Elektrisch rijden

Kleine zelfstandigen zijn nog lang niet klaar voor e-transport

Beeld Trouw

De grote steden willen in 2025 alle goederenvervoer elektrisch laten plaatsvinden. Maar waar komen de laadpalen?

Rotterdam, Utrecht, Amsterdam, Den Haag, Arnhem en Groningen verbieden vanaf 2025 vuile dieselbusjes en vrachtwagens in de binnenstad om zo schonere lucht te krijgen. Dat betekent een grote omslag voor ondernemers. Want hoe gaan zij de distributie van goederen organiseren als dat alleen nog maar met elektrische bestelwagens en vrachtauto’s of -fietsen mag?

Daarnaast staat in het Klimaatakkoord de afspraak dat dertig tot veertig grote gemeenten in 2025 emissievrije distributiezones hebben, om CO2-uitstoot te verminderen. Topsector Logistiek, een innovatietak van het ministerie van economische zaken, liet daarom patronen van bevoorrading in beeld brengen en consequenties uitzoeken. Lector logistiek Walther Ploos van Amstel van de Hogeschool van Amsterdam presenteert nu de resultaten die hij onderzocht met onder meer TNO en innovatiebureau CE Delft.

Beeld Trouw

 Een miljoen busjes

Bijzonder is de constatering dat Nederland wemelt van de bestelbusjes van kleine zelfstandigen: een miljoen stuks. Dat betekent dat een op de acht werkenden ervan afhankelijk is, stelt Ploos. En de zzp’ers zijn niet bepaald een groep die ruim bij kas zit. Ploos illustreert: “Een loodgieter van 19 leent nu 1200 euro voor een tweedehands dieselbus bij oom en tante en kan beginnen. Als je de totale kosten voor rijden op diesel of elektrisch doorrekent is de dagprijs inmiddels gelijk. Maar de aanschafkosten voor een e-bus liggen veel hoger en een lening krijgt hij niet. Banken en leasemaatschappijen zouden deze kleine ondernemers moeten helpen bij de overstap.”

Het blijkt dat meer dan 90 procent van de bestelvoertuigen in Amsterdam van buiten de stad komt uit plaatsen als Volendam, Almere, Alphen aan den Rijn en verder. Het verraste de lector dat de populaire bestelbus ’s nachts vaak bij mensen thuis voor de deur staat, ook als ze werknemer zijn. Dat betekent dat de ‘laadvraag’ in wijken in de regio fors zal toenemen, daar waar schilders, bezorgers en monteurs wonen. Voor de Amsterdamse ‘zero emissie zone’ zijn 17.000 laadpalen nodig. 

Ploos waarschuwt: “Een stad als Amsterdam kan makkelijk roepen dat alles elektrisch wordt. Maar eigenlijk moet zij in overleg met regiogemeentes over verdeling van lusten, lasten en laadpalen.” Het onderzoek spitste zich toe op de wijde regio Amsterdam, maar geldt volgens Ploos ook voor andere grote steden.

Mondjesmaat besef

Het viel de onderzoekers op dat de omslag niet veel energie zal kosten, namelijk 2 tot 3 procent van het totaal verbruik. De reden is dat de meeste van de 30.000 bestelauto’s en 4000 vrachtwagens die de zero emissie zone in Amsterdam aandoen lokaal rijden. Wel raken sommige locaties, met name grote bedrijventerreinen in het havengebied, al aan hun maximale capaciteit. Daar kan zonne-energie uitkomst brengen.

Hoe zit het eigenlijk met het bewustzijn in de vervoersbranche over de noodzaak van overgaan naar e-rijden? “Die is er pas mondjesmaat”, zegt Ploos. “Pakketbezorgers zoals Post.nl, DHL en UPS voelen zich inmiddels verplicht om mee te doen. Bij grote bedrijven is het kwartje gevallen, maar bij het midden- en kleinbedrijf gebeurt te weinig. In de bouwsector komen er via aanbestedingen meer verplichtingen over aanvoer.”

Beeld Trouw

Trucks rijden vooral voor bouw en horeca, busjes voor bouw en facilitaire diensten. Ploos adviseert ondernemers niet één op één hun dieselbus te vervangen voor een e-versie. “Bedenk eerst hoe het gebruik is. Onder 300 kilo kan een vrachtfiets voordeliger zijn.” Het type ritten maakt veel uit, net als de omvang van de batterij: een grote die minder bijladen behoeft, is voordeliger. Soms is stroom laden tijdens het lossen of een werkpauze gunstig, maar duurt wel een half uur en het moet geen arbeidsloon kosten. Ook laadprijzen variëren: het duurst aan de snellaadpaal, het goedkoopst op een bedrijventerrein waar het grootverbruikerstarief geldt. “Een straat-laadpaal kan voor zakelijk gebruik duur uitpakken.”

Lees ook:

Hoe duurzaam is de stekkerauto?

Amsterdam wil in 2030 alleen nog maar elektrische auto’s laten rondrijden. Die zijn goed voor lucht en klimaat. Toch is er wel milieu-impact, door de accu’s en stroomproductie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden