Klimaat

In een week van min 15 naar zonnig lenteweer, kan de natuur dat wel aan?

Een sneeuwklokje. Omdat planten onder hun isolerende sneeuwdekje nu kwijt zijn, gaan ze eerder bloeien. Beeld ANP
Een sneeuwklokje. Omdat planten onder hun isolerende sneeuwdekje nu kwijt zijn, gaan ze eerder bloeien.Beeld ANP

Binnen een week van stevige vrieskou en sneeuw naar temperaturen boven de 10 graden, komend weekend. Hoe reageert de natuur hierop?

De sneeuw heeft plaatsgemaakt voor groen gras en witte knopjes van sneeuwklokjes komen tevoorschijn. Komend weekend stijgt het kwik mogelijk zelfs naar 15 graden. En het is pas midden februari. We liggen voor op schema, aldus bioloog Arnold van Vliet van de Wageningen Universiteit. “De temperatuur was de hele winter al hoger dan voorgaande jaren. Met de vorst is dat even gepauzeerd. En nu warmt alles snel weer op.” 

Hierdoor komen nu allerlei planten en dieren tevoorschijn die veilig verscholen zaten onder de sneeuw. “Ze hebben een isolerend sneeuwdekentje gehad. Dat beschermde de wortels en zaden van planten, waardoor ze nu snel tot ontwikkeling komen.”

De snelle temperatuurstijging kan problematisch zijn voor sommige soorten. “De natuur van de lente komt tot leven, maar de komende maand kan het best nog eens hard gaan vriezen.” Dieren kunnen met deze warmte te vroeg uit hun winterslaap of beschutting komen. 

De eerste vlinders zien we op korte termijn al fladderen

Vlinders zijn hiervan een goed voorbeeld, zegt Van Vliet. Hij verwacht dat we de eerste vlindersoorten, zoals de citroenvlinder en dagpauwoog, op korte termijn al rond zien fladderen. “Ze zijn kwetsbaar als het weer koud wordt. Ze voeden zich met de nectar van bloemen, waarvan waarschijnlijk niet alle soorten de kou overleefden.” Een eventuele nieuwe vorstperiode zullen de ondervoede vlinders dan mogelijk niet overleven.

Wie nu naar buiten kijkt, ziet het gras weer groeien omdat de bodemtemperatuur weer stijgt. Sneeuwklokjes, speenkruid en gele kornoelje geven de natuur dan subtiel, maar rap kleur. Leuk om te zien natuurlijk, de natuur in bloei, maar de snelle opwarming brengt dat mooie groen juist in gevaar, stelt Van Vliet. “Dan groeit het gras te snel en gaan we nog eerder maaien.” Kwetsbare jonge plantjes leggen dan het loodje en insecten hebben juist baat bij terughoudend maaien.

Lees ook:

De wereld stevent af op opwarming van ruim 3 graden

De klimaatboodschap van VN-organisatie Unep is uiterst zorgelijk. Landen doen onvoldoende om gevaarlijke opwarming tegen te gaan, ook in de herstelplannen na Covid.

Winterhooikoorst: niezen met kerst

Het is december, maar voor de natuur lijkt de lente al aangebroken. Met de els en hazelaar die in bloei staan, staat de hooikoorts voor de deur. Winterhooikoorts.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden