ColumnEsther Bijlo

Het klimaatbeleid van Shell: mooie droom of fata morgana?

Hoe gaan we in 2050 op vakantie? Stappen we met zelfrijdende rolkoffers in een drone-achtige taxi, die ons bij de dichtstbijzijnde luchthaven afzet om over te stappen op een elektrisch vliegtuig dat ons naar een zonnige bestemming vervoert?’ Het kost de hersens even moeite om dit toekomsttafereel te visualiseren. Een zelfrijdende rolkoffer? Afijn, het gaat om het woord ‘elektrisch’, vliegen op stroom in plaats van kerosine.

Het visioen staat op de site van Shell. ‘Niemand kan met zekerheid de toekomst voorspellen. Maar dromen staat natuurlijk vrij, zeker over vakantiereizen.’ Ja, dromen mag, zeker nu kunnen we dat wel gebruiken, een beetje wegmijmeren over verre bestemmingen. Er volgt een best wel informatief stukje aan de hand van de uitspraken van een universitair docent lucht- en ruimtevaarttechniek: het gaat nog even duren maar hybride vliegtuigen, draaiend op een mix van fossiel en schone stroom, moeten mogelijk zijn vanaf 2030.

‘Next question, please’

Volgens het hoofd klimaat van Shell zelf, de ‘Chief Climate Change Advisor’ David Hone, is elektrisch vliegen echter een groene fata morgana. “Het is ­onwaarschijnlijk dat er op enig moment elektrisch aangedreven vliegtuigen zullen zijn”, zei hij vorige maand in een gesprek met het Zwitserse tijdschrift Repor­tagen. “Ook de langeafstandsvrachtwagens die bijvoorbeeld dwars door Australië rijden, zullen op diesel blijven rijden.” De interviewer werpt tegen: “Dat zien sommige deskundigen anders.” Hone: “Wij geloven daar niet in.”

Een eerlijk antwoord in een onthullend interview, vertaald door 360 Magazine. Het komt tot stand na wekenlang bellen en eenmaal aan de lijn is er exact dertig minuten de tijd, ‘tot op de seconde’. De aftrap is stroef. ­“David, de wereld verandert, de klimaatbeweging is machtig ­geworden, steeds meer staten en gemeentes willen een toekomst zonder fossiele brandstoffen, veel investeerders ontraden investeringen in de oliebusiness”, begint de journalist. “Wat betekent dat voor een olieconcern als Shell?” Hone: “Dat is een politieke vraag, die kan ik niet beantwoorden. Next question, please.”

Waar Hone het wel over mag hebben zijn de nieuwe strategieën waar Shell in februari mee naar buiten zal treden. Daarom was hij wekenlang onbereikbaar. Het zijn de plannen van Shell voor een ‘net-zero-toekomst’ voor het bedrijf – klimaatneutraal in 2050, dat is het voornemen. Aangezien het olie- en gasbedrijf nog ‘decennialang’ – zoals kopman Van Beurden stelt – fossiele brandstoffen uit de grond zal halen en verkopen, leunen die plannen voor een fors deel op de opslag van CO2 onder de grond of zeebodem en compensatie in de vorm van bijvoorbeeld herbebossing.

Klanten zijn zelf verantwoordelijk

Hone spiegelt zo voor dat het allebei kan: nog heel lang olie en gas verbranden én de klimaatdoelen van Parijs halen. Uit het gesprek rijst het beeld op van een concern dat erachteraan hobbelt, niet wezenlijk van missie verandert, voorzichtig aan een paar knoppen draait. De afnemers van fossiele brandstoffen zijn eigenlijk de verantwoordelijken, stelt Hone. Hij krijgt de vraag voor de zekerheid twee keer gesteld: “Dus klanten zijn zelf verantwoordelijk voor de afhandeling van de CO2-uitstoot?” “Juist”, ­aldus Hone, al decennialang een ‘Shell-man’, opgeklommen van raffinage-ingenieur via de oliehandel tot klimaatopperhoofd.

Het is precies die cultuur – een met tegenzin schuifelende multinational geleid door fossiel gepokt en gemazeld management – die binnen het bedrijf zelf de voorstanders van een groenere koers wegjaagt. De ­Financial Times onthulde vorige week dat recent zeker vier hoge managers in de hernieuwbare energietak zijn vertrokken. Er is binnen Shell diepe verdeeldheid over die strategieën waar onder leiding van Hone de afgelopen tijd aan is gewerkt, meldt de zakenkrant. “Mensen vragen zich af of er wel daadwerkelijk iets zal veranderen”, aldus een van de anonieme bronnen vanuit het doorgaans gesloten bedrijf. “Deel van de frustratie is dat je de mogelijkheden ziet, maar dat de oudere leidinggevenden niet willen denken aan ook maar iets ingrijpends.”

Redacteur Duurzaamheid & Natuur Esther Bijlo schrijft elke twee weken een column. Eerdere afleveringen vindt u hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden