Opinie

Klimaatscepsis is niet op feiten gebaseerd

De zeepiegel stijgt. Daarom worden de dijken versterkt en verhoogd.©ANP

Niet alleen treurige pessimisten maar ook overoptimistische personen laten zich niets aan feiten gelegen liggen, bewijst Marco Visscher in Letter & Geest (26 november).

Hij schetst klimaatverandering als een staaltje doemdenken, en meent dat het aanpassingsvermogen en de vindingrijkheid van de mens grenzeloos zijn. Hij laat zich leiden door diverse 'sceptische' argumenten, die wetenschappelijk gezien echter geen hout snijden. Zijn gezond en aanstekelijk enthousiasme zou niet ten koste van realisme hoeven te gaan.

Het is geen wonder dat wetenschappers de klimaatsceptici geen warm hart toedragen. Hen lijkt er immers veel aan gelegen om de klimaatwetenschap in diskrediet te brengen. Ook Visscher blijkt hiervoor gevoelig. Hij beticht zelfs een hele tak van wetenschap van paniekzaaierij en overdrijving en noemt hen een 'nieuwe priesterkaste'.

De argumenten die hij naar voren brengt, zijn veelal gebaseerd op een kern van waarheid, waar hij dan verkeerde of veel te verstrekkende conclusies uit trekt. Zo hamert hij op een aantal fouten in de vorige IPCC rapportage, terwijl die niets te maken hadden met de hoofdconclusie dat de aarde opwarmt door menselijke uitstoot van broeikasgassen.

Visscher stelt ook dat 30 jaar geleden werd gewaarschuwd voor global cooling. In de media misschien, en in een enkel wetenschappelijk artikel. Maar er was geen sprake van een wetenschappelijke consensus dat er een ijstijd zat aan te komen. Ook toen wezen de meeste wetenschappelijke studies op mogelijke opwarming als gevolg van menselijk handelen.

En al veel eerder, 150 jaar geleden, waren de grondslagen van de stralingseffecten van CO2 onderzocht. Die leidden eind 19de eeuw tot voorspellingen van het opwarmende effect van dit 'broeikasgas', die in grote lijnen aan het uitkomen zijn. Het dominante wereldbeeld, dat de nietige mens niet in staat is om zo iets groots als het klimaat te beïnvloeden, werd langzaam maar zeker ontkracht door de opeenstapeling van wetenschappelijke aanwijzingen. Maar zoals wel vaker is gebeurd, stuiten de wetenschappelijke inzichten op maatschappelijke tegenkrachten.

De opwarming gaat intussen gewoon door. Met ups en downs uiteraard, want natuurlijke variatie en schommelingen, zoals veroorzaakt door bijvoorbeeld El Nino, hebben sterke invloed op de individuele pieken en dalen op een tijdsschaal van 10 jaar of korter. Sceptici wijzen graag op fluctuaties die tegen de lange-termijntrend ingaan. Maar in de meest complete temperatuurreconstructies vertoont de temperatuur de laatste 10 jaar een stijgende trend.

Volgens Visscher moeten we ons op andere problemen richten dan klimaatverandering. Maar problemen als armoede, ziekte en voedselvoorziening zullen door klimaatverandering waarschijnlijk verergerd worden, omdat de meest verstrekkende gevolgen juist in tropische (en dus arme) gebieden optreden. Naast aanpassing aan klimaatverandering is ook het terugdringen van broeikasgasemissies noodzakelijk.

De mens kan tijdig van koers veranderen, zoals Visscher schrijft. Of ze dat ook doet, is de vraag. Het punt is namelijk dat het klimaatsysteem, met de grote warmteopslag in de oceanen, slechts traag reageert op veranderingen in emissies. Ook zijn de CO2-concentraties in de atmosfeer slechts heel langzaam te verlagen. Dat betekent dat onze handelingen nu, het klimaat pas over 30 à 40 jaar beïnvloeden. Tijdig handelen betekent dus: vooruitzien. Neem daarbij de inzichten van de wetenschap serieus, en ga niet te veel op wishful thinking of halve waarheden af.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden