Slotverklaring Klimaattop Madrid

Klimaatcrisis? In Madrid bleek de term ‘urgentie’ een splijtzwam

VN-leider Antonio Guterres speecht tijdens rondetafelgesprekken op de klimaattop in Madrid. Beeld EPA

De VN-klimaattop in Madrid sluit dit weekend pas echt af, voorzagen alle experts vrijdag. Landen bakkeleiden nog verder over spelregels, interpretatie en taal bij ‘Parijs’.

Nogmaals wees VN-baas António Guterres vrijdag op het logo van de top. Een getekend klokje, met bijschrift ‘tijd voor actie’. Guterres riep alle 194 landen op tot snelle maatregelen om het Parijs-akkoord uit te voeren. “Het is vijf voor twaalf.” Wie de stand van de wijzers bekeek, ook in een bewegende video-animatie, moest vaststellen dat het  uurwerk niet verder draaide dan kwart voor twaalf. Onbedoeld veelzeggend?

Over de mate waarin er tijdsdruk ligt op de mondiale klimaataanpak, blijven onderhandelaars het tot in de late uren oneens, voorzagen alle ingewijden. Een finale tekst lag er nog niet vrijdag, al was het de officiële slotdag. Landen met grote fossiele belangen wilden harde teksten weren. Zij betwijfelden bijvoorbeeld nog of de term ‘klimaaturgentie’ een slotakte kon halen, bleek uit een van de laatste circulerende documenten. 

Het uitroepen van een ‘klimaatcrisis’, zoals jongeren en het Europees Parlement deden, is in Madrid geen optie. Daarvoor is de verdeeldheid tussen Europa, met de nieuwe Green Deal van eurocommissaris Timmermans als koploper beschouwd, en landen als China, India, de VS, Australië en Rusland veel te groot. Nu onderhandelaars zich vandaag over de laatste puntjes buigen is het eerder de vraag of er een ‘oproep’ tot actie volgt, wat in ambtelijk klimaatjargon overigens best als ferme taal geldt. 

“Het lijkt erop dat we vast zijn komen te zitten in taal en frases”, twitterde Manjeet Dhakal, in Madrid aanwezig om de meest kwetsbare landen, die al lijden onder zeespiegelstijging en extremer weer, te vertegenwoordigen. Dat het slotoverleg zich lijkt te beperken tot woordkeuzes doet volgens hem geen recht aan de realiteit buiten de vergaderzalen. “Het negeert wetenschappelijke feiten, die nopen tot onmiddellijke actie zodat de wereld het doel van maximaal 1,5 graden opwarming nog kan halen.” Dat de landen in Madrid erin slagen om de ‘Parijs-doelen’ dichterbij te brengen, wordt op de conferentie betwijfeld.

Welk land precies wát gaat doen tegen de opwarming was ook geen agendapunt in Spanje. Wel poogden landen om afspraken te maken over zogeheten CO2-certificaten. Dat zijn virtuele rechten, die ontstaan dankzij klimaatinvesteringen. Als de afspraken vandaag slagen kunnen vervuilende landen en bedrijven CO2-certificaten gaan kopen, zodat ze toch voor ‘groen’ door kunnen gaan. Vraag is: hoeveel ruimte krijgt deze certificatenhandel en kunnen spelregels zorgen dat het systeem geen luchtkasteel is? Greta Thunberg sprak haar zorgen uit over “creatieve PR en boekhouding”. Net as de milieubeweging wantrouwt zij CO2-certificatenhandel. Ze wil windmolens en zonnepanelen zien in elk land.

Lees ook: 

De ooit simpele belofte van ‘Parijs’ is verdwenen in Madrid

Vandaag hopen landen de VN-klimaattop af te ronden. Nu moet blijken welke afspraken haalbaar zijn. Eén conclusie valt al te trekken: de ooit simpele belofte van ‘Parijs’ is weg.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden