Kabinet akkoord met minder gaswinning en compensatie voor Groningers

Een gasveld bij het Groningse Loppersum.Beeld ANP

Het kabinet gaat de gaswinning in Groningen terugschroeven en de lusten en lasten van de winning eerlijker verdelen. VVD en PvdA hebben daar vandaag overeenstemming over bereikt.

Officieel is het akkoord nog niet. Komende vrijdag spreekt het kabinet over de winning in Groningen. Minister Henk Kamp van economische zaken wil voor die tijd met oppositiepartijen D66, ChristenUnie en SGP overleggen.

Het is nog niet duidelijk hoe ver Kamp de gaskraan dichtdraait. Ook over de omvang van de compensatie voor Groningen en de Groningers is nog geen duidelijkheid. Dichtdraaien van de kraan ligt gevoelig in Den Haag. Elk jaar levert de winning in Groningen 12 miljard euro op. Een deel van die inkomsten loopt het kabinet nu dus mis.

Momenteel vergoedt de staat de zichtbare schade aan huizen die het gevolg zijn van de gaswinning, maar als het aan onder meer D66, CDA, ChristenUnie, PVV en GroenLinks ligt, wordt ook gekeken naar compensatie van de niet-zichtbare gevolgen van de bevingen. Staatstoezicht op de Mijnen adviseerde eerder ook minder gas te winnen om de kans op en het risico van zwaardere aardbevingen te beperken. Mocht het kabinet zich houden aan het advies van de toezichthouder, dan moet de kraan voor 40 procent dicht.

Steeds grimmiger
In Groningen wordt de sfeer steeds grimmiger. Commissaris van de Koning in Groningen Max van den Berg roept actievoerders op om niet aan de installaties van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) te komen. De commissaris benadrukt dat het gevaarlijk is om plaatsen te betreden waar gas wordt gewonnen of opgeslagen. "Voor jezelf, maar ook voor anderen", zegt hij.

Volgens Van den Berg kunnen vernielingen de Groningse zaak schaden. "Het debat moet over de gaswinning gaan en niet over de middelen die worden gebruikt bij acties", stelt hij. Vanmorgen werden bij 't Zandt vijf putdeksels vernield. Onder die deksels zitten afsluiters van gasleidingen. Afgelopen zondag werd actievoerder John Lanting van Schokkend Groningen aangehouden nadat hij in diezelfde plaats een gat in een hek had gemaakt en een gaslocatie betrad.

Lanting is sceptisch over het bereikte akkoord. Hij wil eerst weten hoeveel geld er voor Groningen vrijkomt en wanneer. "En de gaswinning wordt verminderd? Met 5 procent zeker?! Ik word hier niet vrolijker van. We worden al jaren beduveld; dat is nu niet anders. Wat mij betreft gaan we gewoon door met actievoeren. Er kan zelfs nog wel een tandje bij.''

De Groninger Bodem Beweging (GBB) verklaarde vandaag bij een protestbijeenkomst in het dorp Doodstil de provincie Groningen onafhankelijk. Minister Kamp kan volgens de GBB de veiligheid van de Groningers op korte termijn niet waarborgen.

NAM zaait tweespalt
Oud-bestuurslid van de Stichting Oude Groninger Kerken Reint Wobbes zei gisteren in Trouw dat de NAM de onvrede voedt door de tweespalt te zaaien. Enerzijds is de maatschappij ruimhartig bij het vergoeden van kleine schades, maar bij grotere problemen gaat de NAM over tot langdurig soebatten over aanpak en kosten. "Mensen die snel compensatie krijgen roepen dat het allemaal best meevalt, waarbij ze vergeten wat hen is aangedaan. Want scheuren in je huis, onzekerheid over de volgende schok, daar heeft niemand om gevraagd."

"Vanaf het begin in 1959 zijn mensen die waarschuwden voor de gevaren van het boren belachelijk gemaakt," zegt Wobbes. Hij wijst op een ingezonden brief die vijftig jaar geleden in het Nieuwsblad van het Noorden verscheen. "Wij moeten denken aan bodemdaling na gaswinning", schreef de Groningse ingenieur en HTS-docent Willem Meiborg op 8 november 1963. Pas dertig jaar later erkende het bedrijf dat de gaswinning trillingen in de Groningse bodem tot gevolg had. Het schadefonds van honderd miljoen euro volgde vorig jaar.

GroenLinks opperde vandaag het plan om bedrijven die geld verdienen met de gaswinning meer te laten betalen."Shell en Exxon zijn jaren lang slapend rijk geworden van het Groningse gas", zegt Kamerlid Liesbeth van Tongeren. "Nu de winning fors teruggedraaid moet worden vanwege de veiligheid van de Groningers moeten deze bedrijven daar ook maximaal aan bijdragen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden