null Beeld

Groene gidsMiezerstraaltje

Is het ook lekker douchen onder een waterbesparende douchekop?

Minder water verbruiken is goed voor het milieu én voor de portemonnee. Op warm water bespaar je nog meer. Omdat de douche de grootste waterverslinder in huis is, ligt de aanschaf van een besparende douchekop voor de hand.

Maarten van Gestel

Een douchekop met een propeller erin die razendsnel ronddraait en ene soort tornado van water over je uitstort. Eentje die water afgewisseld met luchtstroompjes spuwt. En zelfs een douchecabine die je gebruikte douchewater reinigt en het opnieuw omhoog pompt, zoals bij een fontein. Talloze douchekoppen beloven om 20 tot 60 procent van het warmwatergebruik te besparen. Wie minder warm water verbruikt, bespaart op water en vooral op (duur) gas of stroom, waar de ketel op stookt. Goed voor het milieu, en voor de portemonnee. Doucht straks heel Nederland met een waterbesparende douchekop? En wat zijn de valkuilen als je er een wil aanschaffen?

Als het aan energie-expert Puk van Meegeren ligt, schaft elke Nederlander een waterbesparende douchekop aan. Hij is programmamanager bij voorlichtingsorganisatie Milieu Centraal. “Van al het warme water dat de gemiddelde Nederlander thuis gebruikt, is zo’n tachtig procent voor douchen.” Met name het verwarmen van douchewater is kostbaar. “Een waterbesparende douchekop bespaart vaak 20 procent warmwater, zonder dat je aan comfort verliest. Op jaarbasis scheelt dat je waarschijnlijk zo’n 60 euro. Of nog meer, als je nu bijvoorbeeld een regendouche hebt.”

Het internet staat vol met sciencefictionachtige duurzame douchekoppen: van de propellerstraal tot een soort mistkanon tot een straal die nog het meest uit een op hol geslagen tuinslang lijkt te komen.

Trap niet in elke mooi aanprijzing

Bij de meeste duurzame douchekoppen is het verschil met een normale douchekop nauwelijks te merken of te zien, zegt Van Meegeren. Grofweg komen twee types veel voor: douchekoppen die onder hogere druk dunnere straaltjes water afvuren en daardoor water besparen. En douchekoppen die in rap tempo heet water met stoomstootjes afwisselen. Volgens de cijfers van Milieu Centraal heeft ongeveer de helft van Nederland al een duurzame douchekop. Van Meegeren zelf ook. “Ik merk dat de druppels iets meer verneveld zijn, iets fijner. Ik ervaar het gewoon als lekker douchen, ben er helemaal blij mee.”

Wie een duurzame douchekop wil kopen, doet er goed aan om kritisch de verschillende modellen naast elkaar te houden en niet meteen in elke aanprijzing te trappen op de doos of productpagina. Veel douchekopfabrikanten promoten waterbesparende modellen met 30, 40 of 50 procent besparing. Milieu Centraal is kritisch. “Zo’n percentage hangt af van de vergelijking. Als je met een douchekop van veertig jaar oud vergelijkt of met een een regendouche kom je makkelijk op zo’n hoog getal.”

Wat zijn dan de feiten? Een standaard-douchekop gebruikt zo’n 9 liter water per minuut. De norm voor waterbesparende douchekoppen is maximaal 7,2 liter. Van Meegeren: “Wij vinden dat het aantal liters per minuut op de verpakking moet komen te staan in vergelijking tot een standaard-douchekop, zodat consumenten beter duurzaam kunnen kiezen.” Als je wil weten of jouw douchekop enigszins waterbesparend is, raadt Van Meegeren aan om, als het water op temperatuur is, hem een minuut op maximale stand in een emmer te hangen. “Als je dan boven de 7.2 liter uitkomt, kan je overwegen een duurzamere douchekop aan te schaffen.”

Maximaal vijf minuten

Bouwkundig ingenieur Peter Viveen, die op zijn vergelijkingssite verbouwkosten.com een duurzame douchetest publiceerde, raadt wel aan om waakzaam te zijn voor douchekoppen die te veel water besparen. “Als er echt een miezerstraaltje uit komt, loop je het risico dat je alsnog veel langer gaat douchen. Dat werkt averechts.” Dit ‘rebound-effect’ is vaker een risico bij een duurzame levensstijl: denken dat je minder verbruikt omdat je bijvoorbeeld een energiezuinig huis hebt, maar daardoor juist ongemerkt de thermostaat een tikje hoger zetten. Onderzoekers van de universiteiten van Tilburg en Maastricht publiceerden hier eerder over.

Ook Van Meegeren benadrukt dat een duurzame douchekop één ding is, maar dat het weinig zin heeft als je dan alsnog dagelijks tien minuten onder de douche staat. Zoals tandartsen aanraden om twee minuten te poetsen, zo adviseert Milieu Centraal om maximaal vijf minuten te douchen. Wie de tijd onder de douche al snel vergeet, kan een douche-zandlopertje gebruiken, of de Spotify-afspeellijst met doucheliedjes van Milieu Centraal, die allemaal minder dan vijf minuten duren. Maar dan moet je wel bereid zijn om jezelf in de vroege ochtend bloot te stellen aan de Zanger Rinus-hit Met Marloes onder de douche.

Wat als je liever in bad gaat? Een bad kost gemiddeld 120 liter water, ongeveer drie keer zoveel als een douche. “Uiteraard is het de keuze van mensen zelf”, zegt Van Meegeren. “Maar puur vanuit milieuoogpunt is het beter om dat niet meer dan eens per week te doen.”

Douchewater recyclen

Wie nog een stap verder wil gaan dan een duurzame douchekop, kan overwegen een recycledouche te nemen. Die filtert het gebruikte water met uv-licht en pompt het weer omhoog. Zo gebruik je maar 2 tot 3 liter nieuw warmwater per minuut. Badkamer- en wellnessondernemer René Betgem ontwikkelde zo’n douchesysteem, de Upfallshower, die hij op zijn website aanprijst als ‘de krachtigste en zuinigste douche ter wereld’. Zo’n douche kost wel zo’n vierduizend euro, exclusief installatiekosten. “Maar als je twee douchende pubers in huis hebt, haal je die kosten er zo uit”, zegt Betgem, die sinds 2014 zo’n duizend van deze systemen wist te verkopen, en komende jaren het buitenland hoopt te veroveren.

Ook is het mogelijk om een warmtewisselaar in de douche te installeren. Die gebruikt de warmte van het wegstromende water om het koude douchewater alvast op te warmen, wat ook energie bespaart. “Het wordt nog weinig toegepast maar is wel mooi duurzaam”, zegt bouwkundig ingenieur Peter Viveen, zeker als je toch gaat verbouwen.

Elke twee weken biedt deze rubriek, de Groene Gids, antwoorden op praktische vragen over het maken van duurzame keuzes. Heeft u zelf een vraag? Mail naar: groenegids.trouw@persgroep.net.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden