In een dag de wereld rond

Beeld Hinke Hamer

NATUURTOCHT - Voor een fietstocht van Moskou naar Amerika hoeft u geen maanden uit te trekken. Sterker, via Canada en Willemstad bent u er binnen een dag.

Vandaag had ik naar De Hel kunnen fietsen. Of naar de Sahara.

Het werd Amerika en ik begon in Moskou.

Dat is niet niks, nee.

Gelukkig hoef ik er de landsgrenzen niet voor over. Moskou en Amerika liggen gewoon in Noord-Nederland en de fietstocht die beide plekken met elkaar verbindt staat beschreven in de fietsgids 'Fietsen rond de wereld in Nederland' van journalist Flip van Doorn en fotograaf Piet Hermans.

Samen gingen zij op zoek naar buitenlandse plaatsnamen in Nederland. Aanvankelijk met de auto en later met de fiets, toen de dijk bij het Noord-Hollandse Sint Maarten te smal bleek voor de auto.

In hun boek beschrijven de auteurs negen etappes, met als begin- en eindpunt - hoe kan het ook anders - Hotel De Wereld in Wageningen. Wie een etappe voltooit, ontvangt een stempel in zijn fietsboek, want zonder paspoort geen wereldreis.

Nederland kent flink veel buitenlandse plaatsen. Sommige daarvan ontstonden toevallig, zoals het Friese Zurich, dat een verbastering is van het Friese Zuderinghe. Andere zijn wel degelijk vernoemd naar een plek elders ter wereld. Dat geldt ook voor Moskou, dat net onder het Friese Wijnjewoude ligt en waar ik deze fietstocht begin.

Naar verluidt woonde hier aan het einde van de 18de eeuw een kroegbaas genaamd Peter (of Pieter) Blaauw. Hij noemde het buurtschap aan de oostelijke zijde van de Opsterlandse Compagnonsvaart naar zichzelf: Petersburg. Een grapjas aan de overkant van het water noemde de paar huizen aan zíjn kant van de vaart Moskou. De buurtschap Klein Groningen, vlak naast Moskou, is volgens de overlevering bedacht door een Groninger met heimwee.

Flip van Doorn dook voor zijn fietsgids in de literatuur, op zoek naar de verhalen achter de naamgeving van buitenlandse plaatsen. Ook sprak hij ter plekke met bewoners. Hij ontdekte dat een buurtschap bij Hoogeveen Siberië heet omdat men het er vaak koud vond en leerde dat het Helspaed in Friesland weliswaar aan een doodlopende weg ligt, maar dat de buurtschap De Hel niets met verdoemenis van doen heeft.

Waar hij niet achter kwam - een psycholoog met kennis van zaken mag zich melden - is wat toch de aantrekkingskracht is van plaatsnaambordjes met buitenlandse plaatsnamen. Want die bestaat. Aan de rand van natuurgebied De Weerribben in Overijssel staan toeristen 's zomers in de rij om met het bordje 'Nederland' op de foto te gaan. Het zit tegenwoordig stevig vastgeschroefd, want het werd met enige regelmaat ontvreemd.

Vaak was het, ontdekte Van Doorn, naamloos nieuw land dat een buitenlandse plaatsnaam kreeg. Dikwijls gaat het om kleine gehuchten of buurtschappen. Twee huizen en een ANWB-paddenstoel in Zuid-Drenthe heten Marokko, nadat de postbode een buurtbewoonster vroeg of ze alsjeblieft een adres wilde verzinnen, omdat hij niet wist waar hij met haar post naartoe moest.

Niet alle buitenlandse plekken in Nederland hebben evenveel allure. Door Egypte, bij Veendam, moet je je heen worstelen, want dat ligt aan een grijs industrieterrein. De wegen die de locaties met elkaar verbinden, zijn wél bijna zonder uitzondering mooi. De plaatsnaambordjes, zegt Flip van Doorn, zijn niet meer dan een Leitmotiv - een excuus om Nederland eens van een andere kant te bekijken.

Ik fiets van Moskou, langs garage Bethlehem, naar Canada, een weg ten noorden van het Aekingameer. Een waterig zonnetje kleurt het meer, aan de overkant groeien naaldbomen, twee ruiters laten hun paarden drinken - het meer bij Canada is per ongeluk op Canada gaan lijken.

Net als Veenhuizen, dat vroeger kaal, leeg en verlaten was en daarom Hollands Siberië werd genoemd. Om er te komen moet ik het Kolonieveld Fochtelooërveen oversteken. Met een frisse noordwestenwind is het makkelijk inleven, in Siberië. Je zou afstappen als je niet wist dat je aan het einde van de etappe een stempel in je paspoort kreeg.

Het laatste stuk van mijn tocht gaat weer flink tegen de wind in, maar dat is goed voor het heldhaftige gevoel, bij aankomst in Amerika. Daar, bij recreatiecentrum Ronostrand, kan ik mijn stempel ophalen. Trots toon ik aan de balie mijn fietsgids met stempelkaart. Ja mevrouw, helemaal uit Moskou.

Rond de wereld

Het boek 'Fietsen rond de wereld in Nederland - Deel 1: Noord' verscheen vorig jaar bij uitgeverij Terra Lannoo. Eind 2012 verschijnt deel 2, door Zuid-Nederland. Op internet staan alvast de etappeplaatsen van deel 2 www.fietsenronddewereld.nl

Het oordeel

De route, met een totale lengte van 1768 kilometer, is opgeknipt in negen etappes, variërend in lengte van 78 tot 318 kilometer. Na elke etappe is een stempel te verdienen. Flip van Doorn moedigt de fietser overigens aan zelf de route aan te passen. Dat kan eenvoudig, de fietstocht is gebaseerd op het fietsknooppuntennetwerk.

De wegen waarlangs de tocht voert zijn dus prima, de omgeving is gevarieerd en verdwalen is er niet bij. Enige minpunt is dat de begin- en eindpunten van de verschillende etappes niet gemakkelijk met het openbaar vervoer te bereiken zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden