Stikstofuitspraak

Het stikstofvonnis blijkt duizenden bouwprojecten te raken

Beeld Suzan Hijink

Nederland moet de natuur beter beschermen tegen stikstof. Dat oordeel van de Raad van State blijkt duizenden bouwplannen te raken.

Er bestaat grote onduidelijkheid over een nieuwe aanpak van stikstof in Nederland. Gemeenten en provincies tasten in het duister over wat zij aan moeten met plannen voor activiteiten in de buurt van natuurgebieden. Die activiteiten variëren van woningbouw tot uitbreiding van veehouderijen en verbreding van wegen. De Raad van State oordeelde drie maanden geleden dat de Nederlandse methode om de stikstofuitstoot van zulke projecten te compenseren in strijd is met de wet. Sindsdien kunnen er geen nieuwe vergunningen verleend worden. Niet minder dan 18 duizend projecten staan nu in de wacht, bevestigen Haagse bronnen.

Dat aantal komt uit een rondgang die in opdracht van minister Schouten (landbouw en natuur, ChristenUnie) is gemaakt langs gemeenten en provincies. Eerder was al duidelijk welke projecten van het Rijk worden geraakt door het stikstofvonnis. Zo gaat op een aantal snelwegen de maximumsnelheid omlaag, om zo te zorgen voor minder uitstoot van stikstof. Vliegveld Lelystad kan zonder stikstofmaatregelen niet open, de A27 niet verbreed. Minister Schouten komt naar verwachting volgende week met de nieuwste stand van zaken rond de aanpak van stikstof.

Gemeenten en provincies zijn ondertussen veroordeeld tot nietsdoen. Een woordvoerder van de gemeente Rotterdam laat weten dat er in de eerste plaats behoefte is aan een nieuwe rekenmethode die inzichtelijk maakt hoeveel stikstofuitstoot een bouwproject zal veroorzaken. De oude rekenmethode is vandaag buiten gebruik gesteld. Het Rijk en de provincies hebben de invoering van een nieuwe rekenmethode, die gepland stond voor zondag, voor onbepaalde tijd uitgesteld.

De echt moeilijke gevallen blijven over

Verder willen de lokale en regionale overheden weten wat zij moeten doen als uit de berekeningen blijkt dat een bouwproject de stikstofnormen zal overschrijden. Moet de bouwer dan compensatiemaatregelen nemen? En welke dan? Zolang dat onduidelijk is, kan bijvoorbeeld in Assen een nieuwbouwproject voor 500 woningen in de buurt van natuurgebied Fochteloerveld niet van start.

Een woordvoerder van minister Schouten wijst erop dat niet álle bouwprojecten die nu in de wachtkamer staan door het stikstofvonnis ook echt van de baan zijn. Van een aantal zal waarschijnlijk blijken dat hun stikstofuitstoot binnen de perken blijft. Andere plannen zullen in gewijzigde vorm wellicht door kunnen gaan. 

Dan blijven de echt moeilijke gevallen over, de projecten die zorgen voor een duidelijke overschrijding van de wettelijke stikstofnormen. Die zullen bestuurders en politici voor een dilemma plaatsen. Als zij instemmen met de extra uitstoot van bijvoorbeeld een nieuwe snelweg zal er elders juist stikstof gereduceerd moeten worden. Want de totale hoeveelheid stikstof in de natuur mag niet toenemen: Nederland moet zorgen voor een “goede staat van instandhouding” van natuurgebieden, aldus de Raad van State.

De snelweg A27 bij Utrecht. Verbreding ervan kan na het stikstofvonnis van de Raad van State voorlopig niet doorgaan. Beeld Rob Huibers

Volgens de Nijmeegse milieuorganisatie Mobilisation for the Environment, die de Nederlandse stikstofaanpak met succes aanvocht bij de Raad van State, is de eenvoudigste uitweg een forse reductie van de veestapel. Veehouderij is namelijk de voornaamste bron van stikstofuitstoot. Een fikse vermindering van het aantal koeien, varkens, kippen en geiten zou voldoende ‘stikstofruimte’ opleveren om woningbouwprojecten, dijkverzwaringen, windmolenparken weer mogelijk te maken. “Voor ons is het de grote vraag of de regering werkelijk bereid is om de stikstofproblematiek grondig aan te pakken”, schrijft de milieuorganisatie in een brief aan premier Rutte.

Mobilisation for the Environment (MOB) is niet gevraagd om mee te denken over een nieuwe stikstofaanpak die wel voldoet aan de wet. Andere milieuorganisaties zitten evenmin aan tafel. “Wij zien dit als een gemiste kans”, schrijft MOB aan Rutte. “Zowel klimaat als stikstof zijn dossiers die de gehele bevolking aangaan.”

Lees ook: 

Stikstofuitspraak staat de uitgifte van nieuwe natuurvergunningen in de weg

De Nederlandse aanpak van vervuilende stikstof in natuurgebieden is strijdig met de Europese wet. Op basis van deze aanpak mogen geen vergunningen meer worden verleend aan veestallen, fabrieken of wegen in de buurt van beschermde natuurgebieden.

Het kaartenhuis is ingestort. Wat nu met het stikstofprobleem?

Wat ging er mis bij de Nederlandse aanpak van stikstof? En hoe moet het verder nu allerlei bouwprojecten niet toegestaan zijn?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden