Natuurdagboek

Komen de gierzwaluwen vroeger of letten wij beter op?

De gierzwaluw.Beeld Erik Sanders

Vorige week riep ik u op uw gierzwaluwen te melden. Er bleken diverse vroege waarnemingen te zijn. Maar of dat bewijst dat gierzwaluwen vroeger komen dan voorheen? Vroeger kwamen ze rond Koninginnedag.

Rinus Goutbeek zag ze op 16 april in Zwolle, Bibi van Beek-Koelman aan het Grevelingen en Mariëtte Wildeboer verslaat iedereen met op 13 april vier gierzwaluwen in Zuid-Limburg en op 16 april een groep van tien tot vijftien. Nu is dat weliswaar zuidelijker dan Zwolle, maar met honderd kilometer per uur malen die vogels niet om afstanden. Jaap Langenbach mailde dat er, ook op 13 april, in Maarssen een gierzwaluw bij een nestkast rondhing.

Langenbach heeft de gierzwaluwwaarnemingen van de laatste jaren verzameld en erover gepubliceerd op internet. De aankomstdatum van de arriverende vogels lijkt gestaag te vervroegen. Maar het beeld kan zijn vertekend, doordat er meer vogelaars zijn, die bovendien beter opletten. Sommige maken er een sport van om de eerste te zien. Dan worden er een paar voorgangers betrapt, terwijl de hoofdmoot wacht tot eind april. Je zou bij een steeds vroegere aankomst ook een vervroegde eileg verwachten, maar dat is nauwelijks het geval.

Lichte verlating

In 2007 schreef Karel Knip over het gierzwaluwvraagstuk in zijn Alledaagse Wetenschapsrubriek in het NRC. Knip houdt zelf zijn eerste gierzwaluwen sinds jaar en dag bij, tijdens een vaste fietsronde door Amsterdam. In Hilversum noteert de heer Nuijen jaarlijks de eerste gierzwaluwen, die hij vanuit zijn tuin ziet overvliegen. Beide heren constateerden tussen 1973 en 2000 een geleidelijke vervroeging van de eerste waarneming, van begin mei tot de derde week van april. Na 2000 zette de vervroeging niet door, maar is er zelfs sprake van een lichte verlating.

Kortom: Langenbach heeft gelijk dat gierzwaluwen waarschijnlijk niet steeds vroeger aankomen, maar dat er meer mensen op letten. Ik ook; ik zet de ramen open in de hoop het gegier te horen.

Natuurdagboek

Iedere dag verwondert Koos Dijksterhuis zich over iets dat groeit of bloeit. Eerdere afleveringen leest u op trouw.nl/natuurdagboek.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden