ColumnVincent wil zon

Hoe zonnepalen in Engeland ook 's nachts extra stroom opleverden

Een zonneweide in East Sussex, iets ten zuiden van Londen, heeft vorige maand het Britse elektriciteitsnet ook 's nachts extra stroom bezorgd. De ‘truc’ heeft weinig geld gekost en moet ook op andere plaatsen toepasbaar zijn. Bijvoorbeeld in mijn mooie Bergen?

Nee, ik ga hier niet beweren dat zonnepanelen ook in de donkerste nacht stroom opwekken. Al zou dat in deze tijd van veel nepnieuws over duurzame energie best een leuke tegenhanger zijn, maar dit terzijde. Toch heeft  een zonneweide in Engeland begin november midden in de nacht extra bruikbare stroom opgeleverd. De omvormers zijn namelijk ingezet bij het verminderen van zogeheten blindstroom.

Blindstroom is een soort 'vervuiling’ van het stroomnet die er voor zorgt dat je niet alle stroom die geleverd wordt ook daadwerkelijk kunt gebruiken om bijvoorbeeld een motor te laten draaien of lampen te laten branden. Het is een wat technische kwestie die ik hier in uiterst versimpelde vorm hoop uit te leggen. 

Twee golven naast elkaar

Als een centrale, windmolen of zonneweide stroom opwekt, krijgt die stroom een bepaalde spanning. Bij ons is dat 230 Volt. We hebben wisselstroom, wat betekent dat de stroom wisselt tussen plus- en min-spanning. Als je die wisseling voorstelt in een grafiek, zie je een mooie golfbeweging. Naast deze golf heb je ook nog een golf die de hoeveelheid stroom weergeeft. Als het goed is, lopen die twee golven exact gelijk.

Het is echter al heel snel niet meer perfect. Door bijvoorbeeld machines en oude ledlampen kan de spanning wat gaan fluctueren en dan gaan de twee golven een beetje ongelijk lopen. Naarmate ze meer uit de pas lopen, is een groter deel van de stroom op het net voor andere machines niet meer bruikbaar. Dit deel kan makkelijk oplopen naar 5 of 10 procent en wordt dus blindstroom genoemd. De gebruiker kan vervolgens slechts 95 of 90 procent van de stroom die over het net gaat echt benutten. Dat betekent ook dat het net een 5 tot 10 procent hogere capaciteit moet hebben dan je zonder blindstroom nodig zou hebben. Dat kan weer tot kostbare investeringen in netverzwaring leiden.

Kostbaar herstel

Met technische voorzieningen in het stroomnet kun je die vervuiling, die blindstroom, weer corrigeren. Maar naarmate we meer stroom gaan gebruiken, wordt dit een steeds kostbaarder oplossing. Tenzij je daarvoor apparaten kunt gebruiken die je toch al hebt, dachten ze bij Lightsource, het grootste zonneweidebedrijf van Europa, dat inmiddels onderdeel is van oliegigant BP. 

Die apparaten van Lightsource BP zijn de omvormers bij hun zonneweides. Drie jaar geleden begonnen ze het idee samen met de Britse netbeheerder National Grid ESO uit te werken en nu blijkt het in de praktijk dus toepasbaar.  Als in de nacht de spanning van het net iets te hoog of te laag wordt,  schakelen de omvormers binnen een paar seconden in om de spanning weer op de gewenste 230 Volt terug te brengen.

Goedkope aanpassing

De omvormers zetten overdag de gelijkstroom die zonnepanelen produceren om in 230 Volt ‘schone’ wisselstroom en zetten die op het net.  ’s Nachts kunnen ze de vervuilde stroom die via het net binnenkomt weer opgeschoond terugsturen. Daarvoor volstaat een vrij goedkope aanpassing van de  apparaten, aldus Lightsource. 

Het bedrijf gaat vanaf volgend jaar een commerciële dienst  van zijn ‘stroom-opschoning’ maken. Dat betekent extra inkomsten voor de zonneweides en minder uitgaven aan onnodige elektriciteitsproductie en netverzwaring. Dat lijkt me ook een mooie combinatie voor Nederlandse zonneweides, om te beginnen in mijn groene Bergen.

In zijn weblog ‘Vincent wil zon’ belicht Vincent Dekker innovaties en ontwikkelingen op het gebied van groene energie, dichtbij en ver van huis. Lees meer afleveringen op trouw.nl/vincentwilzon.

Lees ook:

Een ‘zonneweide’ in het IJsselmeer is effectiever dan vijf windparken in de Noordzee

Een ‘zonneweide’ in het IJsselmeer kan meer stroom opwekken dan de vijf enorme windparken die de komende tien jaar gebouwd gaan worden in de Noordzee. Als Nederland snel kolencentrales moet sluiten vanwege de CO2-uitstoot, dan levert zo’n drijvend zonnepanelenpark wellicht bijna net zo snel de vervangende groene stroom.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden