Duurzame 100 Nummer 2

Klimaatspijbelaar Stijn (18): Whatever Rutte, wij gaan de straat weer op

Stijn Warmenhoven en Ismene de Klein. Beeld Patrick Post

Stijn Warmenhoven was een van de eerste klimaatspijbelaars in Nederland. Met mede-scholieren in Den Haag begon hij de actie ‘Youth for Climate’. ‘Wij zeiden: whatever Rutte, we gaan de straat weer op.’ De jonge activisten staan op nummer 2 in de Duurzame 100.

Een biertje drinken in een kanariegele regenjas, in een pop-up-bar met spuwende douchekoppen. Dat kan op het klimaat­festival ACT. Het idee erachter is: ervaar de steeds vreemdere plensbuien die we krijgen als gevolg van de ­opwarming. Ja, Stijn Warmenhoven (18) wil de ‘Rainbar’ wel even in. “Wel ná mijn workshop.” Eerst een cola.

Hij loopt over het festivalveld, op een hip voormalig Rotterdams industrieterrein. Het is een zonnige zondag, eind september. Honderden jongeren vermaken zich. Ze bouwen ­insectenhotels, maken een persoonlijk ­Klimaatakkoord en drijven fietsend apparaten aan. Het barst van de stalletjes, met spellen en lezingen. Weerman Peter Kuipers Munneke spreekt een menigte toe over klimaat. “Poolijs is net stroop op een warme pannenkoek.” Duurzame 100 jurylid Merijn Tinga, bekend als de ‘plastic soup surfer’, bepleit statiegeld.

Warmenhoven is hier ook als spreker. Zijn onderdeel op het blokkenschema heet ‘Workshop klimaatspijbelen’. Hij praat namens ‘Youth for Climate’ Nederland, een beweging met een achterban van inmiddels vele duizenden scholieren. Hij begon er begin dit jaar mee, samen met acht schoolgenoten van het Dalton Den Haag. Collega-staker Ismene de Klein (16), uit 5vwo van die school, kwam met hem mee naar Rotterdam. De zaal stroomt vol. Het woord is aan Warmenhoven. Hij toont foto’s van de klimaatstaking op 7 februari. Dik twintigduizend klimaatspijbelaars vulden het ­Malieveld. “Supergaaf”, fluistert De Klein, ­achterin de zaal.

Uitnodiging buiten schooltijd

Het begon allemaal door de Belgische ­klimaatspijbelaars. “Ik stuurde een appje rond op school”, zegt Warmenhoven. “Wie doet mee?” De dag erna stonden ze in de soos. Negen scholieren, tijdens de pauze. Dat werd het team. Hoe te beginnen? Ze hadden geen flauw idee. Ze openden een Instagram-account. Media doken erbovenop. In drie weken waren er achttienduizend Insta-volgers. Ze schoven aan bij ‘De Wereld Draait Door’. D66-leider Rob Jetten zette op Twitter: @ministerpresident, nodig deze jongeren uit. Die uitnodiging kwam. Welkom, wel buiten ­schooltijd.

“Dus wij erheen, naar het torentje van Rutte.” Warmenhoven weet het nog goed. ­Minister Wiebes (economische zaken en klimaat) was er ook. Spannend allemaal. Ze hadden een ‘prima gesprek’. “Wij weer naar buiten met een supergoed gevoel natuurlijk. Gelukkig had één van ons zitten notuleren. Wat bleek? Er was niéts toegezegd. Tja dat is Ruttte hè, daar is die man heel goed in. Dus wij zeiden: whatever Rutte, we gaan de straat weer op.” Daags na de Klimaatmars van 10 maart, die ­ondanks regen veertigduizend mensen trok, gingen zesduizend scholieren staken. Het was allemaal lang voor de recente stakingsdag 27 september.

Beeld Patrick Post

Warmenhoven en De Klein gaan zitten aan een picknicktafel, midden op het ­gezellig drukke ACT-festivalterrein. Er worden ­krekelburgers verorberd en ‘knakwortels’. Dat is belangrijk, zegt Warmenhoven, bewust eten. Vlees eten doet hij wel, een keer of twee in de week. “Nederlands vlees van een slager, niet van de AH, uit Argentinië.” Youth for Climate roept jongeren op om stil te staan bij de herkomst van voeding. “Aardbeien kopen mensen altijd”, zegt Warmenhoven. “Bizar toch?” Eet seizoensgebonden, zodat producten niet van de andere kant van de wereld hoeven te ­komen. “Dat is juist leuk. Dan kijkt iedereen ernaar uit.” Net zo gewoon als ‘aspergetijd’ zou het moeten worden dat er een aardbeientijd is, zegt hij. Jongeren zijn steeds bewuster, maar ze kunnen meer handelen. “Ze doen niet genoeg. Wij roepen op: neem de trein als het kan. ­Waarom zou je naar Parijs of Berlijn gaan ­vliegen? Waanzin.” Oké de vliegtickets zijn spotgoedkoop, dus dat moet ook veranderen om mensen op de rails te krijgen.

Toezegging van premier Rutte

“Daarom was ik vet blij na de tweede keer in het Torentje bij Rutte.” Teleurgesteld na de loze woorden van de eerste keer ging Youth for Climate beter voorbereid terug. “Daar kwam een toezegging.” De opbrengst van de vliegtaks van 7 euro per ticket hoopt het kabinet te steken in beter OV. Daarmee scoorde Rutte bij de klimaatjongeren. Die pakken altijd trein en tram. “Geen overbodige autorit.”

Ook al is hij nu 18 en begonnen met de ­studie bedrijfskunde in Delft, Warmenhoven blijft actief voor Youth for Climate. “Het is zó leuk. Zeker met onze diverse kerngroep.” De een heeft Turkse roots, de ander Mexicaanse. “Een homoseksuele jongen doet mee, een ­lossig meisje, en meer een boerin”, somt ­Warmenhoven op. “En ik dus, als echte Hagenees.” Die leuke, normale mix is de kracht van zijn groep, denkt hij. Met alleen ‘geitenwollensokken-mensen’ en veganisten trek je geen brede achterban.

Meedoen aan Youth for Climate kost tijd en moeite. De eerste spijbelactie verliep niet makkelijk. “We wilden op het Binnenhof staken. Mocht niet. Toen we naar het Malieveld gingen kostte het 500 euro huur. Hadden we niet.” De klimaatstakers zetten een Tikkie op Instagram om geld op te halen. Dat was tegen de Instagramregels. “Best wel gedoe.”

Warmenhoven kreeg behalve lofuitingen ook narigheid over zich heen. Er kwamen brieven binnen op school. “Ik maakte ze blij open. Ik dacht: misschien weer een leuke steunactie van een bejaardenhuis uit Soest.” Maar er stonden nare teksten in. Het schijnt er helaas bij te horen. Kijk naar Greta Thunberg en wat zij te verduren krijgt, zegt Warmenhoven. Zelf haalde hij zijn twitteraccount ook een tijdje ­offline. Zeker toen zijn woonadres door een ­‘locatietag’ van zijn moeder erop kwam. “Dat ging te ver, op het zeikkanaal Twitter. Ik was er even klaar mee.”

Klimaatstaker zijn is echt niet altijd een lolletje. Het vergt volharding, toewijding.

Na de massale succesacties is het nu tijd om Youth for Climate een vereniging te maken, zegt Warmenhoven. Professionaliseren helpt volgens hem de nieuwkomers die zich aan­sluiten. “Mensen luisteren minder gewoon naar Jantje, weet je, dan naar Jantje van Youth for Climate. We zijn nou eenmaal best en grote naam.”

Dat wil hij zou houden. Zijn beweging mag niet als eendagsvlieg verdwijnen. Vergeten worden ligt op de loer, zegt Warmenhoven. Hij merkte dat toen hij nogmaals zou aanschuiven bij DWDD. Er kwam een telefoontje. Het ging niet door, wegens brexit-nieuws. “Dat ging er niet in bij mij”, sist hij. “Het klimaat is zoveel belangrijker dan de brexit. Zolang niet iedereen dat inziet, is er voor mij, en alle andere jongeren, een goede reden om door te gaan met actie.”

Lees alles over de Duurzame 100 op Trouw.nl/Duurzame100.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden