null Beeld Silvia Hellingman / NatureToday.com
Beeld Silvia Hellingman / NatureToday.com

Jelles WeekdierMeikever

Keverman belandt in toevalstriootje

De meeste dieren zijn insecten en de meeste insecten zijn kevers. Er zijn naar schatting 400.000 soorten kevers, een kwart van het totale aantal diersoorten op aarde. Het valt op dat veel mensen kevers sympathiek vinden, zulks in tegenstelling tot andere insectengroepen als wespen, kakkerlakken en vliegen, die we vaak haten. Hoewel lieveheersbeestjes meedogenloze roofdieren zijn, laten kinderen ze rustig over hun arm lopen. Veel kevers zijn behoorlijk groot, het record staat op naam van de goliathkever met een lengte van 11 en een spanwijdte van wel 25 centimeter. Die soort behoort tot de familie der Scarabaeidae, de scarabeeën ofwel bladsprietkevers; in ons eigen land is daarvan de ­meikever een bekende vertegenwoordiger.

Meikevers (Melolontha melolontha) doen het dit jaar uitstekend. Ze hebben kennelijk weinig last gehad van de afgelopen drie droge zomers; het koude voorjaar heeft ervoor gezorgd dat ze wel pas eind mei massaal uit de grond kropen waar ze als larve en pop in hebben gebivakkeerd. Die larven of engerlingen leven drie tot vier jaar ondergronds en voeden zich liefst met de wortels van grassen. Dat kan een probleem opleveren wanneer die wortels toebehoren aan graan op een akker of aan de grasmat van een golfbaan of een voetbalveld. Meikevers werden in vroeger tijden daarom met graagte bestreden, een lastige klus omdat je de larven niet ziet zitten. Zodra echter de ontpopte kever is uitgevlogen, kan hij worden aangepakt.

Een mannetjeskever rook een vrouwtje en zag zijn kans schoon

Het leven van een volwassen meikever is ­helaas een kortstondige aangelegenheid. Wat ze moeten doen, is enkele weken flink eten, daarna paren, eitjes leggen en vervolgens zit het er weer op en gaan ze dood. Het is voor de voortplanting van belang dat de kevers elkaar vinden, en daartoe gebruiken de mannetjes twee geursporen: door de vrouwtjes afgescheiden feromomen en de geur van vers aangeknaagd eiken- of beukenblad. De naam bladsprietkevers van deze familie komt voort uit de eigenaardig gevormde sprieten op de kop van de dieren. De uiteinden ervan hebben de vorm van een klein boekje waarvan de blaadjes in een waaiervorm uiteenstaan. Dit zorgt voor een groot oppervlak dat is voorzien van geurreceptoren. De meikevermannetjes hebben per spriet zeven van zulke blaadjes; ze zijn zeer gevoelig voor geuren.

Soms gaat het een beetje mis, zo blijkt uit een bericht op Nature Today. Een mannetjeskever rook een vrouwtje en het vers door haar aangevreten blad, en zag zijn kans schoon. Hij had er echter niet op gerekend dat het vrouwtje al aan het paren was met een ander mannetje en besteeg vervolgens deze concurrent. Er ontstond zo ongewild een trio. De vraag dringt zich dan meteen op of dit nu een voorbeeld is van homoseksueel gedrag. Was deze meikever gay? Dat lijkt mij te vergezocht. ­Tenzij je werkelijk iedere vorm van amoureus contact tussen dezelfde geslachten als zodanig wilt duiden, was hier gewoon sprake van een vergissinkje. Dat neemt niet weg dat homoseksualiteit in het dierenrijk de gewoonste zaak van de wereld is. Er is ooit een dik boek over verschenen, ­Biological Exuberance: Animal Homosexuality and Natural Diversity van Bruce Bagemihl. Een ware eye-opener is dat.

Jelle Reumer is paleontoloog. Voor Trouw bespreekt hij iedere week een dier dat het nieuws haalt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden