Bijzondere soort

Kluizenaarkever teruggevonden in een Limburgse holle boom

De juchtleerkever, een verdwenen gewaande kluizenaar herontdekt.Beeld Theodoor Heijerman

Goed nieuws uit de insectenwereld: de juchtleerkever is terug in Nederland. Misschien is de Osmoderma eremita zelfs wel nooit weggeweest, maar de laatste waarneming dateert van 1946. Nu, 74 jaar later, troffen medewerkers van Gaia Zoo in Kerkrade hem weer aan bij een grote open knotwilg. Dikke holle loofbomen vormen het leefgebied van de kever, die daarin schimmelrijk houtmolm vindt. De larven vreten zich drie tot vier jaar vol in het molm, en de meeste planten zich voort op dezelfde broedplaats. Maar een klein deel van de populatie legt zijn eitjes in een nabijgelegen holle boom. Daaraan dankt de kever een deel van zijn naam: heremiet, kluizenaar.

Oude levende holle bomen zijn steeds zeldzamer, net als de bewoner. Tot 1946 waren in Nederland maar veertien vindplaatsen bekend, vooral in Zuid-Limburg. Een populatie kan zich generatie op generatie in hetzelfde groepje bomen ophouden, waardoor de juchtleerkever (ook al zo’n naam die niets te raden overlaat) gevoelig is voor versnippering of verlies van leefgebied. Volgens de Europese Habitatrichtlijn moeten daarom waar hij zich bevindt beschermde gebieden (Natura 2000) worden aangewezen. Dat betekent een inventarisatie van de verspreiding en aandacht voor potentiële broedbomen, die moeten worden behouden en beschermd. Een geschikte boom is minstens een meter in diameter en heeft holtes met duizenden liters molm. Eiken en beuken doen er honderdvijftig jaar over voordat ze zo dik zijn, wilgen en populieren groeien sneller.

Uit de inventarisatie kan ook blijken dat de kluizenaar in Kerkrade is overgevlogen uit Duitsland, net over de grens, waar een populatie leeft.

Lees ook:

Met inwoners op zoek naar wat bloeit, kruipt, vliegt en zwemt in een Amsterdamse natuurtuin

Na de vondst van twee nieuwe soorten in het Vondelpark, licht insectenkenner Menno Schilthuizen nu verschillende urban jungles in Amsterdam door.

Helaas, de zeldzame kever blijkt echt heel zeldzaam

Niet lang geleden werd al gedacht dat het beestje was uitgestorven, nu lijkt het écht bijna verdwenen: de brede geelgerande waterroofkever. Onderzoeksassistent Julian Brouwer gaat op zoek in een aantal kansrijke gebieden. Tevergeefs.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden