De Wondere Vogelwereld van O.C. HooymeijerIberische Olijfkraak

Iberische Olijfkraak bestookt zijn vijand met spervuur van olijfpitten

Iberische Olijfkraak. Beeld O.C. Hooymeijer
Iberische Olijfkraak.Beeld O.C. Hooymeijer

Iberische Olijfkraak Croqius ibericus L 32 cm

Vrij algemeen, doch zeer plaatselijke bewoner van de uitgestrekte droge velden van de mediterrane landen. Komt voor in drie, qua uiterlijk niet te onderscheiden subspecies, de Griekse, de Italiaanse en de Franse vorm. (Croqius ellada, Croquis sardinias, Croquis gallius). Alleen in broedtijd valt vast te stellen welke ondersoort wordt waargenomen, daar de Olijfkraak dan altijd zijn oorspronkelijke biotoop opzoekt, teneinde voor nageslacht te zorgen.

Algemene kleur van verenpak varieert van okerbruin naar zandgeel, echter altijd met de karakteristieke donkere zwarte, soms zelfs naar purper gaande vlekken en strepen. Zie forse grijze snavel met bovengelegen, opstaand ‘borsteltje’. Gedrongen postuur met in verhouding redelijk korte staart.

Vijf stuks per seconde

Nest een van klei of leem opgebouwde toren met rondom een voorraad olijven. Deze vormen gedurende het broeden en na het uitkomen van de 4 à 5 eieren het hoofdmenu voor zowel de zorgende oudervogels als de jonge Kraakjes. De ‘uitgespuugde’ olijfpitten zijn een belangrijk aspect in de verdediging van het nest tegen eventuele predatoren. Bij dreigend gevaar pikt de Olijfkraak een twintig- tot dertigtal pitten op, om in de aan beide zijden van de kop gelegen wangzakken op te slaan. Door middel van de cilindrische veerspier wordt de ‘drukzak’ opgepompt, waardoor de pitten als een waar spervuur van vijf stuks per seconde over een afstand van wel 30 meter op de vijand afgevuurd kunnen worden. Voor vijanden als slangen, woestijnratten en zelfs grotere aanvallers als vos, lynx en verwilderde honden en huiskatten kunnen de afgeschoten pitten zeer pijnlijk en in veel gevallen dodelijk zijn.

null Beeld O.C. Hooymeijer
Beeld O.C. Hooymeijer

Sinds de olijventeelt wordt geteisterd door de xyella fastiosa-bacterie, waardoor miljoenen vaak eeuwenoude olijfbomen afgestorven zijn én de drastische maatregelen om preventief hele boomgaarden te kappen om plaats te maken voor avocado- en sojaplantages, is het leefgebied van de Olijfkraak aanzienlijk verkleind en is het aantal succesvolle broedgevallen schrikbarend afgenomen.

Volksvogelwijsheid:

Herkomst: Italië (Sicilië) “Il Cuerpo su suo nido ette uno volare pron pericolissimo!
Vertaling: “Een broedende Kraak gaat men beter uit de weg!”

Iedere week beschrijft O.C. Hooymeijer een vogel die aan zijn brein is ontsproten. Eerdere afleveringen in de serie ‘De Wondere vogelwereld van O.C. Hooymeijer’ leest u hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden