RecensieBiodiversiteit

Kennis over biodiversiteit komt niet van Natuurmonumenten

Hij wilde, vertelt Jan van der Straaten per e-mail, ‘een zo compleet mogelijk boek maken over biodiversiteit’. Dat is wel gelukt. Van der Straaten stelde zichzelf onder meer de vraag hoe het te verklaren is dat het moeilijke begrip biodiversiteit zo snel ingeburgerd is geraakt in Nederland. Lag het aan de constante aandacht van dagbladen voor dit onderwerp? Of aan de informatiestroom van organisaties als Natuurmonumenten aan hun leden?

Natuurmonumenten kan zich in ieder geval niet op de borst kloppen als het gaat om het verbreiden van kennis over het verlies aan soorten planten en dieren, schrijft Van der Straaten in zijn rijk geïllustreerde, dikke pil ‘Bescherming van biodiversiteit, een weerbarstige uitdaging’. De natuurclub heeft het er in zijn ogen lelijk bij laten zitten.

De (kwaliteits-)kranten krijgen van hem een pluim: zij hebben in zijn ogen ‘adequaat, volledig en gedetailleerd’ over de bedreiging van de soorten in Nederland geschreven. Om tot die conclusie te komen analyseerde Van der Straaten, auteur van vele ‘groene’ boeken, de berichtgeving over biodiversiteit in Het Parool, Algemeen Dagblad, Trouw, NRC, De Telegraaf en de Volkskrant tussen 1988 en 2018. Hij vond bijna 1300 artikelen over biodiversiteit. De meeste in NRC, de Volkskrant en Trouw – in die volgorde. En amper in het Parool en de Telegraaf.

Natuurlijk bos met grote voorraad gebonden CO2 en grote biodiversiteit.Beeld Jaap Kuper.

Maar hij las ter vergelijking ook alle tussen 1992 en 2018 verschenen uitgaven van het clubblad voor de 700.000 leden van Natuurmonumenten, Puur Natuur (dat tot 2012 nog Natuurbehoud heette. Hij vond dertien artikelen, waarin het woord biodiversiteit voorkwam. “Als men dit vergelijkt met de Nederlandse dagbladen, kan men concluderen dat Natuurmonumenten geen rol van betekenis heeft gespeeld bij het ingeburgerd raken van het begrip biodiversiteit.”

Over de rol van pesticiden bij het verlies aan biodiversiteit schreef Natuurmonumenten vrijwel niet in het ledenblad, aldus Van der Straaten. “Het doet merkwaardig aan om in Puur Natuur in 2018 plotseling alarmerende berichten over insectenafname te lezen, terwijl er daarvoor geen enkele aandacht is besteed aan dit verschijnsel.” Juist afgelopen weekeinde maakte Natuurmonumenten bekend te gaan samenwerken met het Naturalis Biodiversity Center in Leiden ‘om de kennis over biodiversiteit onder Nederlanders te vergroten’.

Het boek van Jan van der Straaten biedt veel meer dan het voorgaande. De auteur behandelt in dit naslagwerk zowat alles rond het begrip biodiversiteit: de verdragen, de instituties, de wetten, de monitoring van soorten en ecosystemen, het (mest-)beleid. Kortom, een schat aan informatie over een van de meest prangende problemen van deze tijd.

Jan van der Straaten (met medewerking van Henk Sierdsema), ‘Bescherming van biodiversiteit, een weerbarstige uitdaging’, 312 blz, uitgeverij Pictures Publishers, €34,95.

Lees ook: 

‘Nederland moet grote stappen zetten om soorten te beschermen’

Minstens 30 procent van land en zee wereldwijd moet in het nieuwe decennium worden beschermd om massaal uitsterven van planten en dieren te vermijden. Dit staat in de ontwerptekst voor de VN-top over biodiversiteit die volgend jaar wordt gehouden.

Een nieuw biodiversiteitsplan: wie zorgt ervoor dat het deze keer wél slaagt?

Er is een Deltaplan Biodiversiteitsherstel. Goed nieuws voor de dwergstern, de egel en vele andere bedreigde dieren. Of toch niet? In 2005 was er ook al een ambitieus én haalbaar deltaplan, ook opgesteld mét de landbouw. En dat heeft niets opgeleverd.

Unieke megaklus: wetenschappers gaan álle planten, dieren, schimmels en algen in Nederland identificeren

Van wat er leeft in de Nederlandse natuur is nog maar een fractie bekend. Daar willen wetenschappers wat aan gaan doen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden