CleanUpXL

Het ruimen na de containerramp begint: 800.000 kilo afval ligt nog op de bodem van de Noordzee

null Beeld ANP
Beeld ANP

Zeevervoerder MSC heeft na de containerramp in 2019 boven de Waddeneilanden 800.000 kilo afval op de Noordzeebodem laten liggen. CleanUpXL begint nu met het opruimen van een zeegebied met een oppervlakte van 3000 vierkante kilometer.

“Het betekent: ruim die rotzooi uit de zee op”, zo vertaalt Lutz Jacobi, directeur van de Waddenvereniging, de naam van het project vrijelijk. CleanUpXL, een samenwerkingsverband van onder andere de Waddenvereniging, Stichting De Noordzee, Stichting Duik de Noordzee Schoon, Natuur- en Milieufederaties en bergingsbedrijven, gaat alles op alles zetten om de 800.000 kilo afval die bij de ramp in zee terechtgekomen is op te ruimen.

Drie jaar gaat het duren om alle troep van containerschip MSC Zoe uit de Noordzee te vissen. Met grote grijpers gaat het werk nu beginnen.

De natuurramp op de Waddenzee

Op 2 januari 2019 viel er lading van de MSC Zoe. Een heuse natuurramp: 342 containers kwamen in de Noordzee terecht, met een lading van 3,2 miljoen kilo. Al op dezelfde dag spoelde piepschuim op de Waddeneilanden aan. Snel volgden giftige stoffen als waterstofperoxide en allerlei gebruiksartikelen.

Rijkswaterstaat verplichtte de rederij Mediterranean Shipping Company (MSC) om de verloren lading in kaart te brengen en te bergen. Echter, als niet kon worden bewezen dat het afval van MSC was, hoefde de rederij het van Rijkswaterstaat niet op te ruimen.

En zo is het mogelijk dat 800.000 kilo wel in kaart werd gebracht, maar in de Noordzee achterbleef. MSC hoefde het niet zelf op te ruimen. Onverteerbaar voor de natuurorganisaties. Want, zo stellen ze, laten liggen schept een precedent en schaadt de natuurwaarde van de Waddenzee, een Unesco Werelderfgoedgebied.

Afval plukken, analyseren, scheiden en recyclen

Met steun van de Nationale Postcode Loterij huurt CleanUpXL bergers Friendship Offshore en BDS Harlingen in om het afval op te vissen en te recyclen. De komende drie jaar zal de Friendship tussen half augustus en eind september uitvaren. Met data van MSC en een sonarsysteem zoekt het schip het afval op. Een enorme grijper, uitgerust met camera’s en verlichting, plukt het afval van de zeebodem en brengt het aan boord. Aan land wordt het afval geanalyseerd, gescheiden en gerecycled.

Duikers zullen dit weekend beginnen met hun eerste expeditie. In tegenstelling tot de grijper, kunnen duikers wel rondom scheepswrakken opruimen. Ook zal CleanUpXL opruimacties op het strand opzetten.

Leren of verliezen

Na drie jaar moet alles zijn opgeruimd. Wat dan nog overblijft, is piepschuim en plastic wat in kleine bolletjes aanspoelt. Daar is nog geen oplossing voor. Onduidelijk is wat de ecologische impact van de containerramp is, maar ook hoe dit in de toekomst kan worden voorkomen. Bij CleanUpXL hebben ze daar wel ideeën over: geen piepschuim of granulaat in zeevracht, een resultaatverplichting bij opruiming en zelfs gedragsverandering bij de consument. Want, zo klinkt het, als we niet leren van deze ramp, verliezen we met elkaar.

Lees ook:

Onderzoeksraad: Vaarroute vlak langs de Wadden onveilig voor containerschepen

Het Waddengebied moet beter worden beschermd tegen verlies van scheepscontainers. Bij zware noordwesterstorm moeten containerschepen daarom de zuidelijke vaarroute, vlak langs de eilanden, zoveel mogelijk mijden. Maar een verbod kan zo maar niet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden