null Beeld

ColumnVincent wil Zon

Is een warmtepomp een slimme investering? Misschien moet je toch met iets simpelers beginnen

Een goede warmtepomp voor een wat oudere woning blijkt nog niet zo eenvoudig. Er zitten haken en ogen, en vooral ook veel euro's, aan. Dus misschien moet ik maar heel simpel beginnen: met een airco.

Vincent Dekker

Een maand geleden was een warmtepompdeskundige, Pieter Jan Duineveld, bij me op bezoek; ik schreef daar al eerder over. Hij heeft een offerte voor me opgesteld en wat hij al vreesde kwam uit: het werd me veel te kostbaar. Het was weliswaar topkwaliteit wat hij wilde leveren, en voor menig ander zou het wellicht wel de juiste keuze zijn, maar voor mij niet.

Dat ik niet de hoofdprijs wil betalen heeft twee redenen. Ten eerste weet ik niet hoe lang mijn vrouw en ik nog in ons huidige huis (kunnen) blijven wonen. We zijn beiden op een leeftijd waardoor we spoedig onze boosterprik kunnen verwachten, om maar eens wat te noemen. En als wij dit huis verkopen, dan wordt het bijna zeker afgebroken. Niet omdat het slecht is, maar omdat men tegenwoordig kasten van huizen wil hebben.

Zeven jaar

De tweede reden is van geheel andere aard. Ik heb het gevoel dat we met warmtepompen nu in de fase zitten waar zonnepanelen in 2012 of 2013 zaten: een snel groeiende belangstelling die tot een groeiende markt en daarmee dalende prijzen gaat leiden. Alleen al in mijn vriendenkring heb ik recent van zes mensen de vraag gekregen of een warmtepomp iets voor hun kan zijn. Mijn idee daarbij: als de terugverdientijd van een warmtepomp rond de zeven jaar ligt, gaan heel veel mensen overstag. Dat was bij zonnepanelen ook zo'n beetje het kantelpunt. Toen ik ze kocht was dat nog 13 jaar, maar drie jaar later kwam de zeven jaar in zicht en schoten de zonnepaneleninstallateurs als paddenstoelen uit de grond. Dus wil ik proberen de prijs van warmtepompen zover te laten dalen dat ook hier die zeven jaar in zicht komt. Dat lijkt me een prachtige uitdaging.

Dat is nog niet zo simpel. Al is de gasprijs nu zo hoog dat de terugverdientijd alleen al daardoor snel korter wordt. Maar ja, blijft de huidige twee euro per kubieke meter gas nog lang de norm? Ik gok van niet. Terug naar 75 cent zal het ook niet snel gaan, maar 1,00 of 1,25 euro lijkt me voor de komende jaren een reële gok. Dus moet voor iemand met een jaarverbruik van 1500 m3 gas, 1500 tot 1875 euro, een warmtepompsysteem liefst niet meer kosten dan 10.000 tot 13.000 euro.

Beluister ook onderstaande aflevering van de Wij Willen Zoncast over de warmtepomp.

Warmtepomp op zonnestroom

Bedenk daarbij dat je meer stroom gaat verbruiken. Een simpele rekensom is dat 1 m3 gas ongeveer 9 kWh aan warmte oplevert. Een warmtepomp maakt van 1 kwH stroom 3,5 tot 4,5 kWh warmte; ga veiligheidshalve uit van 4 kWh. Dus om 1500 m3 gas te vervangen, moet je op (1500x9)/4 = 3375 kWh aan stroom rekenen. Wat de prijs daarvan de komende jaren zal zijn, is ook ongewis. Ik gok even op 25 cent. Dan kost die 3375 kWh stroom dus 850 euro per jaar. Je bespaart 1500 tot 1875 euro op gas, maar de netto besparing wordt dan dus ‘slechts’ 650 tot 1025 euro per jaar.

Slimmer is om aan je warmtepompsysteem zonnepanelen toe te voegen, dan weet je zeker dat je stroomprijs niet hoger wordt maar eerder lager. Een systeem dat 3375 kWh per jaar levert, kun je voor zo'n 4500 euro laten installeren. Een systeem waarmee je én van het gas afgaat én dat je stroomrekening niet omhoog jaagt, mag bij 1500 m3 gas per jaar zoals boven gezegd 10.000 tot 13.000 euro kosten. Met 4500 voor de zonnepanelen mag de warmtepomp dan nog 5500 tot 8500 euro kosten. Geïnstalleerd en al.

Thuisbaas

Die 5500 euro kunnen we vergeten. Maar die 8500, tja, daar heb ik nog hoop op. Er zijn al veel redelijk goedkope warmtepompen met bijbehorende buffervaten die daar flink onder zitten, zeker als je de subsidie verrekent. Maar: dan heb je het nog niet geïnstalleerd. En als je zoals ik een ouder huis hebt, zul je wellicht een zogeheten hoge-temperatuur warmtepomp nodig hebben, en die verbruikt flink meer stroom. Dan kun je daar weer extra zonnepanelen voor aanschaffen, maar die zijn ook niet gratis.

Kortom: het is nog flink puzzelen om een oud huis betaalbaar van het gas af te halen. Met dat in het achterhoofd heb ik Thuisbaas gevraagd wat zij er van denken. Thuisbaas is een organisatie die bij Urgenda hoort en die huizen zo snel mogelijk van het gas af wil halen. Afgelopen vrijdag was Juke Westendorp, energieadviseur bij Thuisbaas, bij me op bezoek.

Een vloermodel warmtepomp, beter bekend als airco, die mijn woonkamer voor een redelijke prijs zou kunnen verwarmen en koelen. Beeld Daikin
Een vloermodel warmtepomp, beter bekend als airco, die mijn woonkamer voor een redelijke prijs zou kunnen verwarmen en koelen.Beeld Daikin

Airco als begin

Ook Juke kon mij niet meteen een zeven-jaar-terugverdientijd-warmtepompsysteem beloven. Maar al brainstormend kwamen we wel op een ander idee, dat me al eens door een attente lezer was voorgehouden: de airco. "Wij noemen die liever een lucht-lucht-warmtepomp”, verbeterde Juke mij met een glimlach. Die verwarmt niet het cv-water, maar blaast warme lucht direct de kamer in. Dat vergt minder kWh aan stroom voor dezelfde hoeveelheid warmte omdat je de omzetting van warme lucht naar warm cv-water niet hebt. En de lucht hoeft ook niet opgewarmd te worden naar pakweg 60 graden, zoals bij cv-water. Hoe hoger de gewenste temperatuur, hoe harder een pomp moet werken en hoe meer verlies je daarbij hebt.

Een airco die mijn woonkamer redelijk warm kan krijgen, hoeft geïnstalleerd niet meer te kosten dan zo'n 1200 euro, denkt Juke. En als het te koud wordt, schakel ik uiteraard alsnog de cv bij. Maar in voor- en najaar heb ik dan wellicht al genoeg aan de airco en kan de cv uit blijven. Als dat in de praktijk gaat werken, kan ik over een jaar, als er tal van nieuwe, verbeterde warmtepompen op de markt komen (daarover spoedig meer) wellicht overstappen op een lage-temperatuur warmtepomp. Mocht de airco dan niet meer nodig zijn: geen nood, hij is ook handig in de steeds warmer wordende zomers.

Juke en ik gaan de komende weken rekenen. Rond Kerst meld ik u dan misschien dat ik voor begin januari mijn airco heb besteld...

In zijn weblog ‘Vincent wil zon’ belicht Vincent Dekker innovaties en ontwikkelingen op het gebied van groene energie, dichtbij en ver van huis. Lees meer afleveringen op trouw.nl/vincentwilzon. Vincent Dekker heeft nu ook podcast, onder meer over warmtepompen - beluister die via deze link of zoek hem op via de bekende kanalen.

Lees ook:

De warmtepomp is hot, maar loop ik er zelf ook echt warm voor?

De gasprijzen rijzen de pan uit; nou, zeg maar gerust: exploderen. Dus alle reden om van het gas af te willen. De warmtepomp is nu hot. Ik heb die wens al langer. Maar wordt het voor mij nu ook dé oplossing?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden