NatuurdagboekKoos Dijksterhuis

Het maarts viooltje bloeit al in februari

Op 2 februari zag Joke Quaak maartse viooltjes in bloei, vier weken voor hun naam suggereert. Maartse viool­tjes zijn de eerste viooltjes die in de lente in bloei komen. In april volgen de ruige viooltjes respectievelijk de bosviooltjes en in mei de zandviool­tjes en de hondsviooltjes. Die beginnen dit jaar ook vast allemaal een maand eerder, maar nu kun je er toch wel zeker van zijn dat een bloeiend viooltje een maarts viooltje is.

Al die vijf viooltjes hebben paarse bloemen. Ook moerasviooltjes zijn paars, maar lichter, en ze hebben ronder blad. Melkviooltjes zijn wit tot lichtroze, duinviooltjes zijn lila met wit en geel, driekleurige viool­tjes zijn paars met wit en geel, en ­akkerviooltjes zijn geel. Met zo’n kleurrijk palet aan viooltjes zou je geen gekweekte violen nodig hebben, maar helaas zijn die er veel. Als dat onvruchtbare bloemen zijn, zoals die enorme violen uit het tuincentrum, kun je voor hommels en bijen net zo goed plastic bloemen neerzetten – de nectarproductie en ecologische waarde zijn in beide ­gevallen nul.

Ruige viooltjes ruiken niet

Nu is de bloei van andere soorten onwaarschijnlijk, maar over een paar weken is de kans op verwarring tussen de vioolsoorten groot. Vooral maartse en ruige viooltjes lijken op elkaar en hoewel maartse viooltjes wat meer in de schaduw op voedselrijkere, en ruige viooltjes wat meer zon op prijs stellen en op armere grond met wat kalk gedijen, kunnen ze op dezelfde plek staan. Beide soorten hebben korte haartjes op de steeltjes. Bij twijfel ruike men aan de bloemen. Maartse viooltjes ruiken lekker, ruige viooltjes ruiken niet.

Maartse viooltjes kunnen met hun wortelstokken de bodem bedekken, een handig onderscheid met bosviooltjes. Bosviooltjes hebben ook spitsere bloemblaadjes. Al die paarse viooltjes zijn klein maar fijn om te zien. Maartse viooltjes bloeien nu dus, en soms nog een keer in de zomer, maar dan openen de bloemen zich niet helemaal.

Iedere dag verbaast bioloog Koos Dijksterhuis zich over iets dat groeit of bloeit.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden