Reportage Kenia

In Kenia kun je tegenwoordig verantwoord op all-in safari

De Ololo lodge in Kenia Beeld Karim Kara

De Australische eigenaar van de Keniaanse Ololo Lodge doet haar best om de plaatselijke bevolking mee te laten profiteren van haar toeristische onderneming.

“We zijn zo veel mogelijk zelfvoorzienend”, vertelt de Australische eigenaresse Joanna Chapman van Ololo Lodge, op het terras met uitzicht op het natuurgebied. “We verbouwen de meeste van onze groente. We hebben kippen voor de leg en de slacht en Joyce, onze Friese koe, geeft voldoende melk voor het personeel en de gasten. Ook maken we onze eigen meubels.”

Een legertje van 35 werknemers draagt de zorg voor 40 toeristen als de lodge is volgeboekt. Er zijn kamers te verzorgen, er is eten klaar te maken en de maaltijden moeten geserveerd worden. Vijf gidsen leiden de gasten in terreinwagens door het park.

Organische landbouw

Een van die werknemers is Thomas Abele. Trots toont hij de groentetuin waar venkel, courgettes, tomaten en een hele serie andere groenten en fruit groeien. “Meneer Chapman was boer in Australië en die heeft een hoop nieuwe ideeën geïntroduceerd. We zijn nu bezig om ons certificaat voor organische landbouw te krijgen. Wat ik hier heb opgestoken pas ik thuis op mijn eigen akkertje toe”, vertelt Abele tegen het constante achtergrondgeluid van gekakel en gekwaak van kippen, ganzen, eenden en kalkoenen.

Ololo Lodge is een charmant toeristenparadijs aan de rand van het Nairobi nationale wildpark. Aan de andere kant van de Mbagathi rivier die langs de accommodatie stroomt, leven onder meer leeuwen, neushoorns, giraffen, diverse antilopensoorten en bavianen. Gasten uit alle delen van de wereld komen hier voor hun all-inclusive safari in het reservaat om wilde dieren in hun natuurlijke omgeving te bekijken.

Zagen en schaven

Om het verblijf van toeristen zo aangenaam mogelijk te maken is een hele organisatie nodig. Ook al ligt Ololo slechts zo’n dertig kilometer verwijderd van het stadscentrum van Nairobi, toch neemt de aanvoer van goederen minimaal anderhalf uur in beslag. De toegangsweg is grotendeels niet geasfalteerd, vol met ­gaten en kuilen. De route door het park is weliswaar korter maar is ­alleen voor toeristen.

Dicht bij de moestuin staat de timmerwerkplaats, waar vier mannen in overalls hameren, zagen en schaven. Een mahoniehouten lange eettafel is bijna klaar en Peter Ochieng legt de laatste hand aan een kastje. “Mevrouw Chapman is binnenhuisarchitecte en zij brengt ons voorbeelden die wij kopiëren. Ik ben mijn hele leven al timmerman en werkte altijd met spijkers, maar die gebruiken we hier niet. Wij maken onze houtverbindingen op de oude, traditionele manier. Dat is veel mooier.”

Uitzicht op wildpark vanuit de lodge. Beeld Karim Kara

Werkverschaffing

De originele constructies van de lodge dateren uit de jaren vijftig van de vorige eeuw. Ololo is zo veel mogelijk in de oude staat gerenoveerd in combinatie met moderne voorzieningen. Zes jaar is eraan gewerkt voordat drie jaar geleden de eerste gasten werden verwelkomd. “De eigenaren doen aan werkverschaffing. Ze zouden ook hun etenswaren en meubels in Nairobi kunnen kopen maar geven er de voorkeur aan om alles in eigen beheer te houden en meer mensen in dienst te nemen”, zegt Peter Losike, hoofd van de beveiliging. Hij werkt er al negen jaar en sinds kort is zijn dochter kok in de keuken.

De werknemers komen uit verschillende delen van Kenia maar ook uit het nabijgelegen stadje Ongata Rongai. Het land kampt met een grote werkloosheid. Een baan ­krijgen betekent niet alleen een ­inkomen voor het gezin maar ook worden dan vaak neven en nichten, ooms en tantes financieel ondersteund.

Controle

“Het toerisme is veranderd. ­Terecht willen gasten tegenwoordig weten of bestemmingen ook een sociale verantwoordelijkheid op zich hebben genomen. Toeristen willen niet alleen vertroeteld worden maar ook zien hoe er met personeel en het milieu omgesprongen wordt”, meent Chapman. Ze voegt eraan toe dat het haar goed uitkomt want ze houdt liever de controle over zo veel mogelijk aspecten van de lodge.

Haar nieuwste plan is een winkel voor lokale kunst. “Er is een weverij in de buurt die mooie dingen maakt. Het liefst zou ik zo’n wever in dienst willen nemen. Dan kunnen onze gasten niet alleen een rondleiding krijgen langs de moestuin en de werkplaats, maar ook zien hoe in ­Kenia wordt gewoven.”

Eerst wild spotten, dan naar het strand

Voor het eerst ontving Kenia vorig jaar meer dan 2 miljoen toeristen. Een stijging van 33 procent in vergelijking met 2017, wat een onrustig verkiezingsjaar was. De groei brengt de inkomsten uit de sector op anderhalf miljard euro per jaar. De bestemming Kenia is vooral gebaseerd op all-in safari-vakanties in afgelegen wildreservaten. Daaraan wordt meestal een bezoek gekoppeld aan de stranden langs de Indische Oceaan

In de file voor een gnoe

Toerisme is voor Kenia de op een na grootste inkomstenbron in buitenlandse valuta. Hotelaccommodaties zijn vooral te vinden langs de kust met de Indische Oceaan, in de wildparken en in hoofdstad Nairobi, een knooppunt voor internationale conferenties. Accommodaties zijn zowel eigendom van Keniaanse als buitenlandse bedrijven.

Kenya Wildlife Service (KWS) is een semi-overheidsorgaan dat nationale wildparken en de flora en fauna daarin beheert. KWS heeft in nationale­­ parken plaatsen aange­wezen waar lodges kunnen worden geëxploiteerd op lease-basis. Daarvoor­­ komen ook buitenlandse bedrijven in aanmerking. De uitbaters moeten zich houden aan strenge regels­­ voor milieu, de omgang met dieren en het afdragen van entreegelden­­ van bezoekers.

Een uitzondering is het beroemde Maasai Mara-natuurreservaat dat eigendom is van het gewest Narok. KWS draagt zorg voor het wildpark, maar het gewestbestuur besluit wie er een lodge kan leasen. Ook hier kunnen, naast Kenianen, buitenlanders een bod doen.

Terreinwagens

Het gewest Narok heeft in 2017 een stop gezet op het aantal lodges. Lange tijd was er sprake van een wildgroei aan onderkomens. Het was een lucratieve inkomstenbron voor het gewest, maar leidde ook tot files van terreinwagens in het natuurreservaat. De voertuigen verzamelden zich op bepaalde plaatsen om toeristen een gespot dier te laten zien; dat is stressvol voor dieren en slecht voor de natuur omdat chauffeurs vaak buiten de paden reden­­.

De interesse van buitenlandse bedrijven om hotels langs de kust te bezitten is de laatste jaren overigens afgenomen. De reden: enkele ontvoeringen van buitenlandse bezoekers door de Somalische terreurorganisatie Al Shabaab. Ook het geweld waarmee verkiezingen in Kenia vaak gepaard gaan, speelt mee.

Gesjoemel

De enige grond die niet door buitenlanders kan worden gekocht of geleased ligt in landbouwgebieden waaronder ook weidegronden vallen. Het exclusieve recht daarop is voor Kenianen.

Grondbezit in Kenia zorgt nogal eens voor problemen. Iedereen wil een stuk land bezitten en er wordt regelmatig gesjoemeld met eigendomspapieren. Buitenlanders (privépersonen, maar ook toeristische bedrijven) zijn daar in sommige gevallen de dupe van geworden. Rechtbanken hebben de handen vol aan zaken rondom land.

Lees ook:

In Nairobi is alles te verkrijgen, maar wel namaak

Door de groeiende middenklasse geven inwoners van de Keniaanse hoofdstad Nairobi meer uit aan hun uiterlijk. Ze kopen nepproducten, maar ze lopen daardoor wel allerlei risico’s.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden