volgens Schouten best bereid iets goeds te doen voor natuur, milieu en klimaat. Maar daar moet dan wel een vergoeding tegenover staan. Een goed gevulde Europese subsidiepot specifiek voor verduurzaming kan daarbij helpen, denkt zij.

Tegelijkertijd zal het nieuwe subsidiebeleid ook voor sommige Nederlandse boeren gevolgen hebben, erkent Schouten. “Er zullen boeren zijn die echt zaken moeten aanpassen”, zegt zij. “Er zullen dingen veranderen, dat ontken ik niet.” Maar daar zullen de boeren die het betreft hulp en begeleiding bij krijgen, verzekert de bewindsvrouw.

Lees ook:

Pas als boeren en natuurorganisaties nieuwe regels niet meer te streng of te slap vinden, komt er een landbouwakkoord

Er liggen al veel rapporten over de toekomst van de landbouw. Gaat het nieuwe advies van de Sociaal-economische raad (Ser) de spanning tussen de belangen van natuur en boeren doorbreken?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden