In het Mensingebos in Drenthe woedde zondag een grote natuurbrand. Een groot aantal brandweerkorpsen uit de wijde omgeving is opgeroepen om de brand te blussen.

InterviewGert-Jan Nabuurs

Het natuurbrandseizoen is geopend. Zijn we inmiddels beter voorbereid op een droog seizoen?

In het Mensingebos in Drenthe woedde zondag een grote natuurbrand. Een groot aantal brandweerkorpsen uit de wijde omgeving is opgeroepen om de brand te blussen. Beeld ANP

Het natuurbrandseizoen is zondag geopend met een heide- en bosbrand in het Mensingebos bij Roden in Drenthe. Een forse brand vernietigde tien tot vijftien hectare natuur, inmiddels is de brand onder controle, meldt de brandweer. Het zal zeker niet de laatste Nederlandse bosbrand van 2020 zijn, voorspelt Gert-Jan Nabuurs, hoogleraar Europese bossen aan de universiteit van Wageningen.

Het is toch erg nat geweest deze winter, is de grond niet vochtig genoeg?

“Er is wel voldoende grondwater door de regen die gevallen is, maar de bovengrond is alweer heel erg droog. Dat zie je overigens vaker in april en mei, dan zijn er altijd veel branden in Nederland.”

De afgelopen jaren leed Nederland onder de droogte en de voortdurende dreiging van natuurbranden, zijn we inmiddels beter voorbereid op een droog seizoen?

“Nauwelijks. De droogte zorgt voor veel sterfte onder lariksen en fijnsparren. De bomen verzwakken door de droogte en worden vatbaar voor schadelijke bastkevers, die geven hen de genadeklap. Er is veel dood hout in het bos als gevolg van die bomensterfte en dat dient als brandstof. De brand in Drenthe zal zeker niet de laatste van het jaar zijn, voorspel ik.”

De coronacrisis zorgt voor minder economische activiteit en ook minder CO2-uitstoot, is dat goed nieuws voor de natuur?

“Ja, maar er schuilt wel een gevaar in op dit moment wat betreft die branden. Mensen gaan, heel begrijpelijk, veel de bossen en de natuur in. En de meeste branden ontstaan door menselijke invloed. Het is dus nog maar afwachten hoe dat de komende weken gaat uitpakken.”

Denkt u dat de coronacrisis een positief effect kan hebben op klimaatverandering op lange termijn?

“Ik vrees dat we snel weer terug zullen gaan naar onze oude patronen om zo snel mogelijk economisch herstel te krijgen. Het zag er vóór deze crisis binnen de Europese Unie best goed uit, EU-commissaris Frans Timmermans kwam met zijn plannen voor een groener Europa, er leek wel wat te gebeuren. Maar de aandacht voor klimaatverandering is verslapt, vrees ik. Ik ben er voor de lange termijn niet gerust op dat dit goed gaat uitpakken, ook al is er voor nu minder CO2-uitstoot. Ik vrees juist dat de klimaatverandering niet wordt aangepakt en dat we meer droogte krijgen in Nederland en dus ook meer bosbranden.”

Staatsbosbeheer: we zijn goed voorbereid

Het valt niet te voorspellen of er weer een droge zomer komt, zoals de afgelopen twee jaar het geval was, en dus ook weer veel bosbranden. “Maar we hebben goede afspraken met de brandweer gemaakt, dus we zijn in ieder geval goed voorbereid”, zegt Imke Boerma van Staatsbosbeheer.

Zodra er sprake is van droogte wordt met de brandweer overgeschakeld naar de zogenoemde fase 2, vertelt hij. “Fase 1 is normaal. In fase 2 is er groter risico op een natuurbrand. De brandweer heeft dan een hogere staat van paraatheid, er gaan surveillance-vliegtuigen de lucht in, bijvoorbeeld over de Veluwe, om de boel in de gaten te houden.”

Er zijn stoplijnen aangelegd

Met de brandweer heeft Staatsbosbeheer bovendien geoefend hoe te handelen bij brand en er is kaartmateriaal uitgewisseld, zodat de brandweer precies weet langs welke wegen auto’s kunnen rijden door de natuurgebieden, zodat ze bijvoorbeeld niet in los zand vast komen te zitten.

En in de natuurgebieden zelf heeft Staatsbosbeheer ook maatregelen getroffen, zegt Boerma. Zo zijn meer loofbomen geplant, die minder snel branden dan naaldbomen. We hebben veel dode bomen verwijderd. Er zijn ook stoplijnen aangelegd, zodat een brand binnen een beperkt gebied kan uitbranden en niet overspringt. Boerma: “En tot slot hebben we in verschillende gebieden grondwaterputten geslagen, zodat er ter plekke bluswater is.” Of het genoeg zal zijn? Dat zal deze zomer blijken, denkt Boerma.

Lees ook:

Niet het bastkevertje, maar het klimaat nekt de fijnspar

In de Drentse bossen knaagt een kevertje massaal naaldbomen dood. Normaal gesproken kunnen de sparren er prima tegen, maar door de droogte van de afgelopen jaren zijn ze zo verzwakt dat ze zich niet meer verweren.  

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden